Grenscontrole van Van den Brink faalt weer: alle 78 e-gates op Schiphol plat, honderden reizigers missen hun vlucht

Vanaf zes uur 's ochtends lagen alle 78 e-gates op Schiphol plat, meldt de NOS. Het ging om een ICT-storing, geen cyberaanval. Wat er dan wel misging, werd nog onderzocht. De Koninklijke Marechaussee zette extra mensen in en bemande alle balies. Toch moesten reizigers gemiddeld een uur wachten, met pieken tot anderhalf uur.

"Langere wachttijden en rijvorming zijn op dit moment niet te voorkomen", liet de marechaussee weten. Dat bleek. Volgens het ANP misten enkele honderden mensen hun vlucht, op een van de drukste dagen van het jaar. KLM wachtte waar het kon en Transavia was extra coulant, maar een vliegtuig vol mensen houdt nu eenmaal niet eindeloos de deur open.

Pas in de loop van de middag was de storing verholpen. Een schadevergoeding voor wie zijn vlucht miste, is volgens De Telegraaf onwaarschijnlijk. Wie zijn reis kwijt is, draait er dus zelf voor op.

Een overheid die je vingerafdrukken wil, moet op zijn minst de poortjes aan de praat houden. Want de grenscontrole op Schiphol is geen zaak van de luchthaven. Die ligt bij de marechaussee, die het werk doet in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Grensbewaking zit in de portefeuille van minister Bart van den Brink (CDA) van Asiel en Migratie.

Zondag stond niet op zichzelf. Sinds 10 april is het Europese Entry/Exit System (EES) verplicht aan de Schengengrenzen. Het vervangt de stempel in het paspoort door een registratie van paspoort, gezicht en vingerafdrukken van reizigers van buiten de EU. Brussel bedacht het, Den Haag voert het uit. En sindsdien gaat het steeds mis.

Volgens interne Schiphol-stukken die Het Parool inzag, liepen de wachttijden begin september bijna elke dag met meer dan een uur op, met een piek van 110 minuten. Op 2 september werkten de poortjes voor Britse reizigers de hele dag niet. Reizigers misten toen ook al hun vlucht. De marechaussee wijt de problemen aan "technische uitdagingen bij de ontwikkeling van ICT-systemen" en storingen binnen het EES.

Nederland is daarom een van de negen Schengenlanden die de volledige biometrische registratie langer mogen uitstellen. De marechaussee zegt dat er "hard gewerkt" wordt aan de stabiliteit, en het kabinet liet de Kamer in september weten dat stabiliseren nog enkele maanden gaat duren. Of de storing van zondag iets met EES te maken heeft, is niet bekend. Maar het patroon is duidelijk. Elke keer is er een verklaring, en elke keer staat de reiziger weer in de rij.

Schiphol zelf zegt al maanden dat het er weinig aan kan doen. De luchthaven vindt wachttijden van een tot twee uur te lang en vraagt om genoeg personeel en snelle systemen bij de grens. Die vraag ligt dus al lang bij de overheid.

Ondertussen betaal jij twee keer. Eerst via de belasting voor een Europees grenssysteem dat steeds hapert, en dan nog eens als je vlucht zonder jou vertrekt. De burger betaalt de systemen, de burger staat in de rij en de burger draait op voor de gemiste vlucht.

Minister Van den Brink, u bent het gezicht van het nieuwe grenssysteem in de Kamer. Vertel deze week wat er zondag precies is misgegaan, en of de storing iets te maken heeft met EES of met de koppeling van de poortjes aan dat systeem. Leg uit waarom 78 poortjes tegelijk kunnen uitvallen zonder dat er een werkend noodplan is. En zeg eerlijk wanneer die "enkele maanden" voorbij zijn, want de reiziger wacht niet nog een seizoen.

Een grens die alleen werkt als er niets misgaat, is geen grens maar een gok. De reiziger op Schiphol verdient een minister die de poortjes laat werken, niet een die achteraf uitlegt waarom ze het niet deden.