Een gemeenschappelijke euro NAAST de gulden

Dit is een korte geschiedenis van een briljant voorstel dat (nog steeds) niet is ingevoerd. 

Een jonge Britse econoom en vier professoren in de economie hebben in de afgelopen 39 jaar gepleit voor de invoering van een Euro parallel aan nationale munten. In mijn artikel van dinsdag was dit optie C.

Het voorstel is tot op heden niet gerealiseerd. Dit, terwijl het voorstel

-geen opsplitsing van de Eurozone betekent,
-het een bestendiging van de Euro betekent,
-het inflatie-proof is,
-ieders nationale soevereiniteit en democratie gewaarborgd is,
-er correctiemechanismen via de nationale munt mogelijk zijn,
-er nooduitgangen zijn ingebouwd die een gecontroleerd soeverein default mogelijk maken

en bovenal: terwijl het

-de huidige problemen met de Euro had kunnen voorkomen en toekomstige problemen met de Euro nog steeds kan voorkomen. Een Transferunie kan er mee afgewend worden.

Prof. Friedrich Hayek schreef 1974 al profetische woorden over de Euro en de staat waar we nu inzitten (PDF):

The concrete proposal for the near future, and the occasion for the examination of a much more far-reaching scheme, is that the countries of the Common Market, referably with the neutral countries of Europe (and possibly later the countries of North America) mutually bind themselves by formal treaty not to place any obstacles in the way of the free dealing throughout their territories in one another’s currencies (including gold coins) or of a similar free exercise of the banking business by any institution legally established in any of their territories.

[…]

Though I strongly sympathise with the desire to complete the economic unification of Western Europe by completely free-ing the flow ofmoney between them, I have grave doubts about the desirability ofdoing so by creating a new European currency managed by any sort of supra-national authority. Quite apart from the extreme unlikelihood that the member countries would agree on the policy to be pursued in practice by a common monetary authority (and the practical inevitability of some countries getting a worse currency than they have now), it seems highly unlikely, even in the most favourable circumstances, that it would be administered better than the present national currencies. Moreover, in many respects a single international currency is not better but worse than a national currency ifit is not better run. It would leave a country with a financially more sophisticated public not even the chance of escaping from the consequences of the crude prejudices governing the decisions of the others. The advantage of an international authority should be mainly to protect a member state from the harmful measures of others, not to force it to join in their follies.

De jonge, Britse econoom Paul Richards deed in 1990 een voorstel voor een hard ECU als parallel alternatief naast de nationale munteenheden in plaats van een Euro die de bestaande nationale munteenheden zou vervangen. Dit voorstel is door John Major aan de Europese Gemeenschap voorgesteld als een tussenstap naar een ‘single currency’, maar werd uiteindelijk door Thatcher als laatste stap gezien, omdat ze de Pound Stirling nooit op zou geven. Het voorstel kwam net te laat, want Delors was klaar met zijn plan voor de Euro als uitsluitende munt waarbij landen in een onomkeerbare fuik zouden zwemmen. Het hielp ook niet dat het Eurokritische Engeland met dit alternatieve voorstel kwam, want voornamelijk daardoor is het niet doorgegaan. Aan het voorstel zelf lag het niet. Iedereen vond het destijds al een goed voorstel, maar het verkeerde land stelde het voor. Dus ging het niet door. (Bron: PDF)

In een interview uit 2005 heeft Prof Hankel geprobeerd de ‘hard ECU-proposal’ nieuw leven in te blazen (Bron):

One must work out what will replace the euro. It would be logical to bring back the national currencies, a move in the best interest of the more-developed nations within the euro system. The lesser-developed would, of course, be against it. Take the case of Italy: The first step towards a new lira would mean massive devaluation, and surging inflation. Therefore, I think that the first step would be to keep the euro, but making it into what the ECU represented before the EMU, namely a unit of account. One could leave the euro that way, as a symbolic currency for Europe. It would be the basis for exchange-rate relationships among the national currencies. One could then transform the current European Central Bank into a common institution for coordinating currency policy throughout Europe, as was the case with the European Monetary System for exchange rate arrangements after 1979. The ECB would no longer be a central bank, but a kind of “European IMF.”

Prof. Richard Ebeling probeerde in 2007 (dus zelfs nog vóór de bankencrisis) om het oorspronkelijke plan van Hayek uit 1974 nieuw leven in te blazen (Bron):

If achieving the goal of private free banking seems too far into the future, then citizens of the EU nations should challenge their governments to reverse the euro experiment, restore their national currencies, and allow the people of Europe unrestricted choice in currency. If Hayek’s proposal for currency competition were enacted, any additional transaction costs related to trading in multiple currencies might well be lower than those connected with the effects of inflation under European-wide monetary central planning.

In 2011 prijst Prof. Philip Booth het voorstel nogmaals aan, maar dan als lange termijn oplossing voor de huidige problemen in de Eurozone (Bron):

In my view there is a better alternative. We should have a simple constitutional change to remove the clause in the EU constitution that requires the euro to be the sole legal tender currency in eurozone countries. The euro would remain legal tender in all eurozone countries but they would be allowed to issue new sovereign currencies if they wished or could allow any other currency to be legal tender (for example, private currencies, gold-backed currencies or the dollar). The rapid practical effect is that Greece would reintroduce the drachma but the euro would remain legal tender.

[…]

Twenty years on it seems to me that, unless the eurozone wishes to impose a police state and either ride roughshod over contracts or face years of legal wrangling over the status of trillions of euro worth of debt, the creation of parallel – or competing – currencies is the only credible solution to the problems created by the imposition of EU monopoly money in the eurozone. There is no credible alternative.

Zou er nu achter de schermen serieus aan gewerkt worden of wordt anno 2011 de kans op een houdbaar monetair beleid in Europa wederom gemist door dit voorstel te negeren? Of neemt de PVV dit voorstel mee in haar onderzoek en wordt er dan gezegd: Goed voorstel, verkeerde onderzoekers, zoals het Groot-Brittannië verging in 1990?

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en like onze spiksplinternieuwe Facebook-pagina!
In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

13 reacties

  1. tipo

    In het Nederlands:

    “Geen uitsluitende Euro, maar wel een gemeenschappelijke Euro.”

  2. tipo

    Dank voor de verwijzing. Dat zijn geen domme jongens. Hier de uitgebreide onderbouwing voor prof Hankels en Bagus’ idee-en voor transformatie van de Euro in pdf-formaat:

    (dan heb je minder last van die ADHD-cameraman in uw youtube-link 😉

     

    Prof Hankel – RESCUING PLANS FOR THE EURO OR FIGHTING FOR A BETTER EUROPE?:

    http://www.efdgroup.eu/images/stories/Publications/Vacancies/Rescuing%20plans%20for%20the%20Euro%20or%20fighting%20for%20a%20better%20europe.pdf

     

    kerncitaat:

    “The lesson from this is very simple: The EU has to come back to an ECU-System under the title of
    “Euro”. It would be an ERM II, in which each country is represented with its own currency. The
    currency is linked with the EURO (instead of ECU) to each other ERM- currency, but their Govern-
    ments are free to adjust its foreign exchange rate, whenever the country’s macro-economic conditions
    such require. Greece of today could devalue its currency and then start to restore the economy with a “Keynesian” economic growth- and development program. So could do Portugal, Spain, but even also
    Italy or France.                                                                                                                                                              
    In this monetary Europe all nations are responsible for their own currency, their stability, internal va-
    lue and the economic climate in their country. All currencies together, based on a common account-
    ting-unit form an European monetary block and network, which is internally flexible, but stable
    against the outside world. The members of this system have the freedom (and can keep it) to use their
    monetary instruments (interest and foreign exchange rates) in times and cases of national needs. No
    country would be subjugated – as today – to plagues, which result from a centralized system, neglect-
    ting different needs  and require  painful adjustment of the entire economy instead of only its foreign
    exchange rate. Keynes old dream of his (not the later realized) Bretton Wood could become truth. And
    this for an Europe at profit for all its countries. No un-teachable Eurocrate fighting for sinecures could
    block this way out of Europe’s deepest crisis, making it free for a better future.”

     

    prof Bagus – Practical steps to withdraw from Euro:

    http://www.efdgroup.eu/images/stories/Publications/Vacancies/practical%20steps%20to%20withdraw%20from%20euro.pdf

     

    kerncitaat: “We found three ways to exit the euro. 
    First, a redenomination of all contracts and deposits into a new national currency. Coins
    and notes bearing the national symbol are exchanged gradually into the new currency
    preferably at a 1:1 exchange rate. In order to prevent disturbing flows of capital a
    “provisional” redenomination allowing for democratic discussion seems to be the most
    elegant way. 

     

    Second, the issue of a parallel national currency. This national currency may be backed
    by government or central bank assets preferably gold and would compete with the euro.

     

    Third, currency competition. All legal tender laws are abolished. Gradually, citizens will
    start using more stable currencies and possibly adopt commodity based means of
    payment. “

  3. Rudie B

    en wat is exact het voordeel voor Nederland van het invoeren van dit “briljant” plan? Alle zuidelijke eurolanden zullen om het hardst devalueren om zo het meeste concurrentievoordeel tov de rest te hebben en vervolgens de economie, in lokale valuta, met procenten te zien groeien, waarmee de staatsschuld, uiteraard ook in lokale valuta, fijn kleiner wordt tov het BBP.

     

    De nederlandse overheid, pensioenfondsen en andere investeerders zien echter van hun geld dat is uitgeleend aan enig ander euroland dan duitsland veel minder terug omdat dit allemaal wordt gedevalueerd (ja, die staatsschulden blijven natuurlijk niet in “oude” rekeneuros staan).

     

    Bovendien is het concurrentievoordeel voor de devaluerende landen natuurlijk een concurrentienadeel voor de anderen, en dus voor Nederland. De export zal dus afnemen en de Nederlandse economie waarschijnlijk een tijdje krimpen. En dat terwijl de toch ook al grote NL staatsschuld alleen maar toe zal nemen door nationalisering van banken en verzekeraars die omvallen omdat ze hun uitgeleende euros niet terugkrijgen.

     

    Ik zie dit scenario persoonlijk niet echt zitten.

  4. tipo

    Het alternatief is een Transferunie van ons naar daar en afschaffing van de democratie in de zuidelijke landen.

     

    Dat de export naar landen zonder geld vermindert, zie ik niet als probleem, maar als oplossing. Want nu betalen Nederlandse belastingbetalers een deel van hun eigen export middels garanties en transfers van belastinggeld naar de PIIGS. Dan kunnen we wel een mooi exportoverschot op papier hebben, maar wat hebben we daar netto aan, als we de winst zelf weer terug aan de belastingdienst kunnen afdragen? Dat is het socialiseren van privaat risico dat mijns insziens ongewenst is.

     

    In het britse voorstel van de ‘Hard currency’ krijgt de Euro overigens de waarde van de sterkste nationale munt in de Eurozone en heeft het bijdrukken van Drachmes dus geen inflatiegevolgen voor de Euro, maar enkel voor de waarde van de Drachme. Zo krijgt ieder land de eigen consequenties van inflatoir beleid voor de kiezen en kan dit niet – zoals nu – over de schutting gegooid worden.

     

    Het is complexer, maar achteraf gezien was 1 munt ook wel iets te simpel voor de complexe lappendeken die de Eurozoen nu eenmaal is. En overbodig te vermelden: er zijn geen goedkope en makkelijke oplossingen voorhanden. Het bovenstaande leidt in ieder geval voor een houdbare oplossing, met respect voor kapitaal en democratie.

  5. sprx

    Dit is precies het alternatief wat ik 11 jaar geleden ook heb voorgesteld, wanneer je een onverantwoord economisch beleid voert devalueert je eigen munt en krijg je daarvoor dus minder euro’s.

    De gelijkgeschakelde kranten hadden geen belangstelling, wel werd ik in een radio discussie met een Tilburgse ‘professor’ geridiculiseerd, waarop ik niet mocht antwoorden.

    Het euro project is dus geen economisch project maar een hefboom om de europesche eenheidsstaat af te dwingen.

  6. vrijenonverveerd

    en meteen ook uit de EU

     

    (om de juridische mierenneukers tevreden te stellen, hoewel niemand zich aan de verdragen heeft gehouden en dus feitelijk waardeloos zijn!)

     

    om vervolgens direct weer toe te treden tot de EU (als je dat al wil, beter terug naar EEG), klaar is (Jan) kees

     

     

     

     

  7. tipo

    Het lijkt er op dat Minister De Jager bovenstaande optie niet eens in beschouwing heeft genomen: http://www.ezpress.eu/nieuws/20824/De-Jager-wil-Eurozone-niet-opsplitsen

     

    Ik heb dit artikel naar het ministerie van minfin gestuurd, maar of dat dan bij de heer De Jager aankomt, weet ik niet.

     

    Kan iemand met betere contacten onze minister op deze optie wijzen? Kamerleden van de VVD of andere partijen bijvoorbeeld? Die heb ik ook gemaild, maar het blijft stil van die kant.

     

    Alleen Groenlinks en de heer Irrgang van de SP hebben een reactie teruggestuurd. GroenLinks vindt het het bestuderen waard. De SP is niet overdeeld enthousiast, omdat de heer Irrgang bang was dat een devaluatie van de Drachme ook een devaluatie van de Euro zou betekenen. Ik heb de heer Irrgang teruggemaild dat dat gevaar er niet is in de wijze zoals de Britse Paul Richards de Hard ECU voorstelde.

     

    Ik vraag me dus af of bovenstaande oplossing wel als scenario wordt overwogen. Het is beter, wanneer dat wel het geval is, want het is een kansrijke oplossing.

  8. vrijenonverveerd

    Goed gedaan, iedereen moet (massaal) mails zenden naar de politici etc. wel het minste (heb helaas geen contacten bij ministerie) de ernst bij het volk moet ook bij hun doordringen.

     

    Wat zo zeer vreemd is aan de VVD en PvdA, ze noemen zichzelf toch liberalen en sociaal-democraten, terwijl de euro (en EU)  juist ten koste gaan waar zij voor staan nl. resp. de vrije economie (en niet een centraal geleide) en de welvaartstaat (verzorgingsstaat).

     

    Ook geen belasting meer betalen, zoals in Duitsland al groepen zijn die dat doen heb ik begrepen (In Beieren en wellicht ook andere deelstaten) etc.

     

     

  9. sprx

    Geen single currency, maar een common currency , dus.

  10. vrijenonverveerd

    Preparing for Euro Breakup – conference with MEPs Farage, Bloom and Professors W. Hankel, P. Bagus

     

    http://www.youtube.com/watch?v=426xE48MSlM&feature=player_embedded (okt. 2011)

  11. vrijenonverveerd

    Europa is geen land, Europa is geen volk, Europa is geen cultuur, Europa is slechts een (geografisch) continent met vele natiestaten, volken en culturen (en daar horen grenzen bij, letterlijk en figuurlijk, zoals met alles in het leven). En als je wat vrijer denkt dan zou je nog kunnen zeggen dat ‘Europees’ correspondeert met ‘Westers’ en dan kun je ook zeggen dat landen als Canada, Amerika, Chili, Nieuw-Zeeland etc. veel ‘Europeser’ zijn dan de meeste landen in ‘Europa’.

     

    Ook Belgie zal binnen afzienbare tijd ophouden te bestaan (worden gesplitst, wat het de facto al is)

  12. tipo

    Al die voorbeelden die u noemt zijn transferunies.

     

    Belgie is ook een transferunie. Dat werkt, zolang er sprake is van solidariteit of een historische verwevenheid binnen zo een transferunie. Die kan echter tot grote politieke problemen leiden, als de spankracht van die solidariteit overbelast raakt. Belgie zit daar heel dicht tegenaan en dat geldt ook voor de Eurozone.

  13. Rudie B

    juist, die transferunie willen we niet, maar daarvoor hoeven we echt niet terug naar nationale munten (al dan niet met euro-rekeneenheid). 1 munt werkt prima in heel veel heterogene regios, zoals bijvoorbeeld de nederlandse provincies en gemeenten, de franse departements of de amerikaanse states. Een nog duidelijker voorbeeld is Zwitserland, waar de verschillende kantons een zeer grote (fiscale) onafhankelijkheid genieten en er toch prima met een gezamenlijke munt gewerkt wordt.

     

    Bovendien zal elke nadenkende griek, italiaan of andere zuiderling zijn spaargeldeuros bij een duitse bank of zonodig buiten de EU stallen om devaluatie te voorkomen, waarmee er dus een bankrun ontstaat op al deze zuideuropese banken. Neen, dit is geen houdbare oplossing.

     

    Laat elk land gewoon leren zijn zaakjes op orde krijgen zonder de verleidelijke oplossing van devaluatie van de munt en zonder steun van andere overheden. Dit betekent vast voor sommige landen dat ze hun oude schuld en rente niet afbetaald krijgen en geen nieuwe schuld meer kunnen krijgen; oftewel failliet. Nou, jammer dan, les geleerd en vanaf nul opnieuw beginnen met een sluitende begroting. DAT is wat mij betreft het enige juiste alternatief…

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.