VVD pleit voor protectionisme: Solvinity niet in Amerikaanse handen, DigiD moet Nederlands blijven

VVD-Kamerlid Hilde Wendel schreef op X: “De VVD vindt het belangrijk dat Nederland zo autonoom mogelijk is als het gaat om onze vitale digitale infrastructuur. Daarom willen wij niet dat Solvinity in Amerikaanse handen komt.” Dat is geen nuance. Dat is een duidelijke streep in het zand.

Het Nederlandse cloud- en ICT-bedrijf Solvinity, beheerder van onder meer DigiD, MijnOverheid en systemen van het CJIB, dreigt te worden overgenomen door het Amerikaanse techbedrijf Kyndryl. Solvinity is geen willekeurige IT-dienstverlener. Het beheert de digitale voordeur van de overheid. DigiD is het digitale paspoort van miljoenen Nederlanders. Belastingen, toeslagen, verkeersboetes, gemeentelijke diensten, alles loopt via deze infrastructuur.

Als Solvinity in Amerikaanse handen komt, vallen gevoelige gegevens mogelijk onder Amerikaanse wetgeving, waaronder de CLOUD Act. Die wet kan Amerikaanse autoriteiten toegang geven tot data van bedrijven die onder Amerikaanse jurisdictie vallen, ook als die data fysiek in Europa staan. Dat vinden vrijwel alle partijen in de Tweede Kamer problematisch. GroenLinks-PvdA, D66, CDA, BBB én VVD willen dat het kabinet onderzoekt of en hoe de overname kan worden tegengehouden.

Jarenlang was de VVD de partij van open grenzen voor kapitaal. Chinese investeerders? Prima, zolang de regels worden gevolgd. Amerikaanse techreuzen? Goed voor innovatie en concurrentie. Nationale reflexen? Achterhaald. Onder leiding van Mark Rutte werd vrije handel gepresenteerd als vanzelfsprekend fundament van welvaart. Protectionisme was iets voor populisten of achterhoedegevechten.

Maar nu klinkt er een ander geluid. Hilde Wendel sprak in het debat over een “gevaar voor onze veiligheid” en waarschuwde dat Nederland aan een “big-tech-infuus” hangt. De VVD wil niet dat er een nieuwe strategische afhankelijkheid ontstaat. De data van burgers zijn geen exportproduct, zo luidt de redenering. Dat is een opmerkelijke draai. Want als je stelt dat een vitale sector niet in buitenlandse handen mag komen, dan kies je bewust voor nationale controle boven mondiale marktwerking. Dat is protectionisme, zij het in maatpak.

Natuurlijk is er een verschil tussen een productiebedrijf en de kern van de digitale overheid. DigiD is geen fabriek die fietsen maakt. Het is het zenuwstelsel van de Nederlandse staat. De vraag is dus niet of er een verschil is, maar waar je de grens trekt. Wanneer wordt iets “strategisch” genoeg om de markt te overrulen? En wie bepaalt dat? Wat deze kwestie blootlegt, is dat zelfs de meest liberale partijen erkennen dat absolute marktwerking grenzen kent. Zeker in een wereld waarin digitale infrastructuur net zo cruciaal is als energie, defensie of waterbeheer.

Wat hier gebeurt, is eigenlijk simpel. Soevereiniteit weegt zwaarder dan dogma. De VVD ontdekt wat andere partijen al langer zeggen: dat autonomie in vitale sectoren geen achterhaald begrip is, maar een strategische noodzaak. Zeker in een tijd van geopolitieke spanningen en digitale afhankelijkheid. De ironie is duidelijk. De partij die jarenlang waarschuwde tegen economische nationalisering pleit nu zelf voor ingrijpen om Nederlandse controle te behouden.

Welkom in 2026. Waar zelfs de VVD erkent dat de vrije markt niet heilig is wanneer het gaat om het digitale hart van de staat. Soms wint nationale veiligheid het van ideologische zuiverheid. En soms is dat gewoon politieke volwassenheid.