Een week vóór de Tarwekamp-explosie zaten twee verdachten al in een busje vol jerrycans benzine, en justitie liet ze gewoon gaan

Want ze waren al gepakt. Een week eerder.

Zondag 1 december 2024, 2.15 uur 's nachts. Op een parkeerterrein in Oosterhout zien agenten een busje met twee mannen uit Roosendaal erin. Ze vertrouwen het niet, en terecht. Achterin het busje liggen benzine in jerrycans en zwaar vuurwerk, bevestigt het OM in zijn eigen tijdlijn. Volgens de NOS vonden de agenten veertien jerrycans, plus fakkels, een brandblusser en reservekleding.

Wat doe je dan als staat? Je houdt ze vast, toch? Nee. Na verhoor gingen ze naar huis. "Wat de mannen van plan waren wordt niet duidelijk", aldus het OM. Ze mochten het onderzoek aan hun telefoons "in vrijheid afwachten".

In vrijheid. Met veertien jerrycans benzine in beslag genomen, en het plan nog gewoon in hun hoofd.

Volgens het OM wilden ze die nacht vermoedelijk al brand stichten in de winkel aan de Tarwekamp. Een week later sloegen ze volgens het OM alsnog toe, met nieuwe spullen. Omroep West schrijft dat de uitvoerders tweehonderd liter benzine in de zaak uitgoten. Het huizenblok erboven stortte in.

Er is geen excuus. Het voorbereiden van brandstichting is al een misdrijf, met een strafmaximum van acht jaar cel. Genoeg om twee mannen drie dagen in verzekering te stellen en voor te geleiden bij de rechter-commissaris. Die had ze nog eens veertien dagen in bewaring kunnen stellen. Je hoeft op dag één niet te weten wat het doelwit is. Dat zoek je daarna uit. Achter slot en grendel.

Een officier van justitie besloot anders. En korpschef Janny Knol? Die zei bij WNL op Zondag, zo meldde Omroep West destijds, dat ze het onbegrip snapt. "Achteraf kan je heel goed lijnen leggen en dingen aan elkaar verbinden."

Achteraf. Zes mensen zijn dood, en de hoogste agent van het land komt met "achteraf".

Ik vind dat onverteerbaar. Dit was geen verborgen netwerk dat alleen met maandenlang tappen te ontrafelen viel. Dit waren twee mannen die midden in de nacht met een rijdende brandbom bij een winkelcentrum stonden. Een kind had begrepen dat hier iets ernstigs werd voorbereid.

Kijk dan ook even naar wie er woensdag in de zaal zitten. Hoofdverdachte en vermoedelijke opdrachtgever is Moshtag B., geboren in Afghanistan, als kind met zijn ouders gevlucht. Uit rechtbankstukken die RTL Nieuws inzag, blijkt volgens Omroep West dat hij de eigenaresse van de bruidsmodezaak via een datingapp leerde kennen. Toen hij dacht dat ze vreemdging, begon het: stalken, haar telefoons hacken, dreigen met naaktfoto's, mishandeling, doodsbedreigingen. En om zichzelf een alibi te geven, reisde hij haar achterna naar Londen, waar hij haar troostte na de aanslag die hij volgens het OM zelf liet plegen.

Dan Adil A., de vermoedelijke ronselaar uit Oosterhout. Een bekende van justitie. Een rechter legde hem in 2021 vier weken gevangenisstraf op, nadat hij een vrouw had geschopt en haar keel had dichtgeknepen. Ook zij en haar familieleden kregen dreigberichten op hun telefoon. Omroep West citeert het bericht: "Je gaat iets meemaken wat jullie kk-Hollanders niet kennen en dat heeft met mijn eer te maken. Ik ga jullie laten voelen wat het betekent om een Berber zijn woede te voelen."

In de zomer van 2024 volgde het volgende strafje: negentig uur werken, nadat hij iemand mishandelde en een shoarmazaak vernielde. Negentig uur. Vier weken. Voor een man die "kk-Hollanders" laat weten dat zijn wraak hard zal zijn.

Het vuile werk deden volgens het OM twee neven uit Roosendaal, Mourad Ben T. en Ilias B. Precies de twee mannen die op 1 december al met hun busje vol benzine bij de politie aan tafel zaten.

Merk je het patroon? Het systeem kende deze mensen. Het zag ze. Het hield ze zelfs aan. En telkens liet het ze weer lopen, met een taakstrafje of een "we wachten de telefoons af".

Wie betaalde de prijs voor die softe aanpak? Niet de officier van justitie. Niet de korpschef. De bewoners van de Tarwekamp. Gewone Hagenaars die lagen te slapen in hun eigen huis, boven een winkel waar ze niets mee te maken hadden. Zes van hen kwamen nooit meer thuis.

Dit is wat er gebeurt in een land waar eergeweld, stalking en vrouwenmishandeling worden afgedaan met een paar weken cel, en waar justitie twijfelt zodra er echt doorgepakt moet worden. Een rechtsstaat die criminelen het voordeel van de twijfel geeft, legt de rekening bij onschuldigen neer.

Over drie weken, op 24 november, komen de strafeisen. Rond half januari volgt de uitspraak.

Mijn eis is simpel. Ten eerste: de zwaarst mogelijke straffen, zonder korting, zonder begrip en zonder mediation-theater. Ten tweede: een openbaar en onafhankelijk onderzoek naar de vrijlating van 1 december, met naam en toenaam van wie dat besluit nam. Ten derde: een wet die regelt dat wie 's nachts met jerrycans benzine en zwaar vuurwerk wordt gepakt, standaard vast blijft zitten tot de rechter-commissaris naar hem heeft gekeken.

Den Haag, je liet ze lopen. Zes mensen zijn dood. Kom niet met "achteraf", kom met antwoorden. Deze week nog.