Grote schoonmaak in Washington: Donald Trump ontmantelt Obama’s klimaatbeleid

De aankondiging kwam dinsdag van woordvoerder Karoline Leavitt. “Donderdag zal president Trump samen met Administrator Lee Zeldin de intrekking van de endangerment finding uit het Obama-tijdperk van 2009 formaliseren”, bevestigde zij. Volgens haar gaat het om “de grootste deregulatoire actie in de Amerikaanse geschiedenis” en zal het de Amerikanen 1,3 biljoen dollar aan regelgeving besparen.

De endangerment finding werd in 2009 ingevoerd onder president Obama. De EPA concludeerde toen dat broeikasgassen zoals CO₂ bijdragen aan klimaatverandering en een gevaar vormen voor de volksgezondheid en het milieu. Op basis van die vaststelling kreeg de EPA de bevoegdheid om de uitstoot van voertuigen, energiecentrales en andere bronnen te reguleren onder de Clean Air Act.

Die juridische basis is cruciaal. In 2007 oordeelde het Amerikaanse Hooggerechtshof dat broeikasgassen onder de Clean Air Act vallen en dus als vervuilende stoffen kunnen worden gereguleerd. Sindsdien hebben meerdere rechtbanken dat standpunt bevestigd.

Volgens Leavitt zullen consumenten profiteren van lagere autoprijzen. Zij stelt dat voertuigen gemiddeld meer dan 2.400 dollar goedkoper kunnen worden als systemen voor het beperken van uitlaatgasemissies worden geschrapt.

EPA-directeur Lee Zeldin was eerder duidelijk over de motivatie. “Er zijn mensen die, in naam van klimaatverandering, bereid zijn het land failliet te laten gaan”, zei hij bij de aankondiging van het voorstel in juli 2025. “Zij hebben deze endangerment finding gecreëerd en kunnen vervolgens al deze regels opleggen aan voertuigen, vliegtuigen en vaste installaties, om in veel gevallen grote delen van onze economie feitelijk weg te reguleren. En dat heeft de Amerikanen veel geld gekost.”

Volgens de regering drukken klimaatregels zwaar op industrie, transport en energieproductie. Vooral de auto-industrie zou profiteren van minder strenge uitstootnormen.

Transport is volgens de EPA de grootste bron van broeikasgasuitstoot in de Verenigde Staten. Minder regels voor voertuigen kunnen dus directe impact hebben op de nationale uitstoot.

Daarnaast wil de regering ook “alle normen voor de uitstoot van broeikasgassen voor elektriciteitscentrales die op fossiele brandstoffen draaien” schrappen. Dat betekent dat ook kolen- en gascentrales minder beperkingen zouden krijgen.

Met het schrappen van de endangerment finding kiest de regering-Trump voor een fundamenteel andere benadering van klimaatbeleid. Minder regulering, lagere kosten voor bedrijven en consumenten en een herwaardering van fossiele brandstoffen staan centraal.

De komende maanden zullen waarschijnlijk worden gekenmerkt door juridische procedures en politieke discussies. Wat vaststaat, is dat deze beslissing grote gevolgen heeft voor het Amerikaanse klimaatbeleid, de energiesector en de internationale positie van de Verenigde Staten in het debat over klimaatverandering.