Jetten preekt democratie in Venezuela, maar onze eilanden houden Nobelprijswinnares Machado buiten en hij zwijgt als het graf

Het verhaal kwam naar buiten via het Spaanse persbureau EFE en de krant ABC. Machado zat in Panama en wilde via de Nederlandse eilanden terug naar Venezuela. Volgens EFE weigerden Curaçao, Aruba en Bonaire de landing van haar privévliegtuig. Een veerboot vanuit Panama werd dezelfde dag geschrapt, officieel vanwege motorproblemen.

ABC-journalist David Alandete, die met Machado meereisde, zegt volgens DutchNews dat er duidelijk iets is dat Machado tegenhoudt. Een Europese regering maakte volgens hem deel uit van de keten van besluiten die haar weghield uit Venezuela.

En wat zegt Den Haag? Zo goed als niets. Staatssecretaris van Koninkrijksrelaties Eric van der Burg zegt dat hij er "uiterst weinig" over kan zeggen. Buitenlandse Zaken laat weten dat Nederland Machado en haar team steunt in hun strijd voor democratische verandering, maar gaat niet in op haar reisplannen. En Jetten zei op zijn persconferentie dat het niet in het belang is om er meer over te zeggen.

Dat is een bijzondere redenering. Je steunt een oppositieleider door haar vliegtuig niet te laten landen, en je helpt haar door er niets over te zeggen.

Het is ook niet de eerste keer. In juni gaf de Nederlandse ambassadeur Machado eerst toestemming om via Curaçao te reizen, om die de volgende dag in te trekken terwijl haar vliegtuig al in de lucht was. DDS noemde dat destijds een diplomatieke vernedering. Er kwam nooit een uitleg.

De voor de hand liggende verklaring is niet fraai. De Leidse hoogleraar Wouter Veenendaal zegt tegen DutchNews dat hij het niet kan bewijzen, maar dat het erop lijkt dat Den Haag door de Amerikanen onder druk is gezet. De regering-Trump sloot oliedeals met de Venezolaanse interim-president Delcy Rodríguez en ziet een terugkeer van Machado mogelijk als een bron van onrust.

DDS schreef eerder al hoe Trump Machado voor de bus gooide om goede zaken te doen met het regime. Als Nederland daar nu het uitvoerende loket voor speelt, voert Den Haag het buitenlands beleid van Washington uit. Met onze eilanden als slagboom.

En stel dat het niet zo is. Stel dat Den Haag zelf heeft besloten, om eigen redenen. Dan is het nog vreemder dat niemand het wil uitleggen. Een land dat een Nobelprijswinnares de toegang tot zijn grondgebied weigert, moet daar een reden voor hebben die het hardop durft te zeggen.

Formeel geven de eilanden zelf toestemming om te landen. Maar buitenlands beleid is een zaak van het Koninkrijk, en dus van Den Haag. Een Arubaanse woordvoerder zei tegen de Volkskrant, aldus NL Times, dat het om een politieke figuur ging, een terrein waarover de eilanden niet alleen beslissen. De verantwoordelijkheid ligt dus gewoon bij het kabinet-Jetten.

Jetten en Van der Burg sturen de Tweede Kamer binnen een week een brief. Daarin staat wie heeft besloten dat het vliegtuig van Machado niet mocht landen, op welke grond, en of de Verenigde Staten daarom hebben gevraagd. De Kamer moet niet accepteren dat dit onder het tapijt verdwijnt, net als in juni.

Machado kreeg de Nobelprijs voor haar strijd voor een vreedzame overgang van dictatuur naar democratie. Dan hoort Nederland haar niet de weg te versperren.