Stel: jij roept op een verjaardag dat je "die lui" eens "vol op hun bek" gaat slaan. Een week later sta je bij de wijkagent. Rob Jetten riep het als premier, vanaf het podium van het D66-congres op 27 september. Gideon van Meijeren (FVD) vroeg hem daarna in 26 schriftelijke vragen wie hij bedoelde en hoe hij dat kan rijmen met zijn ambt. Op maandag 26 oktober kwam het antwoord. Jetten kiest voor een strategie die elke puber kent: doen alsof je de vraag niet hebt gehoord.
Een spontane uitbarsting, zegt de premier
Van Meijeren citeert de woorden van Jetten precies. Aanvallen op de
lhbti-gemeenschap, vrouwen en minderheden komen volgens de premier niet uit de lucht vallen, maar van "goed georganiseerde en goed gefinancierde organisaties" die eerst een kleine groep willen pakken, dan een grotere, "om alleen maar zelf meer macht te krijgen en de eigen diepe zakken meer te vullen". En dan: "we gaan die lui niet laten winnen, maar we gaan ze vol op hun bek slaan".
Wat zegt Jetten nu? Hij gaf
in zijn antwoorden aan de Kamer "op spontane wijze" uiting aan zijn "passie voor gelijke rechten". Het was "in overdrachtelijke zin bedoeld" en geen oproep tot geweld.
Mooie woorden van een man die een volle zaal toesprak. Spontaan? Het was zijn congresspeech als partijleider en premier. En Van Meijeren wees hem precies daarop: Jetten zei op 26 mei in de Kamer, zo citeert Van Meijeren, dat woorden van politici "rechtstreeks effect" hebben op wat er op straat gebeurt. Daarop gaat de premier niet in. Blijkbaar geldt dat voor iedereen, behalve voor Rob Jetten.
Van Meijeren doet wat de rest van de Kamer liet liggen: hij houdt de premier aan zijn eigen maatstaf.
Geen enkele naam
De kern van Van Meijerens vragen: welke organisaties bedoel je, welke aanvallen kun je ze aanrekenen, en waar is het bewijs? Noemt Jetten één organisatie? Nee.
Hij wilde "in algemene zin" wijzen op een internationale, "goed gefinancierde anti-gender beweging". Voor de rest verwijst hij naar "verschillende rapporten" die de afgelopen jaren zijn verschenen. Welke? Dat staat er niet. Wel zegt hij dat het om dezelfde groepen gaat als in zijn toespraak van 5 augustus, waarin hij sprak over groepen "achter de façade van vrijheid van meningsuiting".
Wie anderen beschuldigt van haat zonder één naam te noemen, verspreidt zelf een gerucht. Zo hangt er een wolk van verdenking boven iedereen die kritiek heeft op het lhbti-beleid. Ook boven partijen in de Kamer. Van Meijeren vroeg dat letterlijk. Een antwoord daarop geeft Jetten niet.
Volg DDS op Facebook. Facebook heeft ons jarenlang de mond gesnoerd: vanaf corona werd ons bereik zo ver ingeperkt dat we de moed opgaven. Nu bouwen we opnieuw op, en daar hebben we jou bij nodig. Like onze pagina en zet meldingen aan, dan mis je niets. Jouw geld, zijn campagne
En dan het geld. Van Meijeren vroeg of de middelen die Jetten in augustus aankondigde, volgens de vraag 7,5 miljoen euro per jaar, worden ingezet tegen die naamloze groepen. Volgens Jetten gaat het geld naar drie dingen: een samenwerkingsverband van clubs dat lhbtiq+-mensen veiliger moet laten werken, Paarse Vrijdag, en een reclamecampagne van de overheid tegen "discriminatie en desinformatie".
Wie bepaalt wat desinformatie is? Dat laat Jetten over aan een bonte club van factcheckers, media, wetenschappers, burgers en ngo's. De overheid zelf mag dat niet, voegt hij eraan toe. Maar diezelfde overheid voert wel gesprekken met de grote platforms over het tegengaan van haat en discriminatie online. Met jouw belastinggeld, over jouw woorden.
Twee geslachten? Stilte
Van Meijeren legde Jetten een kinderlijk eenvoudige toets voor. Bestaan er twee geslachten? En kan een man een baby krijgen? De premier levert een omschrijving van wat hij onder misleiding verstaat, wat woorden over grondrechten, en verder niets.
Een premier die niet durft te zeggen dat er twee geslachten zijn, is laf.
Het wordt nog bonter. De vragen 16 tot en met 20, 22, 23 en 25 krijgen alleen een verwijzing naar eerdere antwoorden. Ook de vraag of Jetten nog volledig achter zijn woorden staat, en wat hij terugneemt. Antwoord: "Zie het antwoord op vragen 1 t/m 4." Dat is geen verantwoording. Dat is minachting voor de Kamer.
Ook de vraag over Thierry Baudet, die in november 2023 met een bierfles op zijn hoofd werd geslagen, blijft half liggen. Jetten herinnert zich wel dat hij geweld tegen politici toen veroordeelde. Of zijn eigen taal bijdraagt aan zo'n klimaat? Daar zegt hij niets over.
Excuses, en wel nu
Van Meijeren heeft gelijk, op elk punt. Eén maatstaf voor iedereen, vroeg hij, en daarop antwoordde Jetten zelfs "Ja." Dan geldt die maatstaf ook voor de premier. Mijn eis: Jetten noemt binnen een week de rapporten en organisaties waarop hij zijn beschuldigingen baseert, of hij trekt ze in.
Excuses, Jetten. Openlijk, in de Kamer.
Help ons terug op Facebook. Ze wilden ons stil krijgen. Laat zien dat dat niet lukt: like De Dagelijkse Standaard op Facebook, zet meldingen aan en deel onze berichten met vrienden en familie.