‘Vrijheid en tolerantie niet te danken aan liberalen’

Moderne geschiedschrijving onder vuur in nieuw, uitdagend boek.

De meeste Nederlander zijn niet al te bekend met de ontstaansgeschiedenis van hun eigen land. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat zij het liberale verhaal, dat we onze democratie, rechtstaat en tolerantie hebben te danken aan diezelfde liberalen, slikken voor zoete koek.

Een nieuw boek van de conservatieve publicist Bart Jan Spruyt moet hier verandering in brengen.

Het boek, dat de titel Voor religie en vrijheid. Protestantse teksten over rechtstaat, tolerantie en christelijk burgerschap heeft meegekregen, stelt dat het christelijke Godsbeeld en mensbeeld de basis heeft gelegd voor de waarden van onze rechtstaat en voor echte tolerantie, “dat heel wat verdraagzamer is dan de tolerantie van veel hedendaagse liberalen”.

In het boek zijn vijftien historische teksten opgenomen over vrijheid, de rechtstaat en verdraagzaamheid, waaronder het Plakkaat van Verlatinge, teksten van Luther en Calvijn en beschouwingen van Groen van Prinsterer en A. F. de Savornin Lohman.

Spruyt zegt:

“De christelijke traditie is van onopgeefbaar belang geweest voor het ontstaan van onze rechtstaat, en blijft onmisbaar om die rechtstaat en echte tolerantie in stand te houden.”

Kortom, zonder het christelijke geloof geen vrijheid, geen rechtstaat en geen democratie. Zonder meer een prikkelende stelling, die veel Nederlanders – zelfs degenen die zich “rechts” noemen – al instinctief zal doen steigeren. Niet geheel verwonderlijk, daar de moderne Nederlander dergelijke taal nooit te horen of te lezen krijgt in het links-seculiere medialandschap dat het debat bepaalt in dit land.

Des te meer reden om Voor religie en vrijheid te lezen, dunkt mij. Zeker geen boek voor bekrompen mensen die niet openstaan voor andere opvattingen over religie en vrijheid.

Spruyts boek zal worden gepresenteerd tijdens het St. Jansdebat op woensdag 14 januari, 20.00 uur in de Sint Jan in Gouda.

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en like onze spiksplinternieuwe Facebook-pagina!
In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

13 reacties

  1. De Friese

    Dit is wel een hele bijzondere inkleuring van de geschiedenis.

    Aan wie hebben we de grondwet te danken? Juist ja aan liberalen, wie waren tegen die grondwet gekand? Juist ja, protestanten met name orthodoxen. Wie wilden geen uitbreiding van het kiesrecht? Juist ja de protestanten onder leiding van Kuyper. Want vrouwen hoorden thuis in het gezin. Wie wilden de macht van de koning uitbreiden? Juist ja de protestanten onder leiding van Groen van Prinsterer. Wie ageerden tegen de vrijheid van godsdienst voor katholieken? Juist ja de Aprilbeweging onder leiding van orthodox protestanten.

    Het lijkt me evident dat de christelijke traditie van onmisbaar belang is geweest voor onze rechtstaat, zij waren het samen met liberalen en conservatieven die die rechtstaat vorm gaven, maar hadden toch hele andere ideeën over rechtstaat en democratie. Het is dan ook behoorlijk arrogant om te stellen dat we DANKZIJ het christendom ‘echte’ tolerantie hadden, diezelfde christenen ijverden in de 19e eeuw voor een theocratie de herkersting van Nederland. Hoezo tolerant?

    Desalniettemin ben ik erg nieuwsgierig naar dit boek die en andere kijk geeft op het ontstaan van onze rechtstaat.

    1. Pimsch

      De Aprilbeweging als reactie op Pius IX die een afschuwelijke provocateur was. Terecht protest, maar vlak het protestantisme niet uit. Bij beide instituten tref je monsters en griezels aan. En ook klassieke muziek brengt geen matiging doch hooghartigheid en fanatisme, anders zou het immers slechts middelmaat zijn. Allen bedankt voor deze erfenis. U vergat evenwel de nodige zenuwpillen te verstrekken. Mensen aan de top zijn daar niet gekomen door tolerantie, maar door ambitie, ijdelheid, onbescheidenheid en de zucht naar overwinning. Noem mij een vooraanstaand christen die deze boodschappen verkondigt: 1) de zon gaat ook op voor de heidenen. 2) het zaad van de zaaier valt niet vaak op geschikte bodem. Ik ben ze nog niet tegengekomen, zeker niet in hun onbescheiden gebouwen. Hun getier en gedreig kan ik sinds mijn jeugd niet vergeten en houdt me nog steeds uit mijn slaap.

  2. De Friese

    En dan liberalen van tegenwoordig aanhalen met een artikel over de Partij van de Arbeid, heel bijzonder.

    1. Jeroen Langelaar

      Klopt, dit was een fout. Scherp opgemerkt. De link is verwijderd.

  3. De Friese

    De link staat er nog steeds hoor.

  4. arie_jansz

    Wel gvd….
    “Zeker geen boek voor bekrompen mensen die niet openstaan voor andere opvattingen over religie en vrijheid.”

    Dus snotjongen, bouwjaar 1986, durft mij en velen met mij zomaar bekrompen te noemen omdat ik en wij niets met religie hebben?

    En staat snotjongen open voor linkse opvattingen?

    1. Marcel Buurman

      “durft mij en velen met mij zomaar bekrompen te noemen omdat ik en wij niets met religie hebben” :
      tja, goed lezen blijft een kunst…
      Hetgeen u Langelaar verwijt, staat niet in zijn tekst, maar is een interpretatie van uw hand.
      Ik zou zeggen, wie de schoen past, trekke hem aan.

  5. arie_jansz

    @marcel Buurman,

    Waar staat volgens u dan niet wat ik overduidelijk wel lees?
    “Zeker geen boek voor bekrompen mensen die niet openstaan voor andere opvattingen over religie en vrijheid.”

    1. Phoenix

      Zo zie je hoe de venijnige haat en gefrustreerdheid ten opzichte van andersdenkenden toch steeds maar weer onweerstaanbaar opborrelt bij die o zo tolerante en ruimdenkende christenen, die natuurlijk wél helemaal openstaan voor de opvattingen van atheïsten, nietwaar?

      Met zo’n opmerking diskwalificeert de schrijver zich als serieuze columnist. Nou ja, ik weet toch al waar die Spruyt voor staat, dus die hoef ik echt niet te lezen.

  6. Taljaard

    Wist ik allang.
    Maar de linksen en de liber-alen hebben zich dit gegeven later toegeeigend.

  7. LantR.fant

    @ArieJansz.
    Om te beginnen getuigt uw 1e reactie nou niet bepaald van liberaal denken. Met die vloek reageert u eerder als primaat.

    U gelieve er ook mee te rekenen dat Nederland eeuwen voordat het liberalisme werd uitgevonden best liberaal was.
    Zeker voor die tijd.
    Je kunt je ook afvragen of een VVD nu nog wel als liberaal kan worden gekenmerkt. D66 valt sowieso af omdat dat een linkspartij is.Die wil de samenleving “liberaal” collectiviseren.
    Maar misschien is lliberaal in 2014 wel net zo achterhaald als het socialisme.

  8. De Friese

    @pimsch

    Waarom is Pius een provocateur? Omdat hij de bisschoppelijke hierarchië opnieuw introduceerde? Nederland opnieuw kerkprovincie maakte? Wat ontzettend tolerant van die protestanten! De Aprilbeweging ageerde tegen deze herinvoering en tegen het kabinet Thorbecke I die de katholieken geen strobreed in de weg legden, omwille van scheiding van KERK en STAAT. Waarom mogen protestanten wel hun geloof uitoefenen naar hun goeddunken en katholieken en tegenwoordig moslims niet? Hoezo tolerant? Tot eind 19e eeuw mochten katholieken ook geen processies lopen door de stad. Hoezo tolerant?

    De liberalen waren dan toch heel wat toleranter dan de protestanten waar we volgens de auteur onze democratie en rechtstaat aan te danken hebben.

    Christenen vegen altijd hun eigen straatje schoon, al het ‘goede’ komt van de christen hoe krom het ook is het wordt wel recht gepraat.

  9. Bes Tolen

    Voor de diverse vrijheden is altijd al verwoed gestreden. De geschreven geschiedenis is evenwel grotendeels die van overwinnaars in deze strijd die juist de onderdrukkers waren op wie die vrijheden zijn veroverd. Het Rooms katholieke christendom heeft altijd de persoonlijke vrijheden bestreden. De strijd van de bevolking hier tegen de Karolingers ging er ook om dat het christendom de mensen tot uitoefening van de godsdienst zou dwingen. In het jaar 788 viel ook het laatste stuk Nederland, het noord oosten (te samen met een nog veel groter gebied in Duitsland) in handen van Karel de Grote. Bijna de hele achtste eeuw stond in het teken van die veroveringsoorlogen. De overwinning door het christendom werd ook de aanleiding voor de kroning van Karel de Grote in 800 tot keizer van het heilige Roomse rijk van de Duitse natie. Pas zo 960 was die overwinning van het christendom definitief. [De hoge Friese adel had de hulp ingeroepen van de Noormannen of te wel van de Deense koning. Die werd uiteindelijk ook verslagen.]. De hele middeleeuwen door waren er evenwel talrijke opstanden en daarop vergelding. Aangewezen hoge adel had meestal geen zin om tegen de eigen bevolking represailles op last van de kerk uit te voeren. Ook leidde dat weer tot represailles op die adel. Luther werd in de jaren vanaf 1517 beschermd door de keurvorst van Saksen. Een groot deel van de West- en Midden Europese bevolking kwam door de godsdienstoorlogen om. In de Nederlanden was de vervolging van protestanten al begonnen in 1521. Sommige gebieden raakten al voor 1568 veel bevolking kwijt. Na 1648, de vrede van Munster als eind van de tachtigjarige oorlog, werd Nederland nog tot 1713 herhaaldelijk bedreigd.Vooral het bisdom Munster viel na 1648 nog herhaaldelijk het noorden en oosten binnen. In 1672 kwam er een verbond tot stand tussen Engeland (met toen net een Rooms katholieke koning), Frankrijk en de bisdommen Munster, Keulen en Luik. Op initiatief van Rome. De Republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden heeft het toen maar op het nippertje gered. De Vrede van Utrecht geldt wel als de einddatum van de godsdienstoorlogen. Verstandige Nederlandse politici van indertijd hebben door de macht van de godsdienst te beperken, er voor gezorgd dat het binnenslands in de tijd van de Republiek tamelijk rustig aan toe ging.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.