Philips: De positie van de werknemers is ondergeschikt gemaakt aan het belang van de aandeelhouders

CDA en D66 willen onderzoek naar ‘goed gedrag’ norm voor bedrijven. Ze willen een onderzoek naar de rol van het bedrijfsleven in de samenleving. Ze vinden dat het zogenaamde Rijnlandse model, het ‘stakeholder model’, te veel met de mond wordt beleden. De motie zou discussie hierover stimuleren. VVD fractiegenoot Klaas Dijkhoff sprak in 2019 tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen, dat in de tijd van zijn opa Philips een ‘goed leven’ bezorgde, maar dat daar nu ver is vanaf gedreven. Ik weet dat in die tijd Philips het wonen voor werknemers regelde en zelfs de wc bril was Philips. Ik vroeg Chris Paulussen, hoofd opinie Eindhovens Dagblad, en dé Philips kenner, naar zijn oordeel. Hij schrijft mij het volgende.

“Philips bekommert zich minder dan vroeger om zijn werknemers. De overheid laat burgers meer hun eigen boontjes doppen. Aan de individualisering en verzakelijking van de samenleving heeft de VVD van Klaas Dijkhoff volop meegewerkt. Mooi dat de opa van Klaas Dijkhoff zowat zijn hele leven bij Philips werkte en zijn tien kinderen kon laten studeren dankzij het Philips-Van der Wilgenfonds. Dat studiefonds is in 2014 afgeschaft. Rond die tijd besloot het kabinet Rutte II om de studiebeurs te vervangen door een sociaal leenstelsel, dat achteraf toch niet zo sociaal blijkt te zijn. Maar dat vertelde de VVD-fractieleider er niet bij toen hij woensdag in het debat na Prinsjesdag het Philips van vroeger idealiseerde.

Niet dat Dijkhoff geen punt heeft. Philips is ver afgedreven van de Philips-samenleving van vroeger, het Eindhoven van zijn grootouders en ouders. Gerard en Anton Philips zorgden goed voor hun werknemers. Zonder veel af te willen doen aan hun betrokkenheid bij het wel en wee van hun werknemers, mag daar wel een kanttekening bij worden gemaakt: het was niet alleen sociale bewogenheid, het was ook welbegrepen eigenbelang. Philips groeide zo hard dat het moeite moest doen om werknemers aan te trekken en te behouden. Bovendien kon de lokale overheid de expansie van het concern niet bijbenen en moest het dus zelf zorgen voor huisvesting, onderwijs, medische zorg en ontspanning voor de werknemers die van alle kanten naar Eindhoven werden gehaald.

Dat Philips bestaat niet meer. Met de verhuizing van het hoofdkantoor naar Amsterdam nam Philips afstand van zijn ‘geboortegrond’. Tot verdriet van PSV-supporters als Dijkhoff staat de naam Philips niet meer prominent op het PSV-shirt. De positie van de werknemers is ondergeschikt gemaakt aan het belang van de aandeelhouders. En Philips is van een breed uitgewaaierd elektronicaconcern veranderd in een specialist in gezondheidstechnologie. Dat zijn keuzes waar veel op valt af te dingen, maar het zijn ook keuzes die zijn afgedwongen door gewijzigde concurrentieverhoudingen, globalisering, technologische ontwikkelingen en de daarmee gepaard gaande individualisering en verzakelijking van de samenleving.

En daar heeft de overheid – mede onder leiding van de VVD van Dijkhoff – volop aan meegewerkt. Burgers moesten meer hun eigen boontjes gaan doppen, de markt werd heilig verklaard en overheidsdiensten werden op grote schaal geprivatiseerd. Niet alleen bij Philips hebben werknemers geen baan-voor-het-leven meer. Nederland is kampioen flexwerk. Bijna nergens zijn zoveel uitzendkrachten en zzp’ers en het is de overheid die dat met wetgeving mogelijk maakt en zelf ook grote aantallen uitzendkrachten inhuurt.

Door het fiasco met de dividendbelasting en de onwil van grote bedrijven om mee te werken aan de door premier Mark Rutte beloofde koopkrachtverbetering, is de liefde van de VVD voor het bedrijfsleven even bekoeld. Andere partijen haakten daar in het debat gretig op in. Lodewijk Asscher (PvdA) wees op de zwakke rechtvaardiging van Philips-topman Frans van Houten voor zijn exorbitante salaris en Lilian Marijnissen op de geringe bereidheid van Philips om belasting te betalen. Allemaal waar, maar ook allemaal gefaciliteerd door de overheid. Zo speelde Philips ongevraagd en ongewild een hoofdrol in het eerste, grote debat over het regeringsbeleid. Voor al degenen die het verleden idealiseren: Gerard en Anton Philips waren geen heiligen. Zij zorgden er al in 1912 voor dat zij hun schaapjes op het droge hadden door Philips naar de beurs te brengen. Anton Philips deed over 1913 voor de belasting aangifte van een inkomen van 215.000 gulden, omgerekend naar nu zo’n 2 miljoen euro. Aldus Chris Paulussen.

Het lijkt er op dat Dijkhoff in een nostaligische droomwereld leeft van zijn grootvader. Begrijpen CDA en D66 wel in welke moordende concurrentie onze bedrijven moeten opereren en inmiddels ook aan duurzaamheidscriteria moeten voldoen. Bedrijven zijn al ultiem maatschappelijk om te proberen te overleven. Dat is buitengewoon moeilijk en velen zullen nog failliet gaan helaas. Moeten bedrijven nu nog meer maatschappelijk actief zijn? In welke wereld leven CDA en D66 eigenlijk? Van D66 weten we wel inmiddels dat ze het bedrijfsleven omzeep helpen met identiteitspolitiek. Maar nu ook CDA? Als je maatschappelijk bezig wilt zijn, ga dan bij het Leger des Heils werken!

Uitkomst onderzoek voorspel ik: de overheid moet meer grip krijgen op bedrijven. Meer regels, zoals rapportages, en misschien wel een wettelijke rol voor vakbonden in de besturen van ondernemingen. Ze leren het nooit.

Frits Bosch, auteur van “Risico als obsessie, “Dat is het risico”, “Wereld op een keerpunt” “Onbehagen bij de elite, “Schaft ook Nederland zich af?” en “Feminisme op de werkvloer.


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

Reacties

9 reacties

  1. Blondie

    NEXIT nu.

    1. Crassus

      Nee, niet slimmerd!

    2. vandaag

      idd

      stem sociaal , stem PVV

  2. Crassus

    De aandeelhouders fourneren het kapitaal waarmee Philips werkt. Dus zij hebben er een belang bij dat de onderneming goed draait. Tenslotte zijn ze mede eigenaar. De aandeelhouders van banken hebben een flinke veer moeten laten. En ook de staat.

    1. vandaag

      hahahaha , mogen schapen ook al reageren ?

      enz !

  3. Hamer Sikkel

    Om Frits Bosch even uit de droom te helpen;
    het bedrijfsleven heeft de arbeidersklasse altijd als sluitpost gezien.
    Philips is weliswaar onlosmakelijk verbonden met Eindhoven, maar de beursgenoteerde onderneming Philips N.V. is slechts geïnteresseerd in de winstcijfers.
    Indien Philips door wat voor reden dan ook ‘slechter op de markt staat’ zal er ingegrepen worden bij de werknemers via loonmatiging en/of ontslagen.
    Derhalve zouden de mensen op de werkvloer – de eigenlijke producenten – veel meer invloed op de beleidsvoering moeten krijgen.

  4. Banne de Booyer

    Kijk in de olie en gas industrie waar ontslagen per 1000 gaan. Niets nieuws onder de zon. Allemaal sentimenteel gekweel over hoe goed de werknemer wel niet werd behandeld. Als het goedkoper en per definitie niet beter dan kan je oprotten

  5. Bes Tolen

    De Nederlands politici weten niets op financieel en economisch gebied en dat is de belangrijkste reden, dat ze praatjes hebben, die niet deugen. Zowel Rutte als de Tweede Kamer zwamden maar wat over dividendbelasting waarvan een deskundige al dadelijk moet concluderen dat ze niets van het onderwerp dividendbelasting hebben begrepen. Het tekort is natuurlijk echt te gek voor woorden. Zo gaat het steeds en daar lijdt het land onder.
    Een rol voor de vakbonden in besturen is helemaal niet wenselijk. De vakbond moet onafhankelijk zijn. De vakbonden zijn verschrikkelijke leken, die maar wat kreten. Dat is wel fout en al lang fout. Kok wist ook niks en hij werd geprezen om zijn kwaliteiten op terreinen waarop hij geen enkele kwaliteit toonde. Zo gaat het in veel gevallen! Ook dat is een groot probleem. Raden van toezicht, gespecialiseerde pers enzovoort hebben vaak geen zicht op echte en op de benodigde kwaliteit. Beoordelen? Dat kunnen heel veel leiders op hoog niveau niet! De belangrijkste vraag is dan hoe ze op die bepaalde plek zijn gekomen. Dat punt is al heel lang het geval. Niet in het minst bij de overheid maar net zo goed elders maar het zou in het bedrijfsleven beter kunnen liggen. Dat was eerder ook zo. De sfeer is er gemiddeld beter en de normen dwingen daar meer.
    De eerste decennia na de oorlog kwamen in het hoofdbestuur van de vakbond mensen, die zo al vijfentwintig jaar in het bedrijfsleven hadden gewerkt. Door studie in de schaarse vrije tijd en door promotie in de vakbond door getoonde bekwaamheid kwamen ze zo ver. Gewoon een ander slag volk.

  6. Bes Tolen

    Er zijn nog maar weinig goed renderende eigen Nederlandse grootbedrijven over. Een aantal zit niet eens op de aandelenbeurs en dat is het ergste niet. Van wie er in de AEX zitten als grootbedrijf zijn er vele niet-Nederlands en als we de Nederlandse bezien dan hangen er wel erg veel aan de kuierlatten. Het gaat dus helemaal niet goed. De vraag is hoe dat komt. Wel dat is een samenstel van veel factoren en dat samenstel heeft de bedrijven in haar greep. Het is het verdrietige moeizaam functionerende dat geen vaste grond meer onder de voeten heeft. En dat is de vaste grond, die ons is ontvallen en wat zou dat nu zijn? Daar mag u nu zelf eens over nadenken. Ik ben wel benieuwd wat u allemaal niet aandurft. Want Nederland heeft een heleboel ontkenners. Die piefen, die je wel voor de TV hoort en allerlei krukken aan ministers e.d. goed vonden, voorop. Die piefen hebben hun eigen werk mogelijk nog wel goed gedaan maar in het beoordelen van het werk van anderen met andere disciplines zijn het nullen. Het valt te veel op. Het is dus zo. Aanpakken dat probleem.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.