Productiehal met een lopende band vol metalen granaathulzen en robotarmen, op de voorgrond een stapel euromunten. Afbeelding gemaakt met Canva AI
Yeşilgöz pompt 1,6 miljard belastinggeld in de wapenindustrie, voor een 'langdurig conflict'
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleDefensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD) heeft een nieuw plan, en jij betaalt het. Het kabinet trekt de komende zes jaar 1,6 miljard euro uit om de Nederlandse wapenindustrie te laten groeien. De overheid wordt geen klant meer, maar partner. Met jouw belastinggeld als inzet.
Het staat in het Nationaal Programma Defensie Industrie en Innovatie, dat Yeşilgöz donderdag naar de Kamer stuurde. Defensie maakt er volgens de brief 1,6 miljard euro voor vrij, volgens ANP verspreid over zes jaar. De sector moet tot 2030 met circa 40 procent groeien, naar een omzet van zo'n 15 miljard euro. De VVD, ooit de partij van de vrije markt, gaat de wapenmarkt zelf sturen.
'Een actievere overheid is vereist'
Lees de brief en je hoort geen liberaal meer praten. Er is volgens het kabinet "een radicale omslag" nodig. "Een actievere overheid is vereist, die zowel meer richt als stuurt aan vraag- en aanbodkant." En nog duidelijker: "De overheid gaat actiever ingrijpen in de markt."
Dat gebeurt ook. Defensie richt met Invest-NL een investeringsfonds van 200 miljoen euro op, waarvan Defensie de helft betaalt. Daarmee stapt de staat in bij jonge wapenbedrijven. Er komt een nieuw instituut voor defensie-innovatie, met een budget dat oploopt tot 350 miljoen euro per jaar. Staatssecretaris Derk Boswijk zegt het zelf: het gaat "niet langer om klant-leverancier relaties maar om partnerschappen".
Lees ook
Gebouwd op een lange oorlog
Waarom dit allemaal? Het kabinet schrijft het zonder omwegen op. De krijgsmacht moet passen bij de eisen van "afschrikking, verdediging en langdurig conflict". En: "Tegelijk leren we van Oekraïne dat oorlog óók draait om massa, productiecapaciteit, voorraden en het vermogen om langdurig vol te houden en continu aan te passen."
Dat is de denkwereld achter deze miljarden. Niet een land dat zich verdedigt, maar een land dat zich klaarmaakt om jarenlang mee te draaien in een oorlogseconomie. Met fabrieken die doordraaien, met voorraden die groeien, met bedrijven die van overheidsgeld afhankelijk worden.
Dezelfde donderdag tekende Boswijk op een defensiebeurs in Rotterdam zo'n vijftien contracten, met een totale waarde van meer dan 1,5 miljard euro. Er zat ook een intentieverklaring bij met een Nederlands raketbedrijf.
En wie houdt toezicht?
Hier wringt het. Op dezelfde dag dat dit plan verscheen, wilde Yeşilgöz niets zeggen over Destinus. Volgens NRC jaagden medewerkers van dat Nederlandse wapenbedrijf in Oekraïne zelf op Russische drones. Het bedrijf heeft een fabriek in Hengelo, en de minister zweeg.
Een minister die geen antwoord geeft over één wapenbedrijf, wil nu met jouw geld meebetalen aan een hele sector. Wie controleert straks waar dat geld terechtkomt? Wie beslist welk bedrijf een staatsinvestering krijgt? Als de staat partner wordt, is de staat ook medeverantwoordelijk voor wat die partner doet.
Lees ook
Sterke defensie, maar niet zo
Nederland heeft een sterke krijgsmacht nodig. Dat staat niet ter discussie. Maar een sterke krijgsmacht is iets anders dan een overheid die zich diep in de markt nestelt en de economie inricht op een lange oorlog. Dat levert vooral meer macht op voor Den Haag, en meer afhankelijkheid van bedrijven die leven van belastinggeld.
De gewone Nederlander betaalt al de rekening van hogere zorgpremies, duurdere boodschappen en een kabinet dat elke week een nieuwe crisis heeft. Die mag nu ook nog investeerder worden in de wapenindustrie, zonder dat iemand het hem vroeg.
De Kamer moet dit plan niet stilletjes laten passeren. Eerst een eerlijk debat: wat kost het, wie krijgt het, wie houdt toezicht, en waarom moet de staat mede-eigenaar worden?
Yeşilgöz bouwt aan een oorlogseconomie. Jij krijgt de rekening.
DDS op WhatsApp. Je kunt DDS ook volgen via ons WhatsApp-kanaal.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading



