Weekers wil de VVD van Yeşilgöz nog verder naar links trekken, met Zijlstra en Remkes als steun en PRO als nieuwe gesprekspartner

Oud-staatssecretaris Frans Weekers wil lijsttrekker van de VVD worden bij de Eerste Kamerverkiezingen in juni. Daarmee gaat de oud-bewindsman in tegen de partijtop, die vorige week oud-minister Micky Adriaansens naar voren schoof, meldt het AD.

De diagnose klinkt bekend. Het gaat volgens Weekers "helemaal niet zo goed" met de partij. "Veel leden lopen weg. Veel mensen vinden dat de VVD op de bagagedrager van D66 zit. En veel mensen vinden de VVD de PVV-light."

Dan het recept. Weekers wil de VVD volgens de NOS "terugbrengen naar de juiste koers". Daarmee bedoelt Weekers dat "geen enkele partij meer wordt uitgesloten". De oud-staatssecretaris hekelde dat de VVD in de campagne partijen uitsloot, waaronder PRO.

Volgens het AD wil Weekers dat de VVD met PRO in gesprek gaat om een meerderheid te vinden voor het Belastingplan, waarover donderdag wordt gestemd. Volgens de NOS wil Weekers partijleider Dilan Yeşilgöz helpen om de partij "weer liberaler" te maken. Wie de VVD nog dichter bij PRO zet, maakt van de bagagedrager een tweede zadel.

Dat is opmerkelijk. De klacht van de achterban is dat de VVD achter D66 aanloopt. Het antwoord van Weekers is om ook nog achter Klaver aan te lopen. De partij van Jesse Klaver wil de vermogensbelasting en een veel grotere overheid. Daar zit voor een rechtse kiezer niets liberaals in.

Ook het tijdstip is veelzeggend. Weekers belde Yeşilgöz volgens de NOS niet eens van tevoren. In een week waarin het minderheidskabinet een meerderheid zoekt voor het Belastingplan, opent een VVD-prominent op televisie de deur naar links.

Weekers acht zichzelf volgens het AD de juiste man, omdat Weekers al veertig jaar lid is van de partij. "Ik heb de VVD in diepe dalen en ook bij de wederopbouw meegemaakt." Dat is mooi, maar ervaring met diepe dalen is geen plan om eruit te komen.

Interessanter dan Weekers zelf is wie er achter de kandidatuur staat. Halbe Zijlstra, Johan Remkes en Jan van Zanen steunen de kandidatuur, meldt het AD. Dat zijn geen nieuwe gezichten. Het is de bestuurlijke VVD van de afgelopen twintig jaar.

Ook Weekers zelf is geen onbekende. Van 2003 tot 2010 zat Weekers in de Tweede Kamer, en in de kabinetten Rutte I en II was Weekers staatssecretaris van Financiën. In januari 2014 trad Weekers af, na grote problemen bij de Belastingdienst met de uitbetaling van toeslagen. Zijlstra, Remkes en Van Zanen staan voor de VVD die de rechtse kiezer al jaren wegjaagt.

Volgens de NOS vertolkt Weekers daarmee een deel van de achterban: vooral de meer bestuurlijk ingestelde VVD'ers steunen het uitsluiten van PRO niet. Dat is precies het probleem. De bestuurders willen besturen, met wie dan ook. De kiezers willen dat er rechts beleid komt.

Kijk naar wat de VVD de afgelopen maanden in dit kabinet heeft gedaan. VVD-ministers zitten op Financiën, Justitie, Volksgezondheid en Infrastructuur, en voeren daar het programma van het kabinet-Jetten uit. Van een rechtse koers is in dat werk weinig terug te zien. Wie dan beweert dat de VVD te rechts is geworden, kijkt naar de woorden en niet naar de daden. De woorden zijn soms stoer, maar de daden worden geschreven door D66.

De VVD heeft geen probleem met de manier waarop ze praat. De VVD heeft een probleem met wat ze doet. Ze zit in een kabinet dat de belastingen niet verlaagt, de asielinstroom niet stopt en de Spreidingswet gewoon uitvoert. Ze laat zich daarbij vrij om tegen het Belastingplan te zijn, maar blijft gewoon in het kabinet zitten.

De peilingen laten zien wat kiezers daarvan vinden. In de nieuwste peiling van Maurice de Hond komen D66, VVD en CDA samen nog maar op 38 zetels. De VVD verliest leden omdat ze links regeert, niet omdat ze te weinig met links praat.

Weekers zegt dat de VVD weer "bestuursverantwoordelijkheid" moet willen dragen. Maar dat doet de VVD al. Ze draagt verantwoordelijkheid voor een kabinet van D66, en dat is precies waarom de leden weglopen.

Van Yeşilgöz zelf hoor je deze week weinig over de koers van de partij. Een partijleider die wil laten zien dat de VVD rechts is, zou deze week duidelijk maken dat er met PRO niets te halen valt. Daar is weinig van te merken.

VVD-leden kunnen zich tot 30 november kandidaat stellen. Op 16 december wordt de lijsttrekker bekendgemaakt. Of het nu Weekers wordt of Adriaansens, de koers van de partij verandert er niet door.

Wat de VVD nodig heeft, is geen nieuwe lijsttrekker voor de Eerste Kamer, maar een keuze. Blijven in een kabinet dat het programma van D66 uitvoert, of eruit stappen en weer rechts worden. Weekers kiest voor nog meer midden. Het tegenovergestelde is nodig.

Een VVD die rechts wil zijn, stapt uit het kabinet in plaats van een nieuwe lijsttrekker te zoeken. Jij stemde niet op de VVD om straks via een omweg bij Klaver uit te komen.