Terwijl de Europese Unie en de Verenigde Staten onverminderd geld, wapens en inlichtingen blijven pompen in Oekraïne, ondergaat Duitsland een ingrijpende transformatie. Het land wordt opnieuw uitgevonden als wapenfabriek. Fabrieken worden omgebouwd voor de massaproductie van munitie, voertuigen en wapensystemen, omdat defensie zo ongeveer de enige sector is die nog groeit in de Europese economie. Europese militaire uitgaven stegen vorig jaar met ruim 20 procent naar ongeveer 500 miljard dollar. In defensiekringen wordt openlijk gezegd dat die budgetten minimaal verdubbeld moeten worden om aan de eisen van deze tijd te voldoen. De boodschap is duidelijk: vrede is duur, maar oorlog nog duurder – en de Europese belastingbetaler mag dokken.
Het Pentagon voert intussen verkennende gesprekken met Amerikaanse giganten als General Motors, Ford en Oshkosh om ook hun fabrieken en personeel in te zetten voor de productie van drones, raketten en andere wapens. De wapenindustrie lacht zich een breuk, terwijl gewone burgers de rekening gepresenteerd krijgen in de vorm van hogere belastingen, inflatie en een EU die steeds meer op een oorlogsfinancieringsmachine begint te lijken.
Aan het front in de Donbas stuiten Russische troepen op een taaie ‘drone-muur’ van Oekraïne, die het voor hen moeilijk maakt om grote doorbraken te forceren. Oekraïne op zijn beurt slaagt erin Russische energie-infrastructuur te raken. De Russische opperbevelhebber Valery Gerasimov claimt dat de slag om de Donbas in de afrondende fase zit en dat Rusland sinds januari tachtig dorpen en steden heeft ingenomen. Russische troepen zouden tot zeven kilometer van Sloviansk en Kramatorsk zijn opgerukt. Binnen Poetins partij Verenigd Rusland hebben de afgelopen drie jaar al 1500 frontsoldaten een politieke functie gekregen – een teken dat de oorlog steeds meer verweven raakt met het Russische machtssysteem.
De zorgen over escalatie nemen toe. Topfunctionarissen in Moskou spreken openlijk over mogelijke militaire interventies in de Baltische staten. Het Russische parlement nam een motie aan over de “bescherming” van de Russischsprekende bevolking in Estland, Letland en Litouwen. Er circuleren zelfs publicaties met lijsten van Europese fabrieken die drones en wapens produceren voor Oekraïne, compleet met dreigementen om die fabrieken te bombarderen.Rusland beschikt over 1,3 miljoen actieve militairen en meer dan twee miljoen reservisten. Duitsland, dat zichzelf nu weer bewapent, heeft momenteel slechts 80.000 actieve militairen en een relatief klein reservistenbestand van 30.000 tot 60.000 man. De asymmetrie is opvallend.
Intussen gaat het optuigen van de oorlog gestaag verder. In het Midden-Oosten verlengde president Trump op eenzijdig verzoek het staakt-het-vuren met Iran, terwijl de blokkade van de Straat van Hormuz gehandhaafd blijft. Gepensioneerd kolonel Douglas Macgregor waarschuwt dat Iran weinig interesse meer heeft in onderhandelingen. Trump zelf stelt op Truth Social dat Iran financieel aan de grond zit en dagelijks 500 miljoen dollar verliest door de blokkade.Van Oekraïne tot het Midden-Oosten: de machine van oorlogsvoering draait op volle toeren. Defensie is de nieuwe groeimotor, fabrieken worden omgebouwd en budgetten worden opgerekt. De vraag die steeds indringender wordt: waar is het eindpunt? Hoeveel miljarden, hoeveel escalatierisico’s en hoeveel onzekerheid kunnen Europa en het Westen nog aan voordat de rekening niet alleen economisch, maar ook strategisch onbetaalbaar wordt?
Europa lijkt vastbesloten om zich voor te bereiden op een langdurig conflict. Maar of dit pad leidt tot veiligheid of juist tot een nog diepere put, moet nog blijken.