Perverse prikkels in alle geledingen

Opnieuw probeert Nederland het braafste jongetje van de klas te worden door Europa’s meest stringente bonusbeleid in de financiële sector te introduceren.

Van iedere mildere vorm van dit bonusbeleid zouden perverse prikkels uit gaan, zo niet van iedere vorm van bonussen. Dit fenomeen speelt zich echter niet alleen af in de financiële sector. Neem bijvoorbeeld de zorg. Volgens de Commissie Sociale Zekerheid en Gezondheidszorg van de SER  bestaat er in de zorg ook een ongewenst gedrag welke gevoed wordt door perverse prikkels, namelijk het overbehandelen.

Professor Jan Rotmans heeft in het verleden al eens gewaarschuwd tegen de perverse prikkels en de daarmee samenhangende corruptie in de vastgoedwereld. Zo hebben heel wat gemeenten zich in het verleden pervers laten prikkelen om in samenwerking met projectontwikkelaars nieuwe bedrijfsterreinen aan te leggen, terwijl daardoor de  ontwikkeling van oudere terreinen juist stil kwam te staan. Bekend zijn ook de schadelijke gevolgen als resultante van perverse prikkels voor woningcorporaties zoals bijvoorbeeld Vestia.

De lijst is lang, en echt niet beperkt tot de financiële sector. Overal waar mensen beslissingen moeten nemen die een financieel gewin tot gevolg kunnen hebben bestaat de kans op een perverse prikkel. Dit hoeft niet alleen in de vorm van bonussen te zijn. Zo bleek dat in 2012 docenten politicologie met een tijdelijk contract alleen betaald kregen per goedgekeurde scriptie. Tja, dan is de verleiding wel erg groot om een onvoldoende sterk naar boven af te ronden.

De prikkels hoeven ook niet per se alleen financieel te zijn, het kan ook een beloning zijn in de vorm van macht. Kijk maar naar de politiek. Wat politici niet allemaal beloven c.q. overboord zetten aan principes door de perverse prikkel van het pluche. Een sprekend voorbeeld is het AOW breekpunt van de heer Wilders bij de Kamerverkiezingen in 2010. De verhoging van de AOW leeftijd was niet zomaar een issue, maar een breekpunt voor de PVV. Binnen 12 uur na de verkiezingen werd, voorafgaande aan de onderhandelingen, dit punt al ingeleverd.

Ook op lokaal bestuurlijk niveau lonken de perverse prikkels. Niet alle 9200 gemeenteraadsleden in Nederland zullen zich uit louter idealistische oogmerken destijds kandidaat hebben gesteld voor de zetel die ze thans bekleden. Het is dan ook niet voor niets van 1 op de 4 er gedurende de termijn van vier jaar er de brui aan geven. Gelukkig heeft het kabinet inmiddels besloten om de perverse prikkel van de wachtgeldregeling voor raads- en provinciale statenleden af te schaffen.

Omroepland wordt gedicteerd door de perverse prikkels van de kijkcijfers. Als er gekozen moet worden tussen een hitkanon van bedenkelijke kwaliteit of een hoogstaand programma met een kleine schare fans, dan is de keuze in Hilversum al snel gemaakt.

Tien jaar geleden werd de term perverse prikkel nauwelijks gebruikt en nu hoor je het te pas en te onpas. Het gevaar is dat iedere vorm van creativiteit, lef of ondernemingszin in de kiem gesmoord wordt en dat talent naar het buitenland vertrekt of op z’n minst dat het buitenlandse talent niet meer naar Nederland komt.

Is het niet pervers om een kind met het badwater weg te gooien?

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en word lid van onze spiksplinternieuwe Facebookgroep!

Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

3 reacties

  1. oudgediende

    Nou, die verwijzing snel naar de PVV AOW valt ook onder die categorie. Op internet kun je trouwens  ook heel veel perverse prikkels zien. Om je  op de een of andere manier zelf te bevorderen behoef je niet pervers te zijn of pervers geprikkeld te worden. Het zit in de menselijke genen. Iedereen wil ’s winters het meest van de kachel profiteren. Dat bestuurders zoveel verdienen is simpelweg omdat ze uit hetzelfde circuit komen, om het modern te zeggen tot hetzelfde netwerk behoren. Daarom zie je de namen van naar jou denken vergane politici altijd weer opduiken in welbetaalde comissievoorzitterschappen. Soort zokeet soort. Dat is altijd zo geweest.  Daar moet je dus nu een perverse prikkel in zien.

    We gaan ook te gemakkelijk om met die perverse prikkels. Discriminatie bijvoorbeeld. Daar valt alles onder. Als je verkouden bent ern je snuift in de tram en daar zit toevallig iemand die zich daardoor gediscrimineerd denkt te voelen. Als hij tot een daarvoor in aanmerking komende groep behoort ben je gelijk zuur. Zo kun je ook alleen ruzie maken met een buurman die tot dezelfde groep als jij behoort. Anders mag het niet want dan is het discriminatie.

    Voor carabetiers wordt het helemaal lastig. Tot nu toe wisten zij dat alles mochten  behalve over de islam en daar hielden ze zich goed aan. Nu moeten ze beseffen dat dat wel een beetje anders ligt en dat de meeste moppen die je vroeger hoorde echt discriminatorisch zijn. Zij mogen zich niet meer overgeven aan deze perverse prikkels.

    Alleen in de familiekring mag je je nog laten gaan, tenzij….. Nou ja.

     

     

  2. Knarsman

    Al die rijtjes kunnen ook perverse prikkels zijn. Zo las ik vandaag dat tweets en reacties op blog’s ook aan meting onderhevig zijn. Aanwezigheid in de pers, al dan niet met een schandaal, scoort ook hoog. Het aantal berichtjes in kranten online is minstens zo maatgevend, vandaar dat vrijwel alles tegenwoordig op internet ‘nieuws’ is. Wist u bijvoorbeeld dat de problemen met de straatlantaarns in Woerden worden aangepakt? Ik bedoel maar.

  3. Karina

    “Een sprekend voorbeeld is het AOW breekpunt van de heer Wilders bij de Kamerverkiezingen in 2010. De verhoging van de AOW leeftijd was niet zomaar een issue, maar een breekpunt voor de PVV. Binnen 12 uur na de verkiezingen werd, voorafgaande aan de onderhandelingen, dit punt al ingeleverd.”

    Samenwerken is geven en nemen. De leeftijd werd dankzij Wilders naar 66 jaar geschroefd (en geen 67 jaar). Waar geen aandacht aan besteed wordt is dat SP Wilders hiervoor beschimt terwijl in zij in hun begroting 67 jaar hadden ingecalculeerd.

    Op zichzelf een goed artikel. Maar dit onzinnige voorbeeld maakt jou een links zieltje die niet verder WIL kijken dan zijn neus lang is.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.