De impact van de lage olieprijs

Sinds afgelopen zomer is de olieprijs met meer dan 26% gedaald, een fenomeen dat zich ook in 2008 en in 2011 voordeed. Dit maal lijkt het allemaal structureler van aard, omdat de productie van olie en gas in de Verenigde Staten alleen maar toeneemt en de andere olieproducerende landen hun productie niet willen of kunnen verminderen.

Daar komt bij dat de Europese economie nauwelijks groeit en de groei van de Chinese economie naar beneden is bijgesteld, wat inhoudt dat de consumptieve groei achterblijft bij de productie. De Amerikaanse groei is weliswaar robuust, maar sinds 2000 missen daar de milieumaatregelen hun effect niet. Elektrische auto’s, zuinigere motoren, alternatieve energiebronnen en aardgas doen de vraag naar olie blijvend verminderen.

De Amerikaanse olieproductie is over de afgelopen drie jaar met gemiddeld 1 miljoen vaten per dag gegroeid en zal naar verwachting volgend jaar opnieuw met 750.000 vaten per dag toenemen. In het verleden grepen de OPEC leden nog wel eens in om de prijzen op peil te houden, maar landen als Venezuela, Irak, Iran, Algerije enz. zijn niet bij machte om productie op te geven. Hun hele economie is gestoeld op deze olie-inkomsten. Sterker nog, de lage prijzen maakt de verleiding alleen nog maar groter om juist iets meer te produceren. Op 27 november komt de OPEC wederom bij elkaar en alle leden zullen de Saoedische delegatie (tevergeefs) vragen om hun productie fors in te dammen. Al zou Saoedi-Arabië het willen, ze weten uit ervaring dat hun macht inmiddels beperkt is. Om enige impact te hebben zouden ze enkele miljoenen vaten per dag minder moeten produceren en dat is te veel van het goede.

De Russische economie was voor haar economische groei altijd al afhankelijk van de olie- en gasproductie, maar door de sancties is deze afhankelijkheid alleen nog maar groter geworden. Voor de begroting van 2015 heeft de regering Poetin rekening gehouden met een olieprijs van $ 100 per vat. Dat de prijs inmiddels substantieel lager is deert de Russen minder dan op het eerste oog lijkt. Voor de begroting is namelijk rekening gehouden met een roebel/dollar koers van 3700 roebel per dollar. De Olieprijs is weliswaar fors gedaald, maar de koers van de roebel ook. Dus in roebels valt de schade mee en zal het tekort volgend jaar misschien op 1% van het BNP uitkomen. Uiteraard is het lange termijn effect negatief.

Er zijn natuurlijk een groot aantal landen en bedrijven die profiteren van de lage olieprijs. Bijvoorbeeld India. Het grootste importproduct in India is olie. Een lagere olieprijs is goed voor hun handelsbalans, helpt de Indiase inflatie verder te verlagen en verkleint hun begrotingstekort. De agrarische sector is namelijk een intensieve gebruiker van olie (irrigatiepompen, transport en vooral kunstmest). De Indiase overheid hoeft nu aanzienlijk minder subsidies te verstrekken op diesel en kunstmest. Bijkomend voordeel is dat de lagere inflatie, wat betekent dat de rente ook kan dalen.

Volgens de International Energy Agency gaven overheden in met name de ontwikkelingslanden in totaal $ 550 miljard per jaar aan subsidies uit op energie. Door de prijsdaling zal dit dalen naar $ 400 miljard. Hopelijk grijpen de overheden de kans om de subsidies af te bouwen. Zo geeft de Egyptische regering een onhoudbare 6,5% van het Bruto Nationaal Product uit aan energiesubsidies.

Een land als Venezuela had al de nodige economische problemen, en dat is alleen maar erger worden. Vorig jaar was het begrotingstekort al 17% van het BNP. Zoals zoveel landen dat al geprobeerd hebben, heeft de overheid gewoon geld bijgedrukt om dit tekort te dekken. Daarom is de inflatie gestegen tot 60%. Een bankroet van Venezuela lijkt onafwendbaar, waardoor het land een aantal andere Caribische landen in haar kielzorg zal meeslepen.

De lage prijzen kunnen voor President Obama niet op een gunstiger moment komen. Door de crises van de laatste jaren heeft met name de middenklasse financieel averij opgelopen. Voor de laagste en middelste inkomensgroepen betekent een lagere prijs aan de pomp een directe stimulans. Een prijs van $ 80 per vat heeft in de VS hetzelfde effect als een stimuleringsmaatregel van $ 1,8 miljard per dag. Uiteraard zijn er sectoren in bijvoorbeeld Texas die nadelige gevolgen ondervinden, maar deze wegen niet op tegen de voordelen. Wanneer de olieprijs echt blijvend onder de $ 80 per vat gaat zakken, zal dit de olieproductie in de VS schaden omdat de kostprijs niet ver van dat niveau afligt.

Ook voor de Japanse economie is een lage olieprijs gunstig, aangezien het land een enorme netto importeur is. Keerzijde van de medaille is dat de lage prijs nog meer deflatoire druk betekent.

Al met al kan de wereldeconomie met een extra 0,5% groeien als de prijzen zich op deze niveaus blijven handhaven.

Michael Toorop is Managing Partner van Persist Global Wealth Management BV

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en word lid van onze spiksplinternieuwe Facebookgroep!

Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

10 reacties

  1. Johanna

    drnomad 14:35  Hebben de Russen uw gaskraan al dichtgedraaid?  Als  een land gas afneemt van  de Nederlandse staat,  intussen miljarden schuld maakt  omdat  ze niet van plan zijn  te betalen voor hun energie. Wat moet dan de Nederlandse staat van u doen?

    Oekraïense politici hebben  al de Russische miljarden in eigen zakken gestoken. Nu proberen ze  het Westen en vooral Brussel zo gek te maken om  onze miljarden via  EU lidmaatschap  los te peuteren.  P.s. De Russen zijn altijd vrienden geweest van Europa totdat de Amerikanen zich ermee gingen bemoeien. De rest kunt u lezen  bij Johanna.

  2. baksteen

    De olieprijzen zijn gaan dalen vanaf het moment dat de VS besloot sancties in te gaan stellen tegen Rusland.

    Toeval? kan, maar het past wel exact in het doel van Obama om Rusland economisch zo zwaar mogelijk te treffen.

  3. drnomad

    De Amerikanen willen hun schaliegas afzetten op Europese bodem. Plus de Chinese economie draait niet zo goed als in hun gekookte cijfers naar voren komt. Ja, toeval.

  4. Johanna

    Russische oliemaatschappijen  breken  de markt open  door  hun benzine en gasprijzen  tegen   zeer scherpe  prijzen    de hele wereld aan te bieden. Lukoil  heeft in Belgie  al zo’n   200  benzinestations en  in Nedeland 50.  Door hun  hoge kortingen ( minstens 10%)  zijn  ze een  regelrechte enorme concurrent voor alle  andere oliemaatschappijen (Shell)   Bovendien hebben de Amerikanen steeds minder nodig omdat ze zichzelf kunnen bedruipen met shaliegas. Dat is heel slecht voor Saoedi Arabië die nu haar prijzen ook heeft moeten laten zakken.  Het is natuurlijk niet voor niets dat de Russen zo worden aangevallen.

  5. Johanna

     

    Baksteen 09:24.

    De prijzen zijn gaan dalen omdat een zie 12:46 en  twee omdat er teveel schalie-olie en schaliegas  wordt geboord. Veel landen  o.a. Libië, Koeweit, Irak,Iran, VS, Saoedi Arabië  hebben meer aanbod dan vraag.  VS  heeft intussen  een enorm overschot aan schaliegas en  ondanks staan ze nog steeds in de zwarte cijfers. VS staat dus enorm onder druk. Niet voor niets dat ze zo tekeer gaan tegen Rusland. Hun grote concurrent moet economisch en financieel kapot worden gemaakt.

  6. Johanna

    Niet voor niets dat   VS en EU vazallen   de  Russische South Stream willen  blokkeren.  Die leiding  voor Europa zien  de Amerikanen helemaal niet zitten. Dus,  boycotten die gaspijpleiding van de Russen.  VS de voordelen en Europa de nadelen. Daarom  zijn ze zo tuk op De Krim  daar ligt een mooi en goed watertje.  Oekraïne en De Krim   annexeren en het geheel  NAVO lid maken.  Rusland isoleren. Poetin is toch niet gek! Amerikanen willen alles op alles zetten om macht en invloed in de doorvoer te behouden. Dat wordt vechten want van delen hebben ze nog nooit kaas gegeten. Dat mag wat mensenlevens kosten. Liggen ze geen nacht wakker van.

  7. Moose

    Maar aan de pomp merk je nagenoeg niets van… rara hoe komt dat..

  8. Wilhelmson

    sedert de libische en begin van de syrische oorlog is het olie monopolie van saoudi arabie  geimplodeerd. Nu speelt de wetten van de vrije economie en prijzen dalen. Logische toch ? 

    Saoudi arabie heeft nog geprobeerd om met dreiging aan poetin en steun van de VS (en aanhangseltje EU) dit monopolie te bestendigen. Maar renegades golfstaten als Katar en een Poetin hebben dit geweigerd. Nu is het al bluf en aanhouden tot de andere bezwijkt. Enderzijds pompen VS en Saoudi A. massaal op , in een poging renegades te ruineren en alsnog het vroegere monopolie te herstellen. We zullen zien.

     

  9. Wilhelmson

    Ook al zij er blijkbaar 2 theorieen die de dalende olieprijs willen verklaren, ene regionale oorzaken , zoals een een obama die zich wil redden en een schalieindustrie die wil profijt  en marktsegment trekken, anderzijds geopolitische oorzaken zoals west/oost , islamitische-westerse, ik denk voornamelijk dat het zoals gewoonlijk een beestje (olie indsutrie) die uit het doosje sprong en nu zijn eigen gangetje gaat, terwijl links , rechts , voor en achter velen aan het olievat duwen om het toch maar in hun richting te laten rollen. It is the economy, stupid !

  10. drnomad

    Niks mis met Poetin isoleren. Hij draait om politieke redenen de gaskraan dicht voor wie er van afhankelijk is. Daar wil je toch niet de nadelen van ondervinden… Bovendien, als de Oekraïners het Westen liever vinden dan de Russen, dan moeten ze dat toch zelf weten?

    Verder, Poetin is geen vriend van het Westen, en zal dat nooit worden, ongeacht welke partij in onze regering zit, of we nu wel of geen EU hebben, of er nu wel of niet een vliegtuig uit de lucht wordt geknald en ongeacht wie hier schuld aan heeft. Poetin is geen vriend van het Westen en dat zal niet veranderen.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.