‘Hogere kiesdrempel nodig om aantal partijen drastisch te verminderen’

Waarom niet?
De kiesdrempel is erg laag in Nederland: met 0,67 procent van de stemmen, of ongeveer 66.000 stemmen, kun je al een zetel halen in de Tweede Kamer. Maar dat zorgt ook voor politieke versplintering en uiteindelijk ook onbestuurbaarheid als steeds meer partijen slechts een paar zetels halen.

Politiek columnist Paul Jansen heeft er vanochtend een zeer lezenswaardige column over geschreven in De Telegraaf. Hij schrijft:

Het klinkt idyllisch, zo’n kraamkamer van de democratie, waar iedereen een partij kan beginnen. Bovendien is de kiesdrempel in ons land laag. Toch is de vraag of dat laatste zo moet blijven, nu er politieke versplintering plaatsvindt. De Tweede Kamer telde na de laatste verkiezingen elf fracties. Door alle afsplitsingen is dat aantal inmiddels opgelopen naar zestien. Dat roept twee vragen op: moet de kiesdrempel omhoog? En moet een einde worden gemaakt aan de praktijk van afsplitsingen in de Kamer?

Jansen beantwoordt de eerste vraag bevestigend. Hij vindt dat de kiesdrempel omhoog moet. Er zouden met een kiesdrempel van bijvoorbeeld 5 procent, zoals in Duitsland en België, er veel minder partijen in de Tweede Kamer zitten.

Zes om precies te zijn: VVD, PvdA, SP, PVV, CDA en D66. “Dat zou de bestuurbaarheid flink verbeteren, iets wat langzaamaan bittere noodzaak wordt,” aldus Jansen.

Ik vind het een aantrekkelijke gedachte, omdat het geen enkele zin heeft om partijen toe te laten met slechts een of twee zetels. Die voegen echt niets toe aan het parlement. Kleine partijen die dan zouden verdwijnen, kunnen zich in dit scenario aansluiten bij andere partij.

De SGP, op zich een prima partij, kan bijvoorbeeld aansluiting zoeken bij het CDA. GroenLinks en Partij voor de Dieren kunnen terecht bij de PvdA. Of ze zorgen ervoor dat ze de kiesdrempel van 5 procent halen.

Wat vind jij? Moet de kiesdrempel van 0,67 procent (lees: 1 zetel) omhoog naar bijvoorbeeld 5 procent? Of moet het gewoon blijven zoals het nu is?

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en like onze spiksplinternieuwe Facebook-pagina!
In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

Reacties

36 reacties

  1. Peter Selie

    ‘Hogere kiesdrempel nodig om aantal partijen drastisch te verminderen’ Tja daar ben ik het helemaal mee eens, een kiesdrempel van 5% zou al een hele verbetering zijn ten opzicht van de huidige 16 fracties welke de Tweede Kamer bevolken. Ook zouden de dissidenten van de politieke partijen niet meer een een-mans fractie mogen beginnen en hun zetel in moeten leveren bij de partij waar ze gebrouilleerd mee zijn…

  2. Brave Hendrik

    In Duitsland is het gevolg van de kiesdrempel dat de socialisten weer in de regering moesten, hoewel de meerderheid van de Duitsers Merkel liever zonder socialisten ziet regeren.
    Slecht idee dus.

    In Italië hebben ze de weg opengemaakt voor een heropstanding van Mussolini, bij 40%van de stemmen krijg je de meerderheid (waar werd een dergelijke wet ingevoerd in de jaren 30?).

  3. luis_indepels

    Leg eerst eens uit waarom dit een probleem is. Bestuurbaarheid lijkt me nauwelijks een probleem. Kijk naar de huidige regering die met 5 partijen de grootste belastingverhogingen ooit erdoorheen drukt. Bestuurbaarheid is geen probleem. Dit is zuiver een argument voor gevestigde partijen om nieuwkomers buiten de deur te houden. In de markt heet dat kartelvorming.

  4. CJD

    Heel slecht plan. Directe aanval op de democratie en het zorgt ervoor dat kleine partijen die een principiëler houding hebben geen kans maken. Kortom zullen partijen als CDA en PvdA (de establishment) hiervan profiteren

  5. MicMokum

    Als er ruim 63 duizend mensen op een partij stemmen (kiesdeler verkiezingen 2012), dan dienen die mensen in het parlement vertegenwoordigd te worden.

    Een kiesdrempel is ondemocratisch en dient alleen de gevestigde orde. Het belemmert (politieke) vernieuwing.

    En dat minder partijen een land meer bestuurmaar zouden maken, is onzin. Kijk maar naar de VS, waar er (praktisch gezien) maar twee partijen zijn. Als de een de meerderheid heeft in de senaat en de ander in het parlement, dan is dat land net zo onbestuurbaar. Pleit dan voor een één-partij-stelsel en schaf de democratie helemaal af.

  6. lic

    Heel erg slecht idee, een hogere kiesdrempel. Waarbij mij ook niet helemaal duidelijk is welk probleem er opgelost wordt. Hoe minder bestuurbaar Nederland is, hoe beter. Bestuurders, dat is nu net waar alles aan kapot gaat.

    De huidige regering toont aan dat je prima kunt regeren met 5 partijen. Het D66 lente akkoord toonde ook aan dat je het met alle partijen minus de PVV en SP over alles eens kunt worden.

    Het gaat er ook om dat we een volksvertegenwoordiging kunnen kiezen, als er nog maar 6 partijen over blijven, worden mensen gedwongen om op partijen te stemmen die nog verder van hen af staan. Dat is geen probleem voor de D66/VDD/PvdA/CDA stemmer, maar die heeft dat probleem nu ook al niet.

    Voor afsplitsingen zou moeten gelden dat je je eigen stemmen meeneemt. Dat kan dus betekenen dat je geen zetel meer hebt, of dat je meerdere zetels meeneemt.

  7. Anna

    Als je met 66.000 stemmen in de Kamer kunt komen vertegenwoordig je maar 66.000 kiezers. Invloed is minimaal. Kiesdrempel minstens 3 zetels.Kiesdrempel moet ook omhoog om de nodige tijd,financiën en onrust in parlement te verminderen. Veel partijen veroorzaken een onrustige sfeer.

    1. luis_indepels

      Sorry maar dit is wijvengeleuter. Sinds wanneer is politiek bedoeld om in rustige sfeer plaats te vinden?

      1. Anna

        Luis indepels. Paul Jansen zal het geen “wijvengeleuter” vinden. Slechte ervaring met vrouwen? Wat dragen die heel kleine partijen bij? Al eens naar Politiek 24 gekeken? Nu 16 fracties die allemaal spreektijd moeten hebben. Dan is de democratie doorgeschoten.Absurd.

    2. MicMokum

      Je argumenten mbt tijd en geld kan ik wel inkomen. Al vind ik dat dat gewoon een prijs is die we voor democratie moeten betalen. Die hele politieke poppenkast kost tijd en geld, maar dat is geen reden om het allemaal maar op te doeken.

      Dat meerdere (splinter-)partijen voor onrust zou zorgen, vind ik onzin. De PVV, inmiddels een van de grote partijen, zorgt m.i. voor meer onrust dan CU, GL, SGP, PvdD en 50+ bij elkaar. Maar wellicht kan je me met wat voorbeelden verhelderen.

      1. Anna

        MicMokum–Luis indepels. Onrust omdat er 16 fracties en in de toekomst misschien meer aan het woord moeten komen. Dat breng wel onrust in het parlement. De inhoud is van een andere orde. Mannen!

        1. MicMokum

          Ja, spreektijd kost tijd. Dat was ik al met je eens. En fracties kosten geld. Ook dat was ik met je eens. Democratie is niet gratis en gaat niet vanzelf.

          Dat is echter wat anders dan “onrust”. Dus nogmaals: kan je daar een voorbeeld van geven?

      2. zomaar

        als je de debatten volgt , en de instelling van deze splinterpartijen beziet , kan dit nooit voor onrust zorgen.

        zij stemmen (lullen) , mee met de grote rover/weggeef partijen

        tja de enigste die dit niet doet is de PVV, die de vinger op de zere plek leggen en houden .

        dat geeft onrust onder de (rest) kwakzalvers !!!.

  8. MicMokum

    En wat betreft de tweede vraag (moet een einde worden gemaakt aan de praktijk van afsplitsingen in de Kamer?)…

    Dat hangt er van af. De meeste mensen kiezen voor een partij en stemmen dus maar op de nummer één van de lijst. Slechts een beperkt aantal politici komt met voorkeurstemmen in de Tweede Kamer.

    Als een politicus met voorkeurstemmen in de Kamer is gekomen, dan mag deze zich afsplitsen en behoudt hij zijn zetel als hij zelf uit de partij stapt. Een politicus die niet genoeg voorkeurstemmen heeft gehaald, dient zijn zetel in beide gevallen terug te geven aan de partij.

    1. MicMokum

      “… en behoudt hij zijn zetel als hij zelf uit de partij stapt.”

      Mmoet natuurlijk zijn:
      “… en behoudt hij zijn zetel als hij uit de partij wordt gezet.”

    2. Simon Brouwenstein

      Ik heb het niet uitgezocht maar naar mijn besef zijn afsplitsingen niet in de strijd met de Grondwet. Partijen bestaan in de Grondwet niet,. alleen zelfstandig verkozen Kamerleden.
      Ik las ergens dat men via het Kamerreglement afsplitsingen wil verbieden. Volgens mij levert dat strijd met de grondwet op.

      1. MicMokum

        Voor een nieuw systeem zullen de regels aangepast moeten worden. Daar kan inderdaad de (grond)wet onder vallen. En ook de eed, die Kamerleden afleggen.

        Overigens zijn de meeste Kamerleden niet zelfstandig verkozen, maar liften ze mee op de stemmen voor de lijsttrekker.

        Wat vind je trouwens inhoudelijk van mijn voorstel?

      2. carthago

        Jouw besef, oeps ???

  9. The Fox

    Het huidig system maakt duidelijk dat PvdA, VVD en constructieve oppositie (over framing gesproken) kunnen uitstekend kunnen vinden. Steeds meer belastingverhogingen om kadootjes aan zichzelf en de virtuele achterban te geven.

    Een uitdunning aan de vleugels zal de partijen nog luier maken.

  10. econoom

    Met die onbestuurbaarheid valt het wel mee. Een hogere kiesdrempel werkt alleen in het voordeel vd bestaande partijen. Het is zeer demokratisch dat je niet meer alles via coalitieakkoorden kunt di htti

    1. econoom

      Aanvulling het is zeer demokratischdat je niet meer alles via coalitieakkoorden kunt dichttimmeren. Welzou je wat moeten doen aan afsplisingen. Alleen kamerleden die op eigen kracht een zetel hebben verovrrd zouden zich mogen afsplitsen.

  11. lic

    Laat ze liever een oplossing zoeken voor de verbroken verkiezingsbeloften.

    Als ik nu op een partij stem die zegt de belastingen niet te verhogen (goed, mijn eigen schuld dat ik in die leugens trap natuurlijk) dan zou ik graag zien dat mijn stem niet meer mee zou tellen als ze toch (verrassing) de belasting verhogen.

    Zou ook mooi zijn als ze mogelijke coalities en afspraken vast voor de verkiezingen bekend maakten, zodat we meer invloed hebben op het beleid zelf in plaats van wie het gaat uitvoeren.

  12. Simon Brouwenstein

    Een hogere kiesdrempel is in strijd met de Nederlandse democratische traditie waarin ook minderheidsgroepen vertegenwoordigd konden zijn in de volksvertegenwoordiging.
    Het idee komt steeds opnieuw op, en de huidige politieke versnippering is inderdaad een groot probleem, maar het zal een grondwetswijziging vragen die het nooit gaat halen.

  13. reageerbuis

    Vergeet niet dat ook partijen die nu groot zijn, zoals SP en D’66, klein begonnen zijn. Bij een kiesdrempel van 5% zouden zij nooit in de kamer gekomen zijn. Sterker nog, kiezers zullen bij een kiesdrempel nog minder geneigd zijn om op nieuwe partijen te stemmen, omdat zij een grote kans lopen hun stem te vergooien. Dus een heel slecht voorstel, dat vernieuwing tegengaat.

    1. Simon Brouwenstein

      Geheel met u eens, reageerbuis. Goed aanvullend argument.

  14. Antivenin

    Ik begrijp dat het heel vervelend is voor de gevestigde partijen dat er steeds mensen zijn die een nieuwe partij oprichten. Jammer dan. Moeten ze maar een goed programma opstellen en dat eens waarmaken, dan heeft niemand behoefte aan een nieuwe partij!

    Gewoon zo houden.

  15. LantR.fant

    Ik ben een warm voorstander van een verhoging van de kiesdrempel. Want met een heleboel losse zeteltjes en splintertjes kan je geen daadkrachtige regering vormen.
    De strengere christenen kunnen in SGP/CU samengaan en dan hebben ze alsnog een zetel. Groen links en de partij voor de Dieren kunnen op die manier ook een zetel binnenhalen.
    Daarmee zijn de kleinere stromingen toch nog gered en kan hun geluid worden gehoord in de kamer.
    En je houdt wat grotere stromingen, die beleid kunnen maken.
    Iets wat dat huidige samenleving natuurlijk nooit kan.

    Bovendien, als we aan de EU blijven vastzitten wordt onze regering toch al gereduceerd tot een veredeld provinciebestuur.

    Kunnen we meteen de 1e kamer en de provincies afschaffen. Meer het Duitse model van de regionale steden met dito functies.

    Dit is mijn ideaalbeeld. Of dit (grond)wettelijk kan worden gerealiseerd, zoals Simon stelt laat ik hierbij buiten beschouwing.

  16. carthago

    Diversiteit is de basis van een goed samenspel, kijk maar naar de natuur. Hoe meer partijen des te meer ideeën,des te genuanceerder het resultaat.
    Onze huisfilosoof opper kalief zwerfstein zal dat wel nooit accepteren, dus het gaat niet door.

  17. lanex

    Als dat zou gebeuren komen we nooit van die socialisten af!

  18. Dennis_WSPK

    Ons land is al veranderd in een particratie en een kiesdrempel maakt dat nog veel erger !
    De Grondwet kent geen partijen maar kamerleden en zo hoort het ook. Nu worden we geregeerd door partijen, twee zelfs maar, de VVD en de PvdA en dat wordt met een kiesdrempel alleen maar erger.

    We moeten juist toe naar een veel kleinere rol van de politieke partijen en veel meer macht voor de individuele burger én volksvertegenwoordiger !

  19. yoko oen

    Heel moeilijk onderwerp, democratisch regeren
    volgens de NL grondwet is regeren volgens be
    paalde wetten en reglementen en is in feite dus geen democratische gang van zaken.
    Democratisch regeren is als de volksvertegen
    woordiger van een partij het volk vertegen
    woordigt, dat haar/hem vertegenwoordigt ná
    een verkiezing in haar/zijn gedrag in de Kamer.

    Ik ben vóór een vergroting van de kiesdrempel
    naar minstens 5%, waardoor er inderdaad min
    der partijen worden gecreeerd en de kleinere partijen vanzelf gaan proberen te fuseren.
    Ik ben een tegenstander van coalities, voor
    stander van referenties en een verhoogde kies
    leeftijd naar 23 jaar.
    Wens iedere reaguurder en de rest van het NL
    volk een goede steekhoudende beantwoording
    voor een ‘uiteindelijk’ democatrische samenle
    ving ipv van het nú samengeraapt zooitje in de
    2e en 1e Kamer

    ger

    1. yoko oen

      sorry folks, heb een enorme taalfout gebruikt, referenties moet worden referenda,
      1000 excuses

  20. josef kuijpers

    Naar mijn mening zijn de kleine partijen een waardevolle factor in de tweede en eerste kamer. “Wie zou het ritueel slachten aan de orde laten komen zonder de partij van de dieren?”. Wie zou de politiek dwingen niet langer meer weg te kijken bij problemen zoals de Marokkanenproblematiek? Een luis in de pels heeft elke regering nodig om vernieuwend en alert te blijven.

  21. Koos_Koets

    Als PVDA en GL onder de kiesdrempel blijven, is het een Goed idee.

  22. papa charlie

    Slechtste idee ooit. Iedereen moet een partij kunnen beginnen, zoals ook de huidige partijen ooit begonnen zijn. Kiesdeler gehaald? 1 zetel. klaar.

  23. jonathan

    Dat is nu eenmaal democratie. Maar ik twijfel wel. Al die kleine partijen maakt het ook niet overzichtelijk. Verander het maar niet. Wel vind ik dat bijv de SGP en CU samen dienen te gaan. Staan ze sterker. Zo ook de Partij voor de Dieren(gekke partij trouwens)en 50+ een partij kunnen worden. Voor de efficientie is dat handiger en lijkt me voortvaardiger. Wel moeten ze af van het afsplitsen van kamerleden die uit een partij stappen. Zoals die 2 gevaarlijke, intolerante alleen uit op islamfascisme ons op te willen leggen moslim-idioten die uit de PVDA stapten. Weg met die lui. Opstappen, is uit de kamer verdwijnen en de zetel uit eigen partij invullen.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.