Avondland en Identiteit: burgers zoeken een nieuwe elite

Screen Shot 2015-02-20 at 17.18.55
Foto:

Europeanen wijzen hun ‘oude elites’ af en zoeken een nieuwe. De Europese cultuur leek lang vanzelfsprekend. De Berlijnse Muur viel, het communisme verkruimelde en ontkerkelijking leek zich door te zetten. Europa ging de wereld voor naar universele mensenrechten, naar een vrije markt en vrijheid van meningsuiting. De Verlichting had gewonnen. Inmiddels overheerst onzekerheid en protest. Europeanen zoeken nieuwe leiders en daarbij ook zichzelf.

“Nederland is af!”, beweerde in 1995 het Paarse kabinet. Pim Fortuyn’s opkomst toonde barsten in dit wereldbeeld. De eenentwintigste eeuw bracht nieuwe omwentelingen; oude conflicten laaiden opnieuw op. Economisch (het Westen tegen China), religieus (Occident versus Islam), militair (Europa contra Rusland). Aanvankelijk keek men op naar neoliberale self-made men als Rijkman Groenink, Dirk Scheringa en Jordan Belfort. Ondertussen groeiden de schuldenbubbels: banken en zelfs hele landen gingen failliet – de belastingbetaler moest bijspringen en de bevolking begon haar ‘elite’ te wantrouwen. Voorbeeld is Dominique Strauss-Kahn, een oude socialist die in woord het marxisme beleed en praktisch een libertijnse, welhaast ontwortelde levensstijl navolgde. De werkeloosheid groeide en de spanningen stegen, zeker in binnenwijken. De cultuur bleek te politiek correct geworden en burgers voelden zich vernacheld door hun ‘bovenbouw’. Dat wil zeggen door wetenschappers, mediamakers en politici.

Het protest is algemeen doch mist cohesie. Mensen wantrouwen doelen die het individu overstijgen en niet tot onmiddellijk tastbaar resultaat leiden. Het vormen van een ‘nieuwe elite’ is mede hierdoor een moeizaam proces. Recentelijk toonde het spontane opbloeien en weer afbrokkelen van de Pegida-beweging hoe moeilijk het is mensen te verenigen op een duurzaam platform. Het ontbreken van cultuurhistorische of levensbeschouwelijke ankerpunten is medeoorzaak. 

In dit verband noemde komediant Freek de Jonge de jongere generaties “te ironiserend en onvoldoende strijdbaar.” Hijzelf, medevormer van die generaties, hakte zijn hele leven in op wat resteerde aan patriottisme en traditie. Freek behoort tot de generatie die in een “van de wieg tot het graf” verzorgingsstaat leefde, mede door in te teren op de gasbel en daarmee op de grondstofvoorraad van toekomstige generaties. Diezelfde generaties krijgen nu een morele schop onder het hol mee als afscheidsbedankje. De verzorgingsstaat is ingeruild voor de “participatiesamenleving”. Maar hoe kan die laatste überhaupt functioneren zonder iets dat mensen bindt?

Lees verder op pagina 2.

 Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel
Dagelijksestandaard.nl gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën (cookies) onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren. Cookies van onszelf en van derden kunnen worden gebruikt om advertenties te tonen en artikelen aan te bevelen op dagelijksestandaard.nl die aansluiten op uw interesses. Ook derden kunnen uw internetgedrag volgen. Cookies kunnen gebruikt worden om op sites van derden relevante advertenties te tonen. Cookies van derde partijen maken daarnaast mogelijk dat u informatie kunt delen via social media zoals Twitter en Facebook.

Like nu onze nieuwe pagina voor nieuws en opinie!