Rianne Letschert nieuwe minister OCW: Rechts woest over meer DEI-steun en monocultuur op universiteiten

Historicus Steije Hofhuis verwoordde het gevoel op X kernachtig: Letschert op OCW betekent volgens hem waarschijnlijk geen tegenwicht tegen de dominante diversiteits- en inclusie-ideologie op universiteiten, maar juist een verdere versterking daarvan. In zijn woorden dreigt de bestaande ideologische monocultuur “nog monocultureler” te worden.

Die zorg leeft breder. Universiteiten worden al jaren bekritiseerd als bolwerken van woke-denken, cancel culture en verplichte diversiteitskaders. Veel critici hoopten dat een nieuwe minister eindelijk zou inzetten op echte academische vrijheid en pluriformiteit: ruimte voor afwijkende stemmen, kritische wetenschap en minder identiteitspolitiek.

Met Letschert lijkt die hoop voorlopig vervlogen. Tijdens haar periode in Maastricht was zij nauw betrokken bij trajecten als Recognition and Rewards en internationale initiatieven rond onderzoeksbeoordeling, waaronder CoARA. Programma’s die officieel draaien om bredere waardering van academisch werk, maar die volgens tegenstanders in de praktijk vaak leiden tot meer nadruk op inclusiecriteria en minder op klassieke excellentie.

Ook opiniemaker Bart Nijman spaarde Letschert niet. Hij wees op wat hij ziet als de soepele houding vanuit progressieve kringen tegenover pro-Palestijnse campusprotesten, waar Joodse studenten zich regelmatig onveilig voelen. Voor tegenstanders symboliseert Letscherts benoeming daarmee een bredere D66-lijn: meer geld naar diversiteitsbeleid, meer nadruk op inclusiechecklists en waarschijnlijk weinig bereidheid om kritisch te kijken naar de ideologische eenzijdigheid binnen het hoger onderwijs. Ook het mediabeleid valt onder OCW, wat bij critici de vrees voedt dat bestaande structuren vooral worden voortgezet in plaats van hervormd.

Rechts had gehoopt op een minister die universiteiten zou aanspreken op echte pluriformiteit: ruimte voor conservatieve perspectieven, stevige kritiek op genderideologie en een einde aan wat zij zien als ideologische zuivering. In plaats daarvan krijgen zij een bestuurder uit het hart van het huidige systeem. Voor wie rekende op een breuk met de academische status quo, voelt deze benoeming als meer van hetzelfde. En daarmee lijkt de kans verkeken dat het onderwijs zich op korte termijn losmaakt uit wat critici de “wokegreep” noemen. Of Letschert die zorgen kan wegnemen, zal moeten blijken. Maar het startschot is, zacht gezegd, weinig hoopgevend voor iedereen die verlangde naar echte koerswijziging.