Waarom hervormingen in Europa hard nodig zijn

De vaste lezers van mijn columns weten dat ik eurokritisch ben. Maar het zou populistisch en vooral onjuist zijn om net te doen alsof hervormingen en bezuinigingen niet nodig waren geweest, als we de gulden maar hadden gehouden.

De door de politiek afgedwongen, slecht doordachte eenheidseuro heeft alle deelnemende landen met uitzondering van Duitsland al veel welvaart gekost en de rekening zal ongetwijfeld nog hoger oplopen. In Zuid-Europa wordt een nóg hogere prijs betaald wat betreft werkloosheid en vooral jeugdwerkloosheid; daar is inmiddels een complete generatie afgeschreven.

Door alle euro-ellende zouden we haast vergeten, dat de EU er vanaf de jaren zeventig tot en met negentig ook al niet zo goed op stond. Na de groeiperiode van kort na WO2, kwam er midden jaren zeventig sterk de klad in. Er waren constant recessies en valutacrises. Het idee om meer monetaire eenheid na te streven was daarom niet onlogisch, maar het had op een andere manier gedaan moeten worden, bijv. met parallelle munten. Dit was ook geadviseerd aan de Europese Commissie door de Optica-Groep van topeconomen in 1975, maar helaas is hierop geen acht geslagen toen Mitterrand, Kohl en hun EC-zetbaas Jacques Delors de europlannen doorvoerden vanaf 1990.

Om een aantal redenen was de werkloosheid in de EU dus hoog opgelopen. In 1997 was er sprake van 20 miljoen werkozen en 50 miljoen armen in de EU, zo constateerde ook de groep van 70 Nederlandse economen die zich dat jaar in een pamflet verzetten tegen de komst van euro/EMU. De euro heeft enkele jaren een welvaartsillusie gewekt (economisch zwakke landen konden spotgoedkoop lenen) met als gevolg dat we voor vele jaren in een balansrecessie zitten.

In zijn boek Zielloos Europa, een EU- en eurokritisch boek eveneens uit 1997, ging Pim Fortuyn in op deze problematiek. Ik heb dit boek destijds gekocht en onlangs herlezen. Ik kan niet anders dan concluderen dat “de goddelijke kale” het destijds prima had gezien. Wat een visionair! Ook Fortuyn noemde in zijn boek de hoge werkloosheid in de EU. In het hoofdstuk “Europa en de global village”, ging hij in op oorzaken en oplossingen.

Over de oorzaken van de stagnatie in de EU en de hoge werkloosheid schreef Fortuyn in 1997:

“Het achterwege blijven van forse ingrepen in de verzorgingsstaat, de overheidsfinanciën en de wereld van de arbeid in de grote landen van de EU, behoudens Engeland, maakt de EU als geheel kwetsbaar voor de groei van de informaticagedreven global village. De EU als geheel dreigt hetzelfde lot te ondergaan als het VK in de jaren vijftig. De noodzakelijke aanpassingen in landen als Duitsland, Frankrijk , Italië en Spanje verlopen buitengewoon moeizaam en echte successen blijven uit”. (JG: later zou Duitsland wel hervormingen doorvoeren en daardoor de winnaar worden van de eurozone)

Fortuyn vervolgt dan:

“De nieuwe economieën in de wereld, zoals Korea, India, China, Indonesië en zo nog een handvol, hebben daarvan geen last. Zij hebben slechts te winnen. Hun verzorgingsstaat is nihil of bestaat niet, hun overheden verslinden nog geen enorme bedragen en hun wereld van de arbeid is tot veel, zo niet tot alles bereid”.

Vervolgens komt Pim met zijn toekomstvisie:

“In de volgende eeuw zullen prijs en kwaliteit, en die twee alleen, bepalen waar de productie van goederen en diensten of modules daarvan zullen plaatsvinden. Het Westen, en dus ook de EU, komt er niet omheen – op straffe van een langzame neergang van hun economieën en samenlevingen – deze realiteit te verdisconteren in het noodzakelijke aanpassingsbeleid”.

Fortuyn maakte het punt dus helder: de wereld is nu eenmaal veranderd en als we in Europa niet aanpassen en flink hervormen, gaan we langzaam maar zeker ten onder aan onze eigen zelfgenoegzaamheid. Fortuyn kwam in dit boek met nog een interessant punt: hoe kan je het beste hervormen, nationaal of in EU-verband? Fortuyn was niet anti-EU, hij zag een rol voor de EU als aanjager van hervormingen, maar vond dat het zwaartepunt bij de natiestaat moest liggen. 

Pim schreef hierover:

“De vraag die zich nu laat stellen, is of dit aanpassingsbeleid het best op het niveau van de EU of dat van de lidstaten kan plaatsvinden. Successen van landen als Nederland of Ierland wijzen in elk geval uit dat zo’n aanpassingsbeleid heel goed op nationaal niveau vorm valt te geven en vooral valt uit te voeren. Het nationale verband staat garant voor op de situatie toegesneden maatregelen en op acceptatie van deze maatregelen door de bevolking, ook al gaat dit vaak met grote problemen en dito sociale spanningen gepaard”.

Ook hier sloeg Fortuyn de spijker op zijn kop. Een belangrijke reden dat hervormingen in Griekenland niet worden gedragen is dat deze worden ervaren als dictaat van de EU. Fortuyn eindigt dit hoofdstuk met een kwinkslag:

“Europa staat voor de keuze zich razendsnel aan te passen en te moderniseren of de global village zal het langzaam wurgen. Pas als de rest van de wereld zich een verzorgingsstaat en een uitdijende overheid kan permitteren, is Europa met zijn tradities weer aan zet. En wie weet maken wij als we nu fors ingrijpen dan in de volgende eeuw gebruik van de wet van de remmende voorsprong en laten we de nieuwe wereld weer even achter ons!”

Dit boek herlezende realiseerde ik me wat een grote geest we verloren hebben aan professor Pim, maar ook dat een zakelijk debat nog altijd nodig is op al deze punten: de euro, de EU, hervormingen en aanpassingen. We moeten ons niet laten manipuleren door het opgelegde EU-eenheidsdenken, maar evenmin moeten we ons laten leiden door slordige denkers, die menen dat er zonder euro een walhalla aanbreekt en we dan tot het einde der tijden zorgeloos kunnen genieten van onze welvaartsstaat. Daarvoor is de wereld teveel veranderd.

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en word lid van onze spiksplinternieuwe Facebookgroep!

Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

15 reacties

  1. LantR.fant

    De Gulden is niet zaligmakend. Maar altijd stukken beter dan het blijvend brandblussen in Griekenland, het blok aan het economisch been dat we Frankrijk noemen. Dat land wil helemaal niets hervormen.

    Met de gulden kunnen we hierin tenminste stappen zetten. Dat gaat met de Euro dus nooit lukken.

  2. reageerbuis

    De politiek was bang voor Fortuyn vanwege zijn grote deskundigheid en daarom moest hij uit de weg worden geruimd.

  3. Lieftinck

    Natuurlijk moet ook Nederland hervormen. We moeten ook onze zegeningen tellen m.b.t. onze flexibele arbeidsmarkt, die de komende jaren nog flexibeler gemaakt wordt, al vraag ik mij af of het outsourcen van ICT zoveel voordelen heeft gebracht. Wellicht op kleine gebieden, zoals helpdesk, valt kostenbesparingen te noteren, maar wat ik zie is dat hele projekten outsourcen ICT niet goedkoper heeft gemaakt, en als het goedkoper is komt dat met name doordat er minder functiepunten worden gerealiseerd. Het heeft in ieder geval geleid tot een enorm verlies aan hoogwaardige werkgelegenheid, het houdt de lonen van ICT’ers laag, veel lager dan andere hoogopgeleiden verdienen met makkelijker studies. Waarom mag wel de hele ‘derde wereld’ in Nederland werken als ICT’er, maar geldt dat voor geen enkele andere beroepsgroep? Het lijkt er op dat de politici die dit hebben toegestaan ingepakt zijn door het bedrijfsleven, met hun containerbegrippen zoals kenniseconomie, terwijl ICT voor 95% bestaat uit niet innovatieve ICT-werk zoals onderhoud op bestaande systemen. Het gevolg is ook een enorm verlies van kennis, volgens mij ook niet positief. Beter zou zijn als de ICT markt alleen opengesteld wordt voor EU-landen. In Spanje kun je net zo goed ICT-projekten doen als in India.

    Ook vraag ik mij af of het liberaliseren van de energie markt nu zoveel beter is, hetzelfde geldt voor het spoor. De hervormingen in de gezondheidszorg hebben in ieder geval op een aantal gebieden, zoals medicatie, tot kostenbesparingen geleid.

    Het plan van de SP om een volksbank op te richten, een genationaliseerde bank dus, vind ik ook niet zo een gek idee. Geen bonussen meer en het belang van de klant wordt beter beschermd.

    Ik ben ook voor een flexibele arbeidsmarkt en eigenlijk moeten we ook af van die gekke hypotheekrente aftrek.

    Het probleem is dat Nederland denk ik best wel wil hervormen, maar dat een land als Frankrijk dit vertikt. Door de Euro slepen landen als Frankrijk ons mee in hun val. Voorheen kon Frankrijk devalueren. In ruil voor koopkrachtverlies voor alle Franse burgers konden ze zo toch nog concurrerend blijven, en bleef de schade voor ons beperkt.

    Een ander voordeel van een harde munt als de gulden is dat het exportbedrijven stimuleert om te investeren in moderne productiemiddelen, om zodoende toch concurrerend te blijven. Op lange termijn betekent dit een hogere arbiedsproductiviteit.

    Nu worden export bedrijven lui, want ze zijn toch wel concurrerend. En als Zuid Europa zelfs bij de Euro niet hervormd zullen ze het nooit meer doen. De ECB kiest nu voor een goedkope Zuid Europese munt.

    Iedereen wordt verliezer.

    1. W.H.J. Reiss

      U denkt in ‘micro niveau’, dat is niet meer van echt belang van hetgeen nu gaande is. Een beetje hier en een beetje daar en we kunnen verder. Dat werkt straks niet meer ! De ‘verzorgingsstaat’ tezamen met een forse recessie is niet te behouden (beneden hierover meer).

  4. W.H.J. Reiss

    U heeft het over een ‘Verzorgingsstaat’ en die wordt steeds groter. Ik heb daar al vaker op gewezen. De immigratiekosten zijn onbetaalbaar geworden. De rekening hiervan wordt naar de toekomst verschoven. Dit probleem zal NIET of door de PVV opgelost kunnen worden. De meeste andere partijen denken baat te hebben bij immigratie !
    .
    Aanpassingsbeleid of flexibiliteit is bij een kleinere organisatie altijd beter en sneller te realiseren.
    .
    U zult het wel niet geloven, maar Griekenland heeft in feite zijn financiële zaken beter op orde als Nederland ! Ze hebben een betalingsoverschot op de lopende rekening en een begrotingsoverschot voor rente en aflossing ! Het probleem bij de Grieken is dat als men op de vrije markt moet lenen ze 10% rente moeten betalen. Bij doorgaand beleid met de ECB als financier zullen de problemen over enkele jaren weg zijn ! Extra bezuinigingen zoals de EU/ECB nu wil zal de markt en BBP in Griekenland verder doen verslechteren. Syriza ziet dit goed !
    .
    De Euro had kunnen lukken als ze de stringente voorwaarden in de aanvangsfase had toegepast en bovenal goed gecontroleerd had. Griekenland was er destijds dan ook niet ingekomen. De fraude waarmee dit toch gebeurt is verwijt ik vooral de EU.
    .
    Veel Grieken, Italianen, Spanjaarden en Portugezen komen richting Duitsland. Deze landen lopen langzaam ‘leeg’ ! Geen hond die het interesseert ! Dit gaat over 5 tot 10 jaar tezamen vallende met een recessie en de kosten van immigratie het volgende echt grote probleem worden ! Ik ben bang dat dan daadwerkelijk klappen gaan vallen. Dit zou wel eens kunnen gaan leiden tot burgeroorlog of slachtpartijen !!! Als deze ballon knapt kun je beter weg zijn.

  5. Wachteres

    Wij moeten zonder meer uit de EU.

    Vanaf het begin zijn we voorgelogen. De smerige EU plannetjes waren van een heel andere orde dan men ons voorhield. We zouden op economisch gebied gaan samenwerken.

    Bewust een multiculturele samenleving willen opbouwen, zonder dat het volk daar iets over te zeggen heeft, is een misdaad tegen de menselijkheid oftewel blanke genocide.

    Links haat onze cultuur en om die reden moeten wij vermengd worden.[Frankfurter Schule].

    Kijk maar naar degenen die [door wie?] aangewezen zijn om een nieuw Europa op poten te zetten. Grotendeels linkse of ultralinkse figuren, die onmiddellijk de grenzen open hebben gezet.

    En dan denk ik bijvoorbeeld aan dat gruwelijk mens uit Zweden [Cecilia Malmström] of dat misschien nog wel erger gedrocht uit GB [‘Lady’ Ashton].

    Zij hadden niets met de Europese bevolking, de linkse idealen moesten erdoor worden geduwd.

    Ook onze huidige regeringen hebben lak aan het Europese volk, zij doen wat de EU hen opdraagt.

    Honderdduizenden, uiteindelijk miljoenen mensen, binnenhalen, die, als ze al willen werken, geen werk kunnen vinden en dus afhankelijk zijn van de sociale uitkeringen, zorgt ervoor dat er voor ons, het autochtone volk, geen cent over zal blijven.

    Ondertussen kunnen wij in elk opzicht voor het wanstaltig EU beleid opdraaien.

    De EU-leiders zorgen erg goed voor zichzelf, zelfs de belasting gaat grotendeels aan hen voorbij:

    “All animals are equal, but some animals are more equal than others”.

    Wij hebben alleen maar lege briefjes in te brengen, de EU gaat onverdroten door met hun bewust ‘creëren van een nieuwe samenleving’; analyses of het allemaal wel goed voor Europa is, worden niet gemaakt en met bepaalde conclusies wordt niets gedaan.

    2010 – Angela Merkel: “De multiculturele samenleving is totaal mislukt”. Een doekje voor het bloeden

    De honden blaffen en de karavaan trekt verder.

    Nog decennia lang zullen wij moeten betalen voor straatarme, corrupte landen, die er door de EU worden bijgehaald, zonder dat zij zich houdt aan de door haarzelf vastgestelde regels.

    Het uiteindelijke resultaat van de EU zal zijn: een zeer kleine puissant rijke bovenlaag, de elite, de middenlaag zal het gelach betalen, daarvan blijft niets over. Wat over blijft is een onderlaag, die dag en nacht zal ploeteren voor weinig geld.

    En dan heb ik het nog niet eens over het bloedig geweld dat de islam over onze vrije landen zal uitstrooien; duizenden fundamentalisten zijn hier al aanwezig.

    Zij wachten hun tijd af.

    Deze EU is een linkse gruwel, met een misdadig karakter en moet alleen maar, hoe dan ook, worden opgeheven.

    Ik hoop van ganser harte dat Neurenberg 2.0 er komt en dat alle regeringsleiders die aan deze misdaden meewerken, hun gerechte straf niet zullen ontlopen.

  6. Baksteen

    Inderdaad, Angela Merkel: “De multiculturele samenleving is totaal mislukt”. En daarom gaan wij als overheid nu met alle middelen verder met het (laten) elimineren van de autochtone cultuur en haar vrijheden.

  7. Mowdes

    Zoals zo velen met hem blaast Jan Gajentaan blaast hij in holle pijpen zonder deze te vullen. Hij draagt ook niets bij, hoe we het moeten oplossen!!

    1. W.H.J. Reiss

      Dat is toch niet geheel naar waarheid. Gajentaan schrijft regelmatig over de EU en zijn denkwijze hierover. Dit ene artikel is niet het complete verhaal. Ik heb hem een paar reacties terug voer gegeven voor een volgend artikel: De grote ‘Boem’!

  8. carthago

    Bij elke import van de islamziekte en ongeschoolde rifbewoners valt de eu een stukje verder om en zakt het europeesche iq verder in als een pudding, er is geen normale weg terug.

  9. Dennis_WSPK

    Het woordje “hervormen” is een synoniem voor “afbreken”. Het hervormen van de sociale zekerheid betekent gewoon “afbreken”. Terug naar de 19e eeuw als het aan veel liberalen ligt. Want dat is de enige optie namelijk. Wil je dat de verzorgingsstaat niet teveel geld kost, dan moeten uitkeringen omlaag of zelfs afgeschaft worden.

    De liberaal lost dat op door te roepen dat hierdoor “veel meer mensen” aan het werk komen. Hoeveel mee, dat weet niemand. En dat “heel veel” mensen toch van een uitkering afhankelijk blijven, zeggen ze er ook niet bij.
    Het is namelijk zeer naïef om te denken dat je honderdduizenden uitkeringstrekkers zomaar aan een baan helpt.
    Dat betekent dus dat als je aan de uitkeringen gaat morrelen, honderdduizenden mensen direct de armoede in verdwijnen. Echte armoede, want de uitkeringen zijn al een minimum. Gevolg : de bestedingen van deze mensen duikelen omlaag, wat weer meteen invloed heeft op de omzetten van ondernemers, met weer nieuwe werkloosheid tot gevolg etc.etc.

    Wat wél kan, is de uitkeringen omlaag onder gelijktijdige forse verlagingen van huren, energierekeningen en zorgkosten. Maar dát zal niet snel gebeuren, want tja, marktwerking he ! (lees : zo hoog mogelijke prijzen/winsten).

    Fijn toch, die liberale ideeën ?

  10. jangajentaan

    Dank allen voor de uitgebreide reacties. Genoeg food for thought.
    Natuurlijk kun en moet je nadenken over hoe je hervormt, zelfs al weet je dat je moet hervormen.
    Uiteindelijk gaat het om je concurrentievermogen maar ook op je innovatiekracht als land. Hoe hoger je in de waardeketen zit, hoe meer welvaart.
    Als je alleen maar concurreert op lage lonen en lage kosten maar je innoveert niet dan kom je terecht in een race naar de bodem. Dat zal niemand willen neem ik aan (ook liberalen niet).
    In mijn volgende column zal ik wat dieper ingaan op het (EU) immigratiebeleid en de diverse voorstellen om jihadisten aan te pakken.

    1. toetssteen

      @Gajentaan
      Een kapitalist legt zijn handen niet om de strot van de economie. Een economie heeft adem nodig en het liefst heel veel adem. Een liberaal zal alzo ervoor zorgen dat het kapitaal wordt gebruikt om de economie te stimuleren. Jaja, om er zelf ook aan te verdienen, maar is dat verkeerd als er miljoenen van kunnen profiteren? Ik dacht van niet.

      Momenteel zit men in de benepen denkwijze van de op socialistische leest geschoeide EU. (ik kan de oprichters waaronder ene Delors nou niet bepaald liberaal laat staan libertarisch vinden).
      Wat men dan krijgt is simpel, socialisme dat nog nergens in de geschiedenis ooit heeft gewerkt.

      1. Dennis_WSPK

        Socialisme werkt inderdaad niet. Liberalisme evenmin.
        Beide systemen zijn ismen en die ontaarden vrijwel altijd in fanatisme.

        Sinds de jaren 90 is het liberalisme erg populair. Dat heeft geleid tot ongebreidelde geldschepping, vercommercialisering van de samenleving, het nemen van onverantwoorde risico’s en uiteindelijk een gigantische, bijna niet meer op te lossen financiële puinhoop.
        Het heeft ook een heel leger supergraaiers opgeleverd, die zowel in de publieke sector als in het bedrijfsleven (banken, durfkapitalisten) de kassen van grote bedrijven leegplunderen, een karkas en veel ellende achterlatend.

        Duidelijk is dat het liberaal kapitalisme dus óók geen oplossing is. Het is overigens een utopie om te denken dat liberalen iets op hebben met de miljoenen die zogenaamd “meeprofiteren”. Winstmaximalisatie en zo laag mogelijke salarissen en belastingen zijn de heilige credo’s van het liberalISME.
        De roep van liberalen om minder sociale zekerheid en minder werknemersrechten is wat dat betreft veelzeggend.

        Verder moeten we ons realiseren dat de 19e eeuwse nachtwakersstaat geen pretje was en Europa meerdere keren in revolutie en ellende stortte. Het zou dus niet handig zijn daar weer terug naar toe te willen. De situatie in Griekenland, waar men feitelijk al een heel eind op weg was naar de nachtwakersstaat, moet wat dat betreft wel een les zijn. Ook het zwaar geteisterde Duitsland van na WO I toont aan dat “hervormingen” zoals liberalen die voorstaan, niet handig zijn.
        Men vergeet namelijk dat deze “hervormingen” miljoenen mensen zullen treffen en je kunt niet verwachten dat mensen die hierdoor de goot in getrapt worden, dat voetstoots zullen accepteren.
        De geschiedenis is wat dat betreft een goede les !

  11. Wachteres

    http://1389blog.com/pix/history-repeating-itself.jpg

    Zij die de geschiedenis niet bestuderen, zijn gedoemd om die te herhalen.

    Zij die de geschiedenis wel bestuderen zijn gedoemd om hulpeloos toe te kijken, terwijl alle anderen de geschiedenis herhalen”.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.