Macron praat, Parijs brandt: de president belooft orde terwijl plunderaars een tweede nacht de winkels leeghalen

De beelden gingen de hele avond rond op X. Op een filmpje van het account InfosFrancaises gooit een bewoner pannen heet water op relschoppers die opnieuw winkels leeghalen. Op een ander filmpje, gedeeld door SirAfuera, staat een Darty-elektronicazaak in de wijk Belleville bijna helemaal leeggeroofd. Volgens dat account liet de politie zich daar veertig minuten lang niet zien. Dat konden wij niet zelf nagaan, maar de beelden spreken boekdelen.

Het was de tweede avond op rij. Zaterdag 17 oktober liepen de protesten tegen hoge prijzen en het onderwijs al op tal van plekken in Frankrijk uit de hand, van Limoges tot Marseille, met volgens het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken 2.397 arrestaties. Zondag ging het in Parijs gewoon door.

Op Place de la République greep de oproerpolitie al 's middags in met traangas, meldt de NOS. Beelden laten zien hoe een groep jongeren het monument midden op het plein te lijf gaat: de waterbak eromheen gaat aan stukken en de brokken vliegen richting de politie. Daarna trok de meute de omliggende straten in, met de Faubourg du Temple als brandhaard. Etalages gingen eraan, en op meerdere plekken laaide vuur op.

Zondag pakte de politie in Parijs 108 mensen op, en in het eerste uur na middernacht nog eens negen, schrijft RTL Nieuws. Volgens de politie zelf gaat het om "jongeren met opportunistische, criminele intenties". Een president die zijn hoofdstad niet één avond rustig krijgt, heeft geen stem meer over orde.

En wat zei die president? In zijn televisietoespraak beloofde Macron: "We zullen geen compromissen sluiten." Wie had vernield, moest "boeten", en wie had geplunderd, moest volgens hem de schade betalen. Over dat laatste schreven we al hoe Frankrijk plunderaars wil laten meebetalen terwijl Van Weel relschoppers hier honderdduizenden euro's kwijtscheldt. Maar een rekening na afloop houdt geen enkele winkelruit heel.

Het pijnlijkste deel van de toespraak ging over de oorzaak van al die woede. De Fransen gingen de straat op omdat boodschappen en brandstof onbetaalbaar worden. Concrete maatregelen daartegen had Macron niet, stelt de NOS vast. De schuldige volgens Macron: het conflict in het Midden-Oosten, dat de boodschappen en de benzine duurder maakt. Maandag vertrekt hij voor drie dagen naar de Golfstaten. Bij Macron ligt het altijd aan het Midden-Oosten, nooit aan Parijs.

Wat hij wel deed, meldt persbureau AFP: de prefecten moeten samen met de burgemeesters steden, overheidsgebouwen en winkels beschermen, en mogen daarvoor als het moet bijeenkomsten verbieden. Dat is de reflex van een regering die de controle kwijt is: niet de plunderaar aanpakken, maar de gewone demonstrant de straat ontzeggen.

Ook van links en rechts kreeg hij de wind van voren. Bruno Retailleau, die namens centrumrechts naar het Élysée wil, noemde de toespraak op X "zeer verontrustend". De president is volgens hem de situatie totaal niet meer meester, en hij vroeg Macron "plechtig" de noodtoestand af te kondigen "om de Fransen te beschermen". De groene senator Yannick Jadot zag op X een "vreselijke vertoning van onmacht" van Macron, en een land dat als "een dronken schip" aan alle kanten water maakt, "zonder roer of kapitein". Als links en rechts allebei zien dat de kapitein van het schip ontbreekt, dan ontbreekt hij echt.

In Nederland zei Forum voor Democratie zondagavond hardop wat Den Haag niet durft. Forum voor Democratie schreef op X: "Franse steden zijn verworden tot een oorlogsgebied. Alleen dichte grenzen en remigratie kunnen Europa nog redden."

FVD heeft gelijk: wat je in Parijs ziet, is waar decennia van open grenzen en een machteloze staat eindigen. Een overheid die niet meer bepaalt wie er binnenkomt, bepaalt uiteindelijk ook niet meer wat er op haar eigen pleinen gebeurt. Terwijl FVD dat al jaren zegt, kijkt het kabinet-Jetten toe en hoopt het dat dit allemaal ver van ons bed blijft.

Dat is naïef. Nederlandse steden kennen de Franse ziekte allang in het klein: ME die moet uitrukken, brandweer die niet kan blussen, winkeliers die hun luiken dichtdoen. Wie denkt dat de grens bij Hazeldonk een muur tegen dit soort taferelen is, heeft de afgelopen jaren met de ogen dicht geleefd.

Minister Van den Brink, u zag zondagavond dezelfde beelden als wij. Een Franse president die op tv belooft dat hij geen compromissen sluit, terwijl zijn hoofdstad een tweede nacht wordt leeggeroofd. Wacht niet tot er een Nederlandse versie komt. Voer echte grenscontroles in, zet een asielstop door en maak werk van terugkeer, zoals FVD voorstelt.

Macron heeft zijn woorden gehad. Parijs heeft zijn antwoord gegeven. Den Haag kan nog kiezen: luisteren naar FVD, of over een paar jaar zelf op tv uitleggen waarom de stad in brand staat.