Column Cornelis H.W. van den Berg: ‘Rode kaart voor Beatrice de Graaf’

Ook in de wetenschap gaat het vaak hard tegen hard. Soms gaan daarbij fatsoen en respect volledig onderuit. Voor die gevallen zou iemand een rode kaart moeten krijgen, zoals in het voetbal gebruikelijk is. Beatrice de Graaf, hoogleraar in Utrecht, een gewaardeerd wetenschapper, bij TV-kijkers bekend omdat zij met enige regelmaat als terrorismedeskundige in beeld komt, misdroeg zich recent zodanig dat een rode kaart op zijn plaats is. Zij sloeg in een interview met Ad Verbrugge op 2 juli de Leidse hoogleraar Paul Cliteur om de oren met luttele woorden die hem volledig miskennen, op een denigrerende wijze. Daarin kwam zij niet naar voren als de docente die zo koel analyseert en correct doceert, maar liet zij zich gelden als een gedrevene met een andere agenda dan die van haar wetenschappelijke missie.

Wat ging eraan vooraf? Beatrice de Graaf ageerde in 2017 tegen mensen die over het kwaad spreken in straattaal, die niet geleid door wetenschappelijk inzicht het kwaad benoemen, die beleidsmakers en -uitvoerders als wegkijkers zien enz. Politici, publicisten, populisten maken zich daar schuldig aan. Dat ageren deed zij in haar pamflet ‘Heilige strijd‘, dat je het beste maar bij de hand kunt houden wanneer je haar beweringen wilt begrijpen en toetsen. Nog iets scherper was haar toon in haar opinieartikel in Trouw van 14 oktober 2017. Zij zweert bij de wetenschap, haar wetenschappelijke conclusies wel te verstaan, en bij haar geloofsvisie.

In het gesprek met Verbrugge in het programma ‘De Nieuwe Wereld‘ neemt De Graaf met een zeker elitair dedain afstand van de benadering van het thema terrorisme en religie door de straat, de media, het parlement, de populistische partijen, de opiniemakers want die benadering is niet “echt wetenschappelijk”. In een tussenzinnetje noemt zij Cliteur, die “nog een stap verder” gaat: “Als je alle religies verbiedt, dan zal de wereld vanzelf een harmonieus geheel worden”. Waar De Graaf dit gelezen heeft? Joost mag het weten, maar niet in een tekst van Cliteur. De Graaf schuift hem iets in de schoenen wat gewoon niet waar is. Cliteur heeft gepleit voor secularisme als sociaal fundament, omdat religie, die een bindmiddel is voor groepen, voor de samenleving als geheel een splijtzwam is (interview Trouw 27 september 2010). Vele jaren lang heeft De Graaf Cliteur totaal genegeerd en als zijn naam dan nu eindelijk door haar wordt genoemd, maakt zij een karikatuur van zijn opvatting en rangschikt zij hem bij de mensen die niet echt wetenschappelijk zijn. Zijn niveau is dat van de straat. Het zal je maar gezegd worden.

Hoe kan dit merkwaardige gedrag van De Graaf het beste verklaard worden? Zij heeft jarenlang de vraag naar de relatie tussen terrorisme en religie ontweken. Zij draaide er om heen als een kat om de hete brij. In de lente van dit jaar verscheen van haar hand een boek, ‘Radicale Verlossing‘, waarin zij eindelijk ingaat op die relatie. Zij focust daarbij op religie als praxis en vooral op de psychologie van het proces dat uitloopt op terrorisme. Terroristen en jihadisten, zo constateerde zij, willen zich door extreme geweldsdaden revancheren, een tekort of een gevoel van schuld daardoor opheffen. Zij kwalificeert die daden als radicale zelfverlossing. Jihadisten beroepen zich op hun geloof, zien zichzelf vaak als voltrekkers van goddelijke wil. Ze kunnen inpluggen in de bestaande islamitische gemeenschap en zich geestelijk laten inspireren door imams. Ze stelt nu zelfs dat in de levens van de door haar geïnterviewde terrorismeplegers religieuze overtuigingen een doorslaggevende rol spelen in het radicaliseringsproces.

Maar wat zij niet doet, is ingaan op de vraag wat in de religieuze overtuiging van de jihadisten hen tot hun extremisme motiveert. Ze is nog steeds bezig met een omtrekkende beweging. Haar erkenning van de rol van de religie blokkeert een dieper inzicht, iets dat zij niet wil laten weten en misschien ook zelf niet wil weten. Cliteur heeft allang een duiding van dat wat gegeven. Voor die duiding sluit De Graaf zich af door Cliteur als onwetenschappelijk af te serveren.

De kern van Cliteurs visie is dat monotheïsme fundamenteel intolerant is. Hij doet dat in het voetspoor van de grote filosoof David Hume, die als empirist een scherp waarnemer was, en voor zover mij bekend nog niet door De Graaf gerekend wordt tot de mensen die praten op straatniveau.

Iedereen kan gemakkelijk het inzicht van Hume en Cliteur begrijpen. Als in de geloofsvoorstelling maar één godheid als de allerhoogste de baas is, dan duldt die geen concurrentie en wil die van geen compromissen weten. Zijn wil is wet en wie ongehoorzaam is moet gestraft worden. Dat is het grondpatroon van het monotheïsme, waaruit religieus geweld, terreur en oorlogen zijn voortgekomen.

Dit inzicht in een fundamenteel manco van het monotheïsme past niet in het religieuze straatje van De Graaf. Zij is immers ook aanhanger van een monotheïstische religie. Met een geloofsvisie in het hart kan het soms moeilijk worden om op een wetenschappelijk verantwoorde wijze met een vraagstuk om te gaan. Het kan dan helemaal misgaan, waardoor iemand tegen een rode kaart aanloopt.

Dr. Cornelis H.W. van den Berg

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en like onze spiksplinternieuwe Facebook-pagina!
In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

Reacties

49 reacties

  1. Joko

    De monotheistische geloofsvisie van de Graaf is volkomen verklaarbaar. Ze werd geboren en groeide op in een prachtig dorp op de Veluwe. Dat ligt op de relilijn die men denkbeeldig zien kan van zuidwest-Zeeland tot noordoost-Groningen, met een afzwakking op de uiteinden van deze as.

  2. tata

    Deze omhoog gevallen de Graaf mag hopen ooit het wetenschappelijk kaliber van een Paul Cliteur te bereiken.

    1. Emile Takma

      En dan zwijgen we nog over het indrukwekkende wetenschappelijke niveau van de theoloog Cornelis van den Berg.

      😎

  3. Xyz1234

    Een pseudo wetenschapper is zij. En helaas zijn er daar nogal veel van tegenwoordig.

    1. Joko

      De term geesteswetenschap is eigenlijk een onheuse bejegening omdat het om richtingen gaat ( taal, geschiedenis, filosofie, muziekwetenschap, literatuurwetenschap, cultuurwetenschappen, kunstgeschiedenis, en theologie),die met pure wetenschap (chemie, mathematiek, natuurkunde, biologie, ec.) niet van doen hebben. ‘Geesteswetenschappen’ zijn niet meetbaar en daarom interpretabel. Interessant alleszins, wetenschappelijk onwaar.

  4. Emile Takma

    Cornelis maakt niet alleen ruzie met Beatrice en de kerk:

    Dr. C.H.W. van den Berg Almere
    Geachte leden van het bestuur,
    Het bestuur van FvD Herengracht 74 1015 BR Amsterdam
    Na zorgvuldige overweging heb ik besloten mijn lidmaatschap van FvD met onmiddellijke ingang op te zeggen. Twee redenen hebben mij tot dit besluit gebracht. De eerste is het optreden van Thierry Baudet, met name de bejegening van partijgenoten en medewerkers, in het bijzonder van Henk Otten. De tweede is dat het bestuur dit optreden niet gecorrigeerd heeft en zodoende impliciet gebillijkt heeft.
    In strijd met de goedkeuring van een accountantsrapport is Henk Otten door Thierry Baudet in de openbaarheid van malversaties beschuldigd zonder bewijsvoering, zonder wederhoor en zonder aangifte te doen. Thierry Baudet trad niet alleen als aanklager en rechter op, maar voltooide zijn actie door Henk Otten te royeren. De uitwerking daarvan op de reputatie en de existentie van Henk Otten en zijn gezin moet verwoestend zijn geweest. Hij is door Thierry Baudet aan de schandpaal genageld.
    Ooit kreeg Thierry Baudet mijn credits door zijn charisma, zijn performance in de politiek en zijn zo te zien brede eruditie. Had hij in een opwelling gehandeld? Zou hij tot zichzelf gekomen gaan inzien wat hij misdaan had? Niets dat daarop wijst. Hij heeft niet de enige juiste consequentie uit zijn handelwijze getrokken. Hij had voor het front van de natie het boetekleed moeten aantrekken en zijn spijt moeten bekrachtigen met de mededeling dat hij aftreedt.
    Na verloop van tijd werd mij duidelijk dat Thierry Baudet niet naar Canossa zal gaan. Het bestuur heeft geen verklaring afgegeven waarin deze en andere wandaden van Thierry Baudet veroordeeld zijn. Dit bestuur is blijkbaar zo incompetent en zo in het ongerede geraakt dat het de indruk wekt deze zaak en nog meer gewoon te laten passeren. Ik vind dat het bestuur Thierry Baudet zijn functie had moeten ontnemen. Zo verloor ik mijn respect ook voor het bestuur en kon ik niet meer aan de conclusie ontkomen dat ik mijn lidmaatschap moest opzeggen.
    Aan de geschiedenis met Thierry Baudet heb ik een kater overgehouden. Hij is voor mij door de mand gevallen. Mijn waardering voor de hoofdpunten van het programma (excl. NEXIT) is gebleven. Henk Otten en andere partijgenoten zijn vastbesloten daaraan uitvoering te geven. Daarom is mijn vervolgbesluit dat ik mij bij deze groep aansluit, ook als lid van de Staten van Flevoland. Ik ben gekozen door en voor de Flevolanders op basis van het programma. Daar houd ik aan vast, nu ik gezien heb dat de partij in verkeerde handen is gevallen. Ik beroof niet, maar ben beroofd.
    Cornelis H.W. van den Berg
    Almere 23 augustus 2019

  5. Meriadoc Brandebok

    Cornelis H.W. van de Berg schreef op Twitter:

    “Wat moeten we vrezen? Gedwongen gewenning aan de frequente spuit. Is die routine, dan zijn we onder contröle. Met injecties worden we gestuurd, op de weg van onderdanigheid, beroofd van mogelijkheid zich voor te planten en zo nodig geliquideerd. De spuit maakt het voortaan uit!”

    Totale wappie en verder niet serieus te nemen.

    1. Emile Takma

      Ja, een grappige boze oude dominee.

      1. vlekkenoplosser

        inhoud weer te moeilijk voor je strónt vlé®k ? vaccinatiewappies hebben op inhoud ook niets te melden anders dan dogma’s en mantra’s.

        Je bent een zielige hufter strónt vlé®k !

        1. Antihedo

          Klep houden als je niets zinnigs te zeggen hebt!

          1. Nikita

            Ze moeten jouw ook de bek dicht naaien

          2. Antihedo

            @Nikita. Dus jij staat achter het taalgebruik en gescheld van onze detergent. Goed om te horen.

          3. Mr.blauw.sky

            Beter geen aandacht besteden aan occult Poetin-vazallletje Nikaatje, die is er alleen maar op uit om te trøllen en te zuigen..

          4. Antihedo

            Dus ook jij vindt het taalgebruik van onze detergent acceptabel. Ben jij van hetzelfde niveau of vind je van jezelf dat je daar toch wel boven staat?

          5. vlekkenoplosser

            leuk al die alter ego’s en de fan club van de strónt vlé®k.

            leuk die vaccinatiewappies en coronafascisten

          6. Mr.blauw.sky

            “” leuk al die alter ego’s “”

            Spiegelreflex camera, poepclown van Velenanen ?

            Jij bent wel de laatste die daar iets van mag zeggen gore poep-avatar veelvraat ! !

          7. vlekkenoplosser

            vertel domme jongen , hoeveel accounts heb ik , welke namen domme jongen

            je bent niet goed in dat pindabrein van je met je onzin beweringen

          8. Mr.blauw.sky

            Nexit
            Vandaag
            Fieze fisu
            Combat enz enz
            Coenzoon
            Lastpak

            Enzovoort enzovoort enzovoort ! ! !

          9. Mr.blauw.sky

            Geheugen weer een beetje opgefrist, seniel poepmormel !

          10. vlekkenoplosser

            nee sukkel , je wauwelt maar wat domme jongen , overigens hadden we het over namen in gebruik sukkeltje

          11. usb3.0

            @Vlekkenoplosser bloeskei is een zeer simpel figuurtje, soort tien foppen/noppen tamilachtige, nou dan weet het zeker wel, moeders houd je kinderen binnen.

          12. Mr.blauw.sky

            Wat ben jij een achterbaks liegbeest zeg niet normaal meer ! ! !

            En dan anderen Proberen de maand te nemen hypocriete poepluiers met je 10 dozijn nickname geschiedenis !

            Achterbakse smeerlap !

          13. Mr.blauw.sky

            Wat ben jij een achterbaks liegbeest zeg niet normaal meer ! ! !

            En dan ook nog anderen proberen de maat te nemen hypocriete poeplül met je 10 dozijn nickname-geschiedenis !

            Achterbakse smeerlap !

          14. Flengan

            De blauwe lucht, de simpele ziel, lachwekkende zwakzinnige!

          15. Mr.blauw.sky

            Als je niet weet waar het over gaat kom je beter je klep houden …

    2. Steiner

      Aldus onze kneus van DDS.

    3. Joko

      Hoe ben je daar zo zeker van? Ik heb gelezen dat ene Galilei ter dood veroordeeld is omdat hij het waagde te openbaren dat de aarde rond is. Zolang we de toekomst niet kennen is het toekennen van hoedanigheden niet anders dan een mening neer te zetten die gelijkvormig is aan andere meningen.

  6. NO8DO

    fd-binary-external-prod.imgix.net/c52Ot9sFa53qYVVIbAyWnM9arkY.pdf?dl=Opzeggingsbrief+Cornelis+van+den+Berg.pdf.pdf

  7. sonny

    Tja, de typisch vrouwelijke emotie vanuit de onderbuik, politica hebben hetzelfde euvel!
    Pragmatiek is niet geevolueerd in het vrouwelijk wezen!
    De zelden voorkomende uitzonderingen bevestigen de regel!

  8. wijsneus

    Goedgebekt maar verder middelmatige en ondermaatse vrouwen op invloedrijke posities en de westerse beschaving gaat naar zijn einde.

    1. AS210854

      👍🏻👍🏻👍🏻👍🏻👍🏻👍🏻

  9. Branzino

    Het is al een hele tijd geleden, maar in zijn in 2010 verschenen boek “Het monotheïstisch dilemma” toont Cliteur aan dat juist in de drie wereldgodsdiensten (Jodendom, Christendom en Islam) veel geweld besloten ligt en dat tal van terreurdaden juist waren gebaseerd op de teksten van de heilige boeken, het Oude Testament, het Nieuwe Testament en de Koran.
    Die visie is geparafraseerd door De Graaf en vervolgens omgekeerd tot die ene volzin: “Als je alle religies verbiedt, dan zal de wereld vanzelf een harmonieus geheel worden”. Cliteurs visie is wat vrij weergegeven, maar wel verdedigbaar en zeker niet helemaal naast de waarheid zoals Cliteur die toen probeerde uit te dragen.

    1. vlekkenoplosser

      blabla bladieblabla , boertje van leugenclown pietje 51 .

      onzin tról !

      1. Branzino

        @usb3.0
        Lees dat boek nu eerst eens. je wist waarschijnlijk niet eens dat het bestond.

        1. usb3.0

          Jij weet ook niet dat de islam een satanische ideologie is bestaande uit verschillende componenten waarvan de religieuze slechts 1 van de componenten is, domoor

      2. DubbelZout

        Bla die bla bla bla

        1. september

          Inderdaad veel Gebla

          1. vlekkenoplosser

            jij hebt weinig bla maar steevast inhoudsloos sukkeltje

    2. Emile Takma

      De uitspraak van de Graaf is ook inhoudelijk juist. Cliteur suggereert dat terrorisme onlosmakelijk is gekoppeld aan religie, dat is slechts gedeeltelijk het geval. Enerzijds omdat veel terreur plaatsvindt op grond van niet-religieuze ideologieën en anderzijds omdat de religieuze geloofswaarheden in de regel niet de oorzaak van het terrorisme zijn maar veeleer worden aangewend als rationalisaties achteraf. Het dominante motief voor terreur is het verwerven van macht of het uiting geven aan (racistische) haatgevoelens. de religie wordt er bijgesleept als rechtvaardiging van dit gedrag.

      1. Flengan

        Tot zover de zwakzinnige forummongool.

    3. usb3.0

      Klopt, alle religies verbieden er is immers maar 1 geloof.
      De islam is geen godsdienst/geloof het is een satanische ideologie met meerdere componenten en de religieuze is er slechts 1 van, als je dit al niet kunt onderscheiden moet je gewoon je mond houden

      1. Branzino

        @usb3.0
        Denk je wel eens eventjes na voor je wat schrijft. Wat is dat ene geloof? Moet je toch in een paar woorden kunnen uitleggen. Religies verbieden is veel vaker geprobeerd, maar even vaak mislukt. Misschien weet jij hoe dat moet?
        Volgens jou is de islam geen godsdienst maar iets satanisch. Je blijft lachen hier, als het niet zo droevig was. Misschien moet je eerst uitleggen wat we onder satan moeten verstaan. Dat is iets religieus toch, voor zover ik weet? Tenminste zo dacht ik in mijn onschuld.

        1. usb3.0

          Vragen naar de bekende weg, niet om opheldering nee puur om te zuigen.
          Maar precies wat ik schrijf, als je het niet kunt onderscheiden moet je gewoon je mond houden.
          Ook geen vragen stellen gewoon je mond houden.
          Je ergert je kapot aan gasten die werkelijk te dom zijn om echt te snappen wat de islam inhoudt, sterker nog, ze verdedigen deze satanische ideologie ook nog eens door het uit de wind te houden, ze hebben vaak een dedain over zich om te kotsen omdat dit soort gasten zich verheven voelen als je het uitlegt.
          En als je te achterlijk bent om om te begrijpen wat satanisch is en er uitleg over vraagt terwijl je de islam over 1 kam scheert met het evangelie van Christus nou dan is het helemaal klaar natuurlijk.

          1. Branzino

            @usb3.0
            Natuurlijk stel ik provocerende vragen als jij je alleen uitdrukt in suggestieve opmerkingen, waar je inhoudelijk nooit op aangesproken kunt worden. Natuurlijk weet ik je antwoorden op die vragen, maar ik zou ze graag van jezelf willen horen. Natuurlijk voldoe ik niet aan je “bevel” om gewoon mijn mond te houden en ook geen vragen stellen, gewoon mijn mond houden.

            Je reactie laat overduidelijk zien, dat je het boek van Paul Cliteur eens zou moeten lezen. Het is absoluut de moeite waard, ook als je het niet met alles eens bent, zoals ik. Maar het bevat wel heel boeiende visies.

            Overigens weet je waarschijnlijk, dat de verhalen in bijbel en koran opvallend sterk op elkaar lijken. In beide is sprake van Jezus, Maria en veel andere bekende figuren. Kijk eens op rd.nl/artikel/394574-bijbel-en-koran-kennen-veel-overeenkomsten Zoals je ziet is het een artikel in het Reformatorisch Dagblad, een medium waar je niet zo gauw relativerende informatie vindt over de verschillen tussen christendom en islam. Hier dus wel.

            Verder hou ik inderdaad moslims en islam uit de wind, omdat ik een aantal heel serieuze moslims goed ken. Ik neem soms deel aan hun gebruiken, net zoals ik dat met christelijke vrienden doe. Ik vier ook een beetje kerstmis, maar zit ook soms aan een iftar-maaltijd. Ik respecteer die religie net als alle andere religies. Ik kan me vinden in de visie van Cliteur, dat de grote wereldreligies alle een sterke kern van geweld in zich hebben.

            Je stelde eerder, dat religies verboden zouden moeten worden, op één geloof na. Ik ga ervan uit, dat je hiermee het christendom bedoelt. Je geeft met deze opmerking wel heel duidelijke je niveau van verdraagzaamheid aan, namelijk bijzonder laag. Bekeringsdrift is al erg genoeg, de behoefte aan verbieden lijkt me moeilijk te verdedigen. Jij kent ook de landen waar dergelijke wetgeving, verbod van (bepaalde) religie, bestaat? Zou je dat hier ook werkelijk willen?

          2. Harry Haller2

            Religies verdienen geen respect. Geen enkele religie.

  10. Bes Tolen

    Monotheïsme is ontstaan waar de heerschappij een centraal gezag kon instellen en de godsdienst zo beter kon gebruiken om de bevolking onder één noemer van gezag te brengen. Het is dus eenvoudiger. Daarvoor was veel tijd nodig. Het christendom had zo wel problemen en vond na veel gesteggel de drieëenheid uit. Overige goden werden heiligen of vergeten of genegeerd hoewel dat ook niet al te snel lukte. [Dat later talrijke heiligen zijn toegevoegd, staat hier geheel buiten]. Zo zijn in menige middeleeuwse kerk (in Deventer bijvoorbeeld) nog Bacchus symbolen aanwezig. Waar monotheïsme andere goden dan de ene verwerpt, is aanvankelijk altijd verdrukking nodig. Godsdienst is als bron gevaarlijk intolerant omdat het waarheidsgehalte voor mensen een groot probleem is en dit probleem met harde methodes en zo volledig mogelijke maatschappelijke aanpassing aan de leer van de godsdienst in die omstandigheden het beste kan worden afgehouden. Mensen worden intolerant waar voor hen hun grote waarheid dreigt te worden aangetast. Ook anderen, die toleranter zijn, kunnen het in geval van aanhoudende twijfel erg moeilijk krijgen.

  11. september

    Blauw Sky wat heeft die Vlekkenwasser toch al veel namen gehad.We zeggen voortaan Vlekkenwasser die al vele namen heeft gehad

    1. vlekkenoplosser

      gehad is wat anders dan heeft zakkenwasser

  12. George Knight

    Prachtig commentaar van Cornelis H.W. van den Berg over De Graaf. Ik ben het er mee eens. Ik heb de waardering van De Graaf nooit goed begrepen. Zij heeft teveel blinde vlekken die niet bij een gewaardeerd wetenschapper passen.

    Behalve de blinde vlek voor religie heeft ze nog een blinde vlek, namelijk voor staatsterrorisme. Dat herkent ze niet. Dat maakt haar analyses vrijblijvend, om het positief te zeggen.

    In december 2018 schreef ik: ‘Hoogleraar geschiedenis van de internationale betrekkingen in Utrecht Beatrice de Graaf vind ik de domste hooggeleerde van een vakgebied waar ik enig zicht op heb. Als ze het over actuele politiek heeft ben ik het over het algemeen niet alleen inhoudelijk met haar oneens, maar begrijp ik evenmin de stappen die ze in haar betogen zet. Of dat nou in haar NRC-column is of in een openbare lezing. Vooral als ze het heeft over de Russische Federatie, Duitsland of hedendaags terrorisme word ik een beetje hopeloos van Beatrice de Graaf.’
    https://georgeknightlang.wordpress.com/2018/12/08/domme-hooggeleerdheid-van-beatrice-de-graaf-in-nrc-column/

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.