D66 lonkt naar Klaver, die een box 3-tarief van 45 procent wil, VVD noemt het ondenkbaar, en Jetten laat zijn coalitie gewoon vreemdgaan

Diezelfde avond ging D66 al vreemd. Kamerlid Oosterhuis wil praten met PRO en Volt over hun plan om 1,5 miljard euro te verschuiven van de belasting op werk naar de belasting op vermogen. "Ik snap de richting", zei hij, al vond hij de maatvoering "wat ruig": er staan tarieven in die hoger zijn dan in het D66-programma. VVD-Kamerlid Van Eijk stond erbij en keek ernaar: "Het is wat mij betreft ondenkbaar dat dit amendement in deze vorm door een coalitie gesteund wordt."

En premier Jetten? Die hoorde geen blokkade. "Dat zijn zware politieke keuzes, die ook raken aan een coalitieakkoord", zei hij. "Als het raakt aan een coalitieakkoord, zul je ook als coalitiefracties moeten wegen of je het waard vindt en wat dat dan betekent voor de totale politieke balans die je met elkaar hebt."

De premier vraagt hardop wat zijn eigen coalitieakkoord eigenlijk waard is. Bij Jetten is een coalitieakkoord geen belofte aan de kiezer meer, maar een wisselkoers.

De fractievoorzitters van de drie coalitiepartijen waren er niet eens bij. Volgens de NOS stuurden ze hun woordvoerders, en Klaver sprak van politiek verstoppertje. Zelfs een partij die dit plan wil steunen, noemt het inmiddels een zooitje.

Wat ligt er dan op tafel? In amendement nummer 35 van Klaver en Dassen staat een nieuw toptarief van 45 procent in box 3 vanaf 2029, voor inkomen uit sparen en beleggen boven ongeveer 80.000 euro. Het toptarief in box 2 gaat van 31 naar 33 procent. De grens voor lenen bij je eigen bv gaat naar 17.500 euro, en ook de uitzondering voor een eigenwoningschuld bij je bv verdwijnt.

De indieners zeggen zelf dat die 45 procent in de praktijk vrijwel alleen mensen raakt met meer dan een miljoen aan vrij vermogen. Dat klinkt lekker, en zo is het ook bedoeld. Maar kijk wat er verder in het pakket zit.

De doorschuifregeling verdwijnt. Dat is de regeling waarmee de belasting kan worden doorgeschoven als een aandelenbelang in een bedrijf wordt geschonken of vererfd. Opbrengst volgens de indieners: 180 miljoen euro per jaar vanaf 2029. In het coalitieakkoord staat volgens de NOS juist dat die regeling ongemoeid moet worden gelaten. Wie de aandelen van zijn bedrijf aan zijn kinderen wil doorgeven, krijgt de fiscus dus eerder op de stoep. Voor een handtekening van Klaver laat D66 zelfs het familiebedrijf op tafel liggen.

En let op wat Klaver zelf zei. Hij accepteert volgens de NOS dat de inkomstenbelasting voor werkenden omhoog gaat, zijn plan maakt het alleen wat minder. De man die zich opwerpt als redder van de werkende geeft de lastenverzwaring dus al bij voorbaat weg.

Er zit één goede zin in het amendement: het schrapt de bevoegdheid waarmee het kabinet de inflatiecorrectie voor 2028 kan beperken. Die zin hoort in een eigen amendement, zonder het hele belastingpakket eraan vast. Nu is hij het lokkertje.

Medelijden met de VVD hoef je niet te hebben. Dit is dezelfde partij die met minister Heinen de inflatiecorrectie op jouw loon afknijpt. Over een toptarief voor vermogens is het "ondenkbaar", maar de oudere die zijn korting ziet zakken en de werkende die achteruitgaat, mogen gewoon betalen. De VVD beschermt de grote portemonnee en plukt de kleine.

Het CDA is geen haar beter. Kamerlid Van Dijk vond het voorstel "ver gaan" maar kon nog niet zeggen wat haar partij ermee doet. Haar leider Bontenbal klaagde dinsdag op tv over casinopolitiek en wees naar de VVD. En die VVD valt intern al uiteen in twee kampen. Drie partijen, nul richting.

De reden dat D66 zijn oren spitst, is simpel rekenwerk. De Tweede Kamer lijkt volgens de NOS met een krappe meerderheid nog wel te halen, de senaat niet. Met PRO en Volt ligt een meerderheid in allebei de Kamers wel binnen bereik. Principes komen in die som niet voor.

Het resultaat is dat niemand meer weet wat er op 12 november overblijft. Stemmen de coalitiepartijen uit elkaar, dan kunnen zowel linkse als rechtse amendementen het halen. Jouw belasting voor volgend jaar wordt dus bepaald op een Haagse rommelmarkt, een week voordat de loonbelastingtabellen vastliggen.

Dit is geen regeren meer, dit is partnerruil met jouw belastinggeld. Een kabinet hoort te weten wat het wil, er een meerderheid voor te hebben en daarvoor te staan. Dit kabinet heeft geen van de drie.

Grinwis zegt dat een vierde verkiezing in zes jaar geen optie is. Waarom niet? Een kiezer die wordt gevraagd wat hij wil, kan moeilijk meer schade aanrichten dan drie partijen die elkaar bij de stemming de rug toekeren.

Trek dit plan in, laat Jetten zijn ontslag aanbieden en leg het aan de kiezer voor. Dan hoeft niemand meer te raden wat een coalitieakkoord waard is. Dan beslis jij het zelf.

Tot die tijd blijft het een open huwelijk met maar één vaste partner: de belastingbetaler. Die mag alle hotelrekeningen betalen.