Chaos in Europa: Wordt Matteo Renzi de Italiaanse David Cameron?

David Cameron heeft gegokt en verloren met zijn Brexit referendum.  In plaats van zijn eigen politieke positie en die van het Verenigd Koninkrijk binnen de Europese Unie (EU) te versterken betekende het zijn politieke Waterloo. Zijn grote rivaal Boris Johnson had het sentiment onder de Britten aanmerkelijk beter ingeschat.

Ditzelfde lot dreigt de Italiaanse premier Matteo Renzi te overkomen. Ook hij heeft zijn politieke lot verbonden aan de uitslag van een referendum. In oktober mogen de Italianen stemmen over een aantal hervormingen die Renzi wil doorvoeren. Financial Times columnist  Wolfgang Münchau schrijft dat een aantal van zijn Italiaanse vrienden denken dat Renzi daarmee een wilde gok heeft genomen. En als Renzi verliest – ingeval de Italianen tegen stemmen – dan is het meteen einde premierschap voor de jonge politicus.

Münchau constateert drie belangrijke implicaties van de Brexit-uitslag voor Italië. Allereerst economisch. Het vertrek van de Britten zal een grote impact hebben op de economie van de eurozone, waar ook Italië deel van uitmaakt. En voor de Italianen zijn de Brexit-druiven des te zuurder, omdat het land toch al nauwelijks groeit. Met een groei van nog niet eens 1 procent zullen de gevolgen van de Brexit mogelijk tot een krimp leiden.

Een tweede complicatie vormen de Italiaanse banken, die sterk onder gekapitaliseerd zijn. De aandelen van de Italiaanse banken doken vandaag naar het laagste punt sinds vier jaar. De Italiaanse bankensector kampt met een grote hoeveelheid slechte leningen. Wil Renzi de Italiaanse banken van de dreigende déconfiture redden dan kan hij kiezen uit twee kwaden: ofwel door een beroep te doen op het permanente noodfonds ESM (Europees Stabiliteits mechanisme) ofwel door alle Europese afspraken inzake ongeoorloofde staatssteun aan banken aan zijn laars te lappen. Het eerste betekent dat Italië onder curatele van Brussel wordt gesteld – voor de trotse Italianen een horror scenario – ; het tweede betekent ruzie in de Eurozone tent.

Tenslotte, en volgens Münchau misschien wel de belangrijkste complicatie, is de politieke impact die een negatieve uitkomst van het referendum kan hebben. De vijf-sterren beweging van de komiek Beppe Grillo zou weleens flinke electorale veren kunnen plukken van Renzi’s bluf. Grillo’s partij zit in de lift en won recent nog de burgemeestersverkiezingen in Rome en Turijn. Een verdere populariteitstoename zou de Europese Commissie bijzonder slecht uitkomen. Vorige week nog liet Grillo weten Italiaanse deelname aan de euro te heroverwegen.

Dat laatste mag niemand verbazen. Anders dan in het Verenigd Koninkrijk is de werkloosheid in Italië torenhoog – net als in alle andere Mediterrane eurozone landen trouwens. Dit en de lage economische groei zorgen voor een geringe bereidheid onder de bevolking om nog meer hervormingen te accepteren. Het is dus geenszins verwonderlijk dat de Italianen de gemeenschappelijke munt aanwijzen als voornaamste oorzaak van de misère.  Uit een peiling van Pew blijkt, dat de Italianen na de Grieken het meest negatief denken over het door Brussel gevoerde hervormingsbeleid.

Mocht het inderdaad tot een vertrek uit de eurozone komen dat zal de klap harder aankomen dan de val van Lehman Brothers in 2008 of de Wall Street crash van 1929, denkt Münchau. Om deze catastrofe te vermijden zou de eurozone politiek verder moeten integreren volgens de FT columnist.  Met andere woorden: of de Noord-Europese belastingbetaler het verschil maar even wil aanpassen. Je vraagt je af of er weleens aan gedacht kan worden om de euro op te doeken of in elk geval enige flexibiliteit in het euro-systeem in te bouwen. Op een permanente transferunie zitten de Nederlandse en Duitse belastingbetalers bepaald niet te wachten.

Jean Wanningen is afkomstig uit het bedrijfsleven, thans auteur bij Follow The Money en onafhankelijk EU-researcher. Volg hem op Twitter: @trias_politica.

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en word lid van onze spiksplinternieuwe Facebookgroep!

Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

Reacties

16 reacties

  1. Michael van der Galien

    Mooi stuk Jean! En ongelooflijk om te zien dat het ook daar anders gaat dan de boven-ons-gestelden zouden willen.

    1. ceteris paribus

      Michael, als je kunt zien dat de boven ons gestelden de door ons gekozenen betreffen ga je je beter voelen.

      1. cmsuijkerbuijk

        Nee, dat “zien” wij nou eens niet! Het is totaal onbekwaam, ongekozen tuig van de richel, dat in eigen land is weggestemd, dat nu de dienst uitmaakt in de EU!

        1. ceteris paribus

          Beste Suijkerbuijk.
          De EU wordt in sterke mate bestuurd door de regeringsleiders van de lidstaten. De Europese Commissie is daarvan op de keper beschouwd een uitvoerend comité.
          Als die regeringsleiders waren weggestemd waren ze geen regeringsleider geweest. De leden van de Europese Commissie zitten er onder democratische besluit en controle van het Eiropees Parlement.

          Veel kritiek op de EU is het gevolg van onwetendheid.

  2. Wim

    De piramide stort in elkaar. Hoe een kan een land als Nederland er nog stom in lopen zoals de Jager verwoorden al het geld uit Griekenland komt terug met rente. En nu gaan onze pensioen potten eraan waar geen cent van terug komt. Wie pakt die EU oplichters van de VVD,CDA,D66,PVDA en GL aan en gooi ze in het gevang.

    1. Wachteres

      Er zijn nog mensen die – ondanks alle bewijzen van het tegendeel – denken dat we het goed hebben en houden in de EU, @Wim.

      De oudjes moeten zich dan wel opknopen en het ‘klootjesvolk’ moet zijn bek houden.

      Dan is er toch geen probleem?

      Fijn om hier iets van je te horen, @Trias. Bemoedigend artikel. Hoop doet leven!

  3. Houtlijm

    Wat fijn dat Trias Politica terug is! Hopelijk voorgoed, want zijn bijdragen zijn een grote kwalitatieve aanwinst.

  4. Shadow

    Wat een verademing dat Trias terug is. Waar is die tijd naar toe van Trias Politica , Blonde Mevrouw , Joost Niemoller , Hannibal e.v.a. Bij de oprichting van Jalta waren alle goede schrijvers al weg of ging men weg.
    Wat is DDS daarna in een vrije val terecht gekomen en afgegleden tot een bedenkelijk niveau. Hoop dat Michael van der G. zijn schouders er onder zet en er in slaagt weer wat bijdragen op niveau te kunnen plaatsen. Daar heeft het de afgelopen tijd wel aan ontbroken.

  5. nick

    Goed artikel Trias, de waarheid en de werkelijkheid die altijd maar onder het kleed verstop ligt voor het ‘gewone volk’ welke misleid en bedrogen wordt door de EU bedriegers.

    Hoogste tijd dat ze ontmaskerd en afgezet worden, dat we weer zelf onze belangen gaan behartigen, normaal gaan samenwerken met de ons omringende landen, zonder Brusselse bemoeienis, het EUmoloch welke simpel en zo snel mogelijk opgeheven dient te worden.

  6. Ni28

    Goed verhaal. Een ramp hangt ons boven de hoofd veroorzaakt door de euro. Als Frankrijk of Italië barsten zal het dankzij de euro pas een crisis worden. Loslaten die ellendige euro wat een dom idee w is het geweest. Pure een prestige kwestie.

  7. Wachteres

    http://politiek.tpo.nl/2016/06/27/polen-wil-eu-top-aftreedt/

    Polen wil dat EU-top aftreedt
    ‘Tusk draagt persoonlijke verantwoordelijkheid voor brexit en moet weg’
    27-06-2016, 21:38 Tags: EU, Polen

    Polen wil dat het zwaartepunt van de macht in Europa van de Europese Commissie wordt verplaatst naar de regeringsleiders in de Europese Raad. Een deel van de leiding van de EU moet ook aftreden. Dat heeft de Poolse minister van Buitenlandse Zaken Witold Waszczykowski maandag gezegd na een vergadering met zijn ambtgenoten van negen andere staten in Warschau.

  8. toetssteen

    Dank voor het artikel Jean. Ik krijg persoonlijk het idee dat ik naar een potje paniekvoetbal zit te kijken.

    Nu dit weer:
    http://www.express.co.uk/news/politics/683739/EU-referendum-German-French-European-superstate-Brexit

    Ik krijg er niet de vinger achter wat er mis dreigt te gaan dat nu ineens de zaak in de overdrive gaat. Zijn ze zo bang voor de burger met een mening geworden?

  9. Bes Tolen

    Naar mijn idee kan het haast niet anders dan op termijn fout gaan in Europa. De oorzaak is in oorsprong financieel. Dat wil zeggen dat de meest verantwoordelijke politici meenden financiële aspecten wel allemaal te kunnen regelen. Dat ook in gehoorzaamheid aan het grote bankwezen in de VS, dat niet alleen de FED bezat maar zelfs door en na regeringsdeelname in de zeventiger jaren va banque durfde te spelen. Sindsdien zit er grote discrepantie tussen wat rente en wat inflatie hadden horen te zijn en wat de FED heeft opgeleverd, namelijk de heel lage rente en inflatie waar moeilijk van af valt te komen. Met slechte gevolgen voor de economie. Daarenboven heeft de EU haar eigen groot financieel probleem, de euro, dat steeds meer op een permanent spuwende naar alle richtingen werkende oververhitte atoomreactor gaat lijken. Als gevolg van de keuze van Groot Brittannië voor uittreden uit de EU, wordt de Europese politieke leiding al verdacht van de volgende vlucht naar voren. De leiding, zo ongeveer tot helemaal de Europese Commissie plus Duitsland en Frankrijk. Daarmee wordt steeds duidelijker wat voor rampspoed elke EU-burger kan overkomen. De burger die het autoritaire en kille karakter van de EU vreest en door de lange termijn van spanningen steeds meer overtuigd raakt van de ondeugdelijkheid van die EU. De meest eurofiele regeringen weten geen oplossingen voor de euro aan te dragen maar wel de burgers schrik aan te jagen. Hun politieke bijdrage bestaat er blijkbaar uit steeds meer geldoverdrachten van ”rijk” naar ”arm” te accepteren wat de hang van eurofielen naar een centralistische politiek, die zich voor geldoverdrachten niet meer hoeft te verantwoorden, zal versterken. Het zal tot slechtere tijden leiden. Het alternatief de euro te vervangen door nieuwe regionale autonome munten lijkt geen eenvoudige casus. Maar het komt wel meer in zicht waar anders ellende heel de EU zal overspoelen. In welke richting zou men de oplossing anders moeten zoeken dan in een monetaire verdeling van de EU in aparte gebieden? Waar elk gebied wat kracht van de economie zo homogeen is dat het eenzelfde nieuwe eigen munt kan verdragen. Het zal andersoortige samenwerking in Europa niet hoeven te verhinderen.

  10. Michael van der Galien

    Ook ik ben erg blij met dit stuk van Jean! Ik kan ook al toezeggen dat hij vanaf nu inderdaad maandelijks enkele bijdragen zal leveren aan DDS. Ik ben daar natuurlijk erg verheugd mee!

    1. cmsuijkerbuijk

      Goed gedaan, Michael!

    2. toetssteen

      @Michael
      Mooi!

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.