De gezondheidszorg in Nederland is helemaal niet zo goed

Ik ga u niet vervelen met eindeloze feiten over de gezondheidszorg in Nederland, maar ik wil wel een kleine bespiegeling houden over waarom ik denk dat de zorg in veel landen die vele malen armer zijn dan Nederland dikwijls kwalitatief beter is dan in het op het oog welvarende Nederland.

Van grote afstand zien veel dingen er soms heel anders uit. Het perspectief verandert, waardoor je er op een andere manier naar kunt kijken. Als je ervaring hebt met gezondheidszorg in andere landen, kun je gaan vergelijken en voor jezelf bepalen wat de voor- en nadelen zijn van de verschillende systemen. Prof. dr. De Valk, een chirurg die onlangs emigreerde naar Zuid-Afrika, kan zijn geluk niet op in zijn nieuwe woonland. Hij bezingt dagelijks de zegeningen van value driven gezondheidszorg, waarbij value niets te maken heeft met zoiets ordinairs en onbetekenends als geld.

Gezondheidszorg wordt pas belangrijk voor je als je er zelf mee te maken krijgt. Dikwijls is dat eerst via familie, ouders, kennissen en vrienden, maar uiteindelijk ontkomt vrijwel niemand eraan, waar dan ook ter wereld. Aan iemand als Mark Rutte kunnen de meeste mensen direct zien dat hij nog nooit afhankelijk is geweest van zorg. Dat maakt hem koud en afstandelijk.

In de optiek van Wim van Dinten, auteur van onder andere Met gevoel voor realiteit, zijn veel maatschappelijke problemen in Nederland een gevolg van een aantal ontwikkelingen van de afgelopen decennia in Nederland. Hij spreekt over sociale oriëntatie, en ziet vooral dat er sprake is van dominante oriëntatie, ‘zelfreferentialiteit’: mensen vragen zich bij alles wat ze doen af wat het voor hen betekent, wat zij er zelf mee opschieten. Je kunt het ook individualisme noemen. Ik ga daar verder nu niet op in en vraag aandacht voor de volgende analyse.

Gezondheidszorg, onderwijs, defensie, openbaar bestuur en politie zijn allemaal grootheden die zijn geslachtofferd aan de van boven opgelegde systeem-benadering, met als doel alles beter te kunnen managen maar vooral te kunnen controleren. In plaats van de verpleegster en de arts te laten bepalen hoe en wat er wanneer gebeurt, is alles vastgelegd in systemen, in protocollen, in standard operating procedures. Als de minister een bezuiniging wil doorvoeren in het budget van (een onderdeel van) de gezondheidszorg, thuiszorg bijvoorbeeld, dan is dat met een spreadsheet heel makkelijk en overzichtelijk te regelen. Op papier en in theorie althans. Je kunt besparingen opvoeren, doorvoeren en deze vervolgens naar beneden toe verordineren. Je kunt vanaf het ministerie bepalen hoe de geldstromen worden beperkt (of verruimd), je kunt dat doen vanachter een bureau met enkele ‘Gerrit Zalm’-achtige rekenmeesters, econometristen en andere wonderboys die vooral geen binding hebben met het lijdend voorwerp.

Het leidt tot sluiting van verzorgingstehuizen, het leidt ertoe dat soms mensen die meer dan zestig jaar getrouwd zijn en altijd samen waren, ineens niet meer bij elkaar kunnen blijven omdat hij nog ‘te goed’ is voor een bepaalde voorziening, terwijl zij niet langer thuis verzorgd kan worden. Het leidt ertoe dat mijn kennis van ver in de tachtig, die in een ouderenvoorziening woont omdat zijn vrouw hem na zestig jaar huwelijk buitenzette met een koffertje kleren, slechts één keer in de week mag douchen, omdat er voor vaker niemand is om hem daarbij te helpen. En hij kan niet zonder die hulp vanwege enkele amputaties ten gevolge van suikerziekte. Het leidt ook tot een operatie bij een andere -jonge- kennis, waarbij een hersentumor werd geconstateerd en waarbij deze operatie vrijwel volledige verlamming tot gevolg had, en de kwaliteit van de tijd die hem nog restte dus voorgoed vernield werd. Het leidt tot een enorme bureaucratisering waarbij enkele jaren geleden nog voor één ziekenhuisopname honderd formulieren moesten worden ingevuld. Het leidt tot zeer ernstige misstanden in verzorgingstehuizen waarbij onder meer mevrouw Roelie in een NOVO-kliniek werd vermoord door enkele medewerkers die vonden dat ze moest gehoorzamen. De beelden staan ook na twee jaar nog gebrand op mijn netvlies. Arme mevrouw Roelie.

Het leidt ook tot tienduizenden bezoeken aan de huisarts waarbij mensen met ernstige klachten weer weg worden gestuurd met een verhaaltje van ‘het zal wel niet komen door dit of dat, en kijkt u het nog even een paar weken aan’. Zo werd een kennis (60) van me onlangs naar huis gestuurd met wat bloeddruk verlagende medicijnen, terwijl de boven- en onderdruk respectievelijk boven de 200 en 100 was. Haar moeder overleed op 56-jarige leeftijd aan een dubbele hersenbloeding, maar daar werd niet naar gekeken. Geen tijd. Geen interesse. In mijn ontwikkelingsland worden deze patiënten direct opgenomen en grondig onderzocht om de oorzaak vast te stellen. De verhalen zijn onuitputtelijk en weinig geruststellend. U kent er vast ook een paar.

Een vriend van me die in enkele ziekenhuizen werkte als medisch specialist, kon een paar jaar geleden maar liefst zestig patiënten per dag behandelen. Hij was erg goed in zijn vak, maar miste wel het contact met die patiënten. Tijd voor een normaal gesprek was er nooit, terwijl na de invoering van een volledig nieuw IT-systeem hij er iemand bij moest nemen om alle gegevens in te voeren. Het groeide hem boven het hoofd. Complexe systemen en onzekerheid. Een wondere wereld, waar de enorme hoeveelheid aan data en systemen uiteindelijk het overzicht belemmert. Maar veel belangrijker is dat de middelen, systemen, organisatie en managementstructuren verhinderen dat dit alles nog enige betekenis heeft voor de patiënt en de mensen die zorg moeten verlenen. Dat je bij elk ziekenhuis parkeergeld moet betalen alsof het om commerciële parkeergarages gaat, is veelzeggend.

Een studiegenote met wie ik de MBA-opleiding deed in 1993, was verantwoordelijk voor een grote afdeling van de VU in Amsterdam. Ze had honderden mensen onder zich, en ze legde me uit dat die organisatie vóór haar aantreden maar wat deed, er was geen sturing, geen budget, geen controle en geen overzicht. Zij heeft dat helpen veranderen met haar MBA-managementkennis. Ik betwijfel echter of het daarvoor slechter was dan vandaag. Inmiddels zit zij al weer jaren in de raad van bestuur van belangrijke instellingen in de gezondheidszorg.

Wat me al jaren opvalt, als ik zo af en toe zijdelings te maken krijg met de gezondheidszorg in Nederland, is dat er zo verschrikkelijk veel geld is geïnvesteerd in hardware, in infrastructuur, in prachtige moderne gebouwen met de meest fantastische voorzieningen, maar dat de zorg, de betrokkenheid, de warmte, de tijd, maar vooral de kwaliteit vooral afhangen van enkele artsen, van verplegend en verzorgend personeel dat ondanks (en vooral niet dankzij) de last van bureaucratie, management, structuren, systemen, ziektekostenverzekeraars en hun door Hans Wiegel en Roger van Boxtel bedachte geboden en verboden, toch op hun tandvlees zorg leveren. Hulde aan al deze mensen die het laatste greintje passende zorg, menselijkheid, betrokkenheid en warmte overeind houden. Tegen de verdrukking in.

In Uruguay ziet de gezondheidszorg er heel anders uit. Die is vooral arm. Overal waar je kijkt en komt voel en zie je een schreeuwend tekort aan resources. Het staat natuurlijk ook niet op het technologische en wetenschappelijke niveau van Nederland. Maar iedereen heeft wel toegang tot gezondheidszorg. Ook als men niet verzekerd is; dan is er de publieke gezondheidszorg. Deze is chronisch overbelast, maar mensen worden uiteindelijk geholpen. Geholpen door warme, lieve mensen, die dikwijls zonder uitzondering hun werk en zorg ervaren als roeping. De salarissen zijn laag. Karig soms. Het is dikwijls wat traag, maar het is grondig. Van kennissen en vrienden hoor ik dat je met wat vage klachten niet zomaar weg komt bij artsen. Die vragen je het hemd van het lijf, noteren alles, willen alles van je weten, ook van je familie. Ze nemen de tijd.

Ik had in Nederland jarenlang last van ernstige maagklachten. De huisarts bleef me maar naar huis sturen. ‘Neem nog een paracetamolletje.’ Op Schiphol moesten ze me uiteindelijk een keer vlak voor een reis met de ambulance afvoeren. Ik hyperventileerde van de pijn. Toen hetzelfde me in Uruguay gebeurde, stond ik de volgende dag bij een oudere arts. Hij vroeg door. Stelde voor om een echo te laten maken de volgende dag. De dag daarna zat ik bij een chirurg: galstenen. Hij trok zijn plastic agendaatje, het was vrijdag. ‘Vanmiddag ga ik vissen. Maandag heb ik zo’n operatie en dinsdag een heel andere, want ik hou niet van dezelfde operaties achter elkaar, dus kunt u woensdag?’ Ik werd geweldig geholpen, en omringd door zorgzaamheid. Voor iedere Uruguayaan die dat wil, zijn de medische voorzieningen gericht op preventie. Dat vereist regelmatig onderzoek en controle. Best vermoeiend, die steeds terugkerende controles. Maar wat een contrast met Nederland.

Als hier in Uruguay iemand wordt opgenomen in een ziekenhuis, is hij of zij nooit alleen: 24 uur per dag is er iemand van de familie of kennissenkring aanwezig voor hulp bij de verzorging, als gezelschap, als geruststelling voor de patiënt. Arme mensen in Nederland die helemaal alleen in al die ziekenhuizen liggen. Alleen, zonder warmte, zonder zorg, vaak zonder liefde. Vanaf hier ziet dat er allemaal eng uit. Koud. Afstandelijk. Dat is heel jammer. Nederland is zo rijk, maar daar waar het er juist en vooral op aankomt, is er zoveel armoede.


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

9 reacties

  1. MaralungaC

    Gedurende en na enkele persoonlijke aanvaringen met onze gezondheidszorg heb ik de mening opgedaan dat de reden voor veel van de bovenbeschreven misstanden is, dat de Nederlandse gezondheidszorg slechts begaan is met de volksgezondheid, en niet met de individuele gezondheid. Een tweede probleem is dat veel kwalen die voornamelijk vrouwen treffen, afgedaan worden als.. ehm.. tja, vrouwenkwaaltjes, en daarom minder onderzocht worden door geneeskunde en farmacie (de reden is vaak dat vrouwen in vruchtbare leeftijd moeilijk te bestuderen zijn door hun hormonale fluctuaties). En last but not least hebben alle semi-overheidsbranches de onbedwingbare behoefte om het wiel opnieuw uit te vinden, in plaats van te kijken wat er in andere (veel grotere) landen al allemaal onderzocht en ontdekt is, en het goede daaruit direct over te nemen en in ons land toe te passen.

     

    Daarom zien we de kostbare zorgbranche bijv. beschaafd trots zijn op mooie deelnamecijfers aan bevolkingsonderzoeken borstkanker, geringe antibioticaresistentie en weinig MRSA in ziekenhuizen, en percentage dekking van de griepprik voor risicopopulaties. Allemaal in spreadsheets makkelijk te vergelijken met zogenaamd onderontwikkelde zorg.

    Maar het zegt niet zo veel over zorg en genezing en behandeling, en hoegenaamd niets over het welzijn van de patiënt.

     

    Er is dus geen (en komt ook geen) alternatief voor de vreselijk pijnlijke 2-jaarlijkse mammografie voor alle 50-plus vrouwen, want “het is maar even”, “de meeste vrouwen melden niet dat ze er last van hebben”, en inmiddels is er daarmee zoveel data verzameld als vergelijkingsmateriaal, dat de investeringen gewoon te hoog zijn om een andere modaliteit een kans te geven. Vrouwen die minder dan 4x per jaar een blaasontsteking hebben krijgen (wegens vrees voor resistentie) geen antibiotica meer, maar worden door hun huisarts naar huis gestuurd worden met het advies water en cranberrysap te drinken. Net als in de middeleeuwen.

     

    Een onderbehandelde en ook nog lastig te diagnostiseren (vnl.) vrouwenkwaal is bijv. hyperparathyreoidie – bijschildkliercarcinoom. Eén of meer bijschildklieren produceert dan een overmaat aan bijschildklierhormoon, wat de calciumhuishouding compleet ontregelt. Het komt vnl. voor bij vrouwen in en voorbij de middelbare leeftijd, en veel van de (vage) symptomen lijken op overgangssymptomen. Je gaat er niet dood aan, maar je voelt je moe en beroerd, en het veroorzaakt o.a. botontkalking, en allerlei kwalen door kalkafzettingen waar ze niet horen: gewrichtsklachten, nierstenen, aderverkalking etc. Die zijn op zijn minst niet zo fijn voor de kwaliteit van leven, en uiteindelijk vaak tóch dodelijk.

    U raadt het al wat hiermee gebeurt in onze “gezondheids”-zorg. “U bent nog niet ziek genoeg om een operatie te rechtvaardigen”; “Uw PTH niveau is nog niet zó hoog, we kijken het nog even aan”; “U bent in de overgang, dan kunt u dit soort gevoelens en kwaaltjes verwachten, hier hebt u een brochure”. Je zou ze toch over hun bureau trekken en wurgen met hun stethoscoop!

    De enige zinvolle behandeling is verwijdering van de zich misdragende
    bijschildklier, wat met een kijkoperatie in een poliklinische setting
    kan (Dr. Norman in zijn privékliniek in Florida doet er daarvan ca. 12
    per dag: http://www.parathyroid.com). De ziekenhuizen in NL waar de mini-operatie überhaupt plaatsvindt, doen er 12 per JAAR. “Want het is nog niet voldoende wetenschappelijk onderzocht”. Dat is het WEL, maar misschien niet in Nederland!

     

    De volksgezondheid kun je misschien wel overlaten aan ons Ministerie, de verzekeraars en de rest van de “zorgbranche”. Voor de individuele gezondheid kun je alleen op jezelf en je naasten vertrouwen.

  2. avander

    Gemanged = gemanaged.

  3. avander

    Ik riep het 30 jaar geleden al en ben het blijven roepen. De westerse wereld en Nederland in het bijzonder wordt kapot gemanged. 10 duizenden managers overspoelden ons land, de reorganisaties waren en zijn niet van de lucht.
    Dhr GertJan Mulder zegt het al: we zijn geslachtofferd aan de van boven opgelegde systeem-benadering, met als doel alles beter te kunnen managen maar vooral te kunnen controleren. In alle organisaties is het administratieve waterhoofd beduidend groter dan de voeten op de werkvloer. De (vak) kennis van dit waterhoofd beperkt zich tot cijfertjes en rijtjes. De werkbijen vechten tegen een muur van onkunde en onbegrip en moeten uren van hun werkdag opofferen aan de onstilbare honger naar info van de boven hen gestelden.

    Bleef het maar daarbij, helaas, naast hun allesvernietigende regelzucht wordt elke organisatie ook nog eens blootgesteld aan de persoonlijke of politieke normen van de dames en heren managers. Waar dat toe leidt zien we bv. bij de politie. De bij deze stelling behorende voorbeelden kunt U dagelijks op deze website lezen. Biet meer in de Media te horen of te zien, daar zitten deze managers nl. ook. Ruimschoots.

  4. V.K.

    -Pim Fortuyn heeft hierover ook al het een of ander over gezegd.

  5. katja

    ==maar dat de zorg, de betrokkenheid, de warmte, de tijd, maar vooral de kwaliteit vooral afhangen van enkele artsen, van verplegend en verzorgend personeel dat ondanks (en vooral niet dankzij) de last van bureaucratie, management, structuren, systemen, ziektekostenverzekeraars en hun door Hans Wiegel en Roger van Boxtel bedachte geboden en verboden, toch op hun tandvlees zorg leveren. ==

     

     

    Helemaal met dit hele artikel eens, dit keer. 

     

    En laat ik een nog sterker verhaal eraan toevoegen: 

     

    Chronisch zieken, daar heeft men de pest aan! Vooral als het ziektes betreft die op andere continenten (bv. Amerika,  Australia, Japan) geheel anders benaderd/bejegend worden dan in Europa.

     

    Ik heb het over o.a. ME, de nieuwste ondergrondse epidemie wellicht die straks als AIDS II wellicht van zich doet gelden. Als tenminste de aanwas groot genoeg is. Met 40.000 is deze groep nog relatief klein in Nederland maar wordt daarom door negatie en discriminatie zwaar mishandeld. Krijgt zo iemand kanker, wordt de rode loper voor hen uitgelegd. Zo ervaren “ex” Me-ers dat.

     

    Ik heb het niet zelf, ME, maar heb wel nauw al 14 jaar de zorg voor zo iemand. Jong, familielid, 30 nu, Het is een loopgraven oorlog gelijk. Moslim discriminatie is er niets bij. In een land waar in de loop der jaren waarlijk New Age hoogleraren (ja echt, je gelooft het niet) de scepter zwaaien wordt deze groep  als aanstellers de psychiatrie in geduwd. Kortom je moet bij wijze van spreken visualiseren dat je afgezette been weer aangroeit, dan komt alles weer goed. Je hebt zelf er voor gekozen dat je ziek werd, dus kun je zelf ook weer beter worden. Louise Hay’s imperium is totalitair en veroverde aldus universiteiten.

     

    En wie krijgen de credits? Jawel, het waterhoofd aan anti westerse nieuwe Nederlanders en of criminelen, met gratis  tolken, advocaten en andere privileges. Die in onze handen bijten. En een heel leger andere profiteurs die mede werkzaam zijn in deze branches.Ten koste van ouderen/chronisch zieken en met name degelijk bio-medisch onderzoek waar het ME en ook Lyme betreft.

     

    ==Hulde aan al deze mensen die het laatste greintje passende zorg, menselijkheid, betrokkenheid en warmte overeind houden. Tegen de verdrukking in.==

     

    Tevens is het zuur is dat mijn eigen betaalde werkzaamheden in de particulier thuiszorg door de belastingdienst ook nog eens gedwarsboomd worden.

     

    Nee, we gaan langzaam de afgrond in op veler gebied. Weinig goede vooruitzichten. Niet meer dan overleven blijft over, te lang tegen de verdrukking in geroeid.

    Alles wat lelijk is, maken ze af.

     

  6. dirk1940

    Wij hebben enkele jaren in Duitsland gewoond, geen derde wereld land. Toch is de organisatie van de gezondheidszorg anders dan in Nederland. De lijnen zijn korter. Constateert je huisarts dat je dit of dat mankeert en je moet naar een specialist, dan krijg je een lijstje mee. Daar staan minstens zes namen op. Mag je zelf kiezen wie je wilt. Ook de keus van ziekenhuis is vrij. Wachten hoeft hoegenaamd niet. 

    In Duitsland wordt ok veel meer dan in Nederland preventief gewerkt. De kosten zijn uiteindelijk ongeveer gelijk met die in Nederland. Voor de patienten maakt het echter veel uit. Je ontdekt dingen sneller en uiteindelijk wordt je overlevingskans groter. Dat verhaal van al dat geld in gebouwen en leuke tierelantijnen is maar al te waar. Nederland is volledig de weg kwijt. Men doet maar wat. 

  7. BPS

     

    Mijn moeder kreeg een herseninfarct van een bloedprop. Ze was wat bloedverdunning nodig. Ze werd met een ambulance afgeleverd in een kille wachtruimte in het ziekenhuis. Geen bloedverdunning. Niemand keek er naar om. Het was de zoveelste bejaarde. Binnen 6 maanden kwijnde ze weg tussen verlamde lotgenoten in een verzorgingsfabriek.

    Ze had nog een bewijs van goed gedrag om voor de klas te mogen staan. Dat was nog belangrijk vroeger. Nu is een indruk van wangedrag gewenst voor topfuncties en politiek netwerk. Nog nooit een bescheidener, verstandiger en wijzere vrouw gekend. Niet omdat het mijn moeder was. Zij, en haar generatie vormde de fundamenten van Nederland.     Het ziekenfonds waar geen misbruik van gemaakt werd en het ziekenfonds zelf ook niet.  Men was er zuinig op, want het was een groot goed.  Met de welvaart en weelde werd alles anders. Collectieve voorzieningen vormden om tot een bron voor individueel zakelijk en persoonlijk profijt. De geest waarom het er was en de dankbaarheid, maakte plaats voor graaizucht, vanzelfsprekend persoonlijk gewin en vermeende absolute voorrechten.

    Dan denk ik wel eens: Nederland gaat kapot aan weelde en welvaart. Het zijn sterke benen die weelde kunnen dragen. Nederland gaat al gauw overal door de knieën. Het slappe zwabberende optreden van Rutte, het kritiekloos volgen van de EU, loze woorden.

    In Uruguay zal men meer kennis dragen van verschillen en gebreken en de onbetaalbare dingen waarderen die er echt toe doen, als het er op aan komt.

    Schaarste vormt. Weelde breekt af.

  8. gjmmba

    Ik ben diep geraakt door de vele reacties online maar ook offline via mails en DM op Twitter. De meest indringende persoonlijke ervaringen. Mijn moeder overleed ook in een koud ziekenhuis (AZU) zonder dat er iemand bij was. Het heeft 10 jaar geduurd voordat ik mijn schaamte en het verdriet aan kon. Mensen horen niet alleen ziek te zijn en al helemaal niet alleen te sterven. Wij Nederlanders hebben de eigenaardige gewoonte om te denken dat bij ons alles beter is, maar wat vergissen wij ons daarin meesterlijk. Nederland is een land als alle andere met sterke mooie kanten en zwakke lelijke kanten. Ik wens u politici en bestuurders toe die autokritisch kunnen zijn. Zwakte durven tonen. Dilemma’s durven delen. Twijfel durven uiten. Hun eigen mening durven te ruilen voor een betere. Het betekent dat de gehele huidige generatie van bestuurders en politici weg kan. Vrijwel allemaal.

    Gert Jan

  9. Hilterman

    Je hoeft echt het wiel niet meer uit te vinden om te zien dat het huidige syteem van vergoedingen zo rot is als een mispel. Het kost te veel, er zit te veel nutteloze ballast in door allerlei managementlagen die niets bijdragen aan het functioneren van de gezondheidszorg. De DBC is een gelegaliseerde vorm van oplichting.

     

    De schandalen over minimaal tijd vragende poliklinische ingrepen waar absurde bedragen voor gedeclareerd worden zijn slechts een kleine rimpeling aan de oppervlakte.

     

     Kijk naar het Belgische systeem met remgelden.

    Voor een fractie van de kosten die de Nederlandse gezondheidszorg in rekening brengt krijg je in Belgie uitstekende zorg. Daar zijn delen van de gezondheidszorg ook echt geprivatiseerd. Voor diagnoses waarbij beeldvormende apparatuur nodig is zijn er onafhankelijke centra met artsen die het beeldmateriaal direct beoordelen en een advies geven. In Nederland sta je op een wachtlijst en hoor je weken later wat je mogelijk mankeert.

    Een uitgebreid vaat onderzoek met echoscopie en klassieke röntgen opnamen koste inclusief de beoordeling 143 euro in Antwerpen. In Nederland is het starttarief al vele malen hoger.

     

    Niet de toenemende vergrijzing maar de volkomen losgeslagen declaratie techniek van de diagnose behandel combinatie is de oorzaak van de explosief stijgende kosten. er zijn zelfs computerprogamma’s die voor een behandeling de hoogste opbrengst binnen de DBC aangeven. Het toont overduidelijk aan dat dit systeem een eigen leven is gaan leiden waarop niemand enige controle heeft.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.