Column Peter Plasman: Overheid, stop met decentraliseren en breng de kleinschalige voorzieningen terug!

Columnist Peter Plasman vindt dat de wereld veel te snel is overgegaan op digitalisering, en dat veel burgers daar nu de dupe van worden. Ook zijn alle projecten die tot doel hebben overheden te laten overstappen op een ideologie van decentralisatie en winstmaximalisatie flagrant mislukt: de kwaliteit van leven is er niet hoger op geworden. Tijd om op de rem te gaan staan, betoogt de advocaat vandaag.

Mijn buurvrouw is 76 en slecht ter been. Toen ik haar tegenkwam vroeg ik of ze iets nodig had van de supermarkt. Een boodschapje meenemen is immers een kleine moeite en we moeten elkaar helpen, zeker nu. Al snel kreeg ik spijt van mijn vraag, want uiteindelijk heb ik twee uur moeten wachten op mijn krat bier.

Deze mop zette mij aan het denken. De boodschap is natuurlijk dat het andersom normaal zou zijn geweest en dat ik bijzonder lullig doe door niet haar boodschappen te doen. Maar is dat wel zo?

Voor oudere mensen zijn de tijden in rap tempo veranderd. Door de schaalvergroting ‒ ingegeven door efficiency-overwegingen ‒ vindt er al jaren een kaalslag plaats in belangrijke voorzieningen. Kleine, vaak gespecialiseerde middenstanders verdwijnen om plaats te maken voor reusachtige winkelketens. Uit kleinere gemeenschappen verdwijnen de winkels. Bankfilialen sluiten hun deuren omdat de tijd die daar aan klanten wordt besteed te duur betaald wordt. We krijgen steeds meer een overheid die winstmaximalisatie nastreeft. Dus politiebureaus worden gesloten, de wijkagent wegbezuinigd en wijkverpleging geschrapt. In dat winstdenken past ook het destijds afstoten van het openbaar vervoer waarna onrendabele lijnen werden opgeheven en bushaltes verdwenen.

Hetzelfde is gebeurd in de gezondheidszorg, waar kleinere ziekenhuizen het hebben afgelegd tegen de ziekenhuisfabrieken. Veel huisartsen, die een persoonlijke band met hun patiënten hadden, zijn verdwenen of opgegaan in medische centra waar tijdsgebonden zorg wordt verleend. Met de opsomming van het stelsmatig in rook laten opgaan van het voorzieningennievau kan ik nog een tijdje doorgaan. En in die opsomming sta ik niet alleen: de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft gesteld dat gemeenten twee tot drie miljard euro per jaar tekort komen. Daar komen de financiële gevolgen van het coronavirus nog bij. Het Sociaal Cultureel Planbureau stelt dat de decentralisaties, van onder meer de jeugdzorg, totaal zijn mislukt. Minder geld betekende nóg minder zorg!

Op grote schaal en in snel tempo zijn persoonlijke contacten omgezet in digitale ontmoetingen, alles vanuit de opvatting dat het aanhouden van personeel de winst drukt.

Wanneer u nu iets met uw bank moet regelen, begint u met het intoetsen van uw rekeningnummer “opdat wij u snel/goed/adequaat/et cetera van dienst kunnen zijn.” Dat lijkt goed te beginnen, maar dan begint de wachttijd. Of eerst een keuzemenu en dan wachten. Omdat ik het idee heb dat de belangstelling voor mijn persoon groter zal zijn wanneer ik geld wil uitgeven, kies ik overigens altijd de toets die bestemd is voor bestellen of nieuwe klanten. Dan nooit die van storingen…

Wij zijn met z’n allen deze digitale wereld ingeduwd en daar gaan we niet meer uitkomen. Jongeren weten niet beter: bits en bytes zitten inmiddels in de genen. Slachtoffers zijn de burgers voor wie het allemaal veel te snel is gegaan. Zij zijn de vertrouwde voorzieningen kwijtgeraakt terwijl ze in de digitale wereld de weg niet kunnen vinden. Daarom moet ik inderdaad mijn buurvrouw de boodschappen misschien niet uit handen nemen, maar juist stimuleren dat zij zo veel mogelijk contact houdt met de echte wereld.

Maar er kan meer gedaan worden. Uiteraard moet het miljardentekort voor gemeenten worden geledigd en moet de regie worden teruggepakt op decentralisaties. Het consumentenrecht kan worden uitgebreid. Elke onderneming die zich van een digitaal loket bedient zou verplicht moeten worden dat loket zo te organiseren dat elke klant binnen vijf minuten adequaat te woord wordt gestaan. Ook zou er een verplichting moeten komen om voor zestigplussers een aparte, goed functionerende helpdesk in te richten. De overheid kan zelf een servicecentrum opzetten waar iedereen terecht kan die de weg in de digitale wereld nog niet heeft kunnen vinden.

Voortschrijdend inzicht moet leren dat de schaalvergroting is doorgeslagen. Met name de minder grote gemeenschappen zijn de dupe geworden. Ook daar moet het onderhouden van sociale contacten weer gefaciliteerd worden. De mens moet weer centraal staan, niet de efficiency. Kleinschalige voorzieningen moeten terug. Pas wanneer het echte leven in stand gehouden wordt en de digibeten goed worden begeleid bij het vinden van hun weg in het parallelle digitale leven zullen de positieve aspecten van beide werelden elkaar versterken. En pas dan krijgen we een hogere kwaliteit van leven.

Peter Plasman is kandidaat-Kamerlid voor Code Oranje.

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en word lid van onze spiksplinternieuwe Facebookgroep!

Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

Reacties

4 reacties

  1. Linksbuster

    Tja Peter..alles is erop gericht zo laag mogelijke kosten te maken..bankfilialen gaan dicht…je kan er zowiezo bijna niets.
    Voor buitenlandse valuta kan je bijvoorbeeld bij een bank niet meer terecht.
    Desalnietemin gaan de kosten voor het hebben van een rekening omhoog…ook al hoeven ze dankzij de fijne EU, met zijn ECB drukpers kantoor, geen rente meer te betalen.
    Overal heb je internet voor nodig, voor mijn oude moeder een ramp met haar 95 lentes, gelukkig kan ik haar helpen..maar je zal maar geen kinderen hebben.
    Helpdesks zijn een ramp..door gewilde onderbezetting en gebrek aan kennis of bevoegdheden wordt je vaak óf verkeerd geïnformeerd óf van het kastje naar de muur gestuurd…ook de overheid doet daar gretig aan mee.

  2. Telex

    Als je een voorziening nodig hebt komen er goedbetaalde kuddes experts op je af, die de kosten voor hetgeen je nodig hebt al driemaal kunnen dekken. De tegenwoordige regie gemeenten besteden belangrijke taken uit aan externe bureaus die de hand welke hen voedt zeker niet zullen afhakken. Ieders handen zijn gebonden, het geld is opgesoupeerd en de doelgroep wordt vergeten. Nederland blijft dossiertjes maken, hebben we toch onze best gedaan nietwaar “kijk maar daar ligt het”.

  3. Rieks

    Kortom: onze bestuurders van de afgelopen 50 jaar hebben verkeerde keuzes gemaakt. Van dichtbij (herindeling gemeentes) tot en met ver weg (Europese eenwording). Hoe komt dat? Politici waren smarties, gladde jongens en meiden die zich goed wisten te verkopen maar zonder levenservaring, wijsheid en kennis van zaken. De lijst gaat van hier tot Tokio. Sommigen zijn er niet meer, anderen lopen nog vrolijk rond hun zakken te vullen met makkelijke baantjes, wachtgeld etc. Zoals? Wallage, Rottenberg, Dijksma, Jetten, Alders, De Graaf enz. enz.

  4. Pieter48

    Politici zijn tot veel in staat. Zonder er voor gestraft te worden voor hun onbekwaamheid kunnen ze ons land omtoveren tot een land in chaos. Wij zij verworden tot een narco staat .Oorzaak weg kijken en gedogen. Departementen die nog functioneren zoal het behoort zijn er weinig meer. Van onderwijs justitie en noem maar op doen het matig tot slecht.Nu wordt de reguliere zorg weer terug gedraaid. Jaren lang bezuinigingen op de zorg heeft geleid tot een tekort aan bedden en personeel.Dit was in de periode dat bedrijven giga winsten maakte . Achteraf blijkt dat de bezuinigingen meer kwaad dan goed gedaan hebben. Daar plukken we nu de wrange vruchten van.Waar nooit op bezuinigd is de asielindustrie. De kosten van deze industrie zullen wij nooit vernemen. We zien nu de op veel fronten wat een onbekwame overheid zoal kan veroorzaken. Denk na als u weer mag gaan stemmen.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.