Nederland haalt 'ogen en oren' weg uit Teheran: ambassade tijdelijk naar Azerbeidzjan

De maatregel volgt op oplopende spanningen in het Midden-Oosten. Het conflict tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten zorgt voor een instabiele situatie in de regio. Tegelijkertijd groeit de vrees voor verdere escalatie rond de strategisch belangrijke Straat van Hormuz, een cruciale route voor de wereldwijde oliehandel.

De verhuizing van de ambassade draait volgens Berendsen in de eerste plaats om de veiligheid van het personeel. Diplomaten en andere medewerkers bevinden zich in een steeds onzekerder omgeving, en dat heeft het kabinet uiteindelijk tot ingrijpen gedwongen.

"Ja, dat gaat over de situatie van de mensen daar. We zien inderdaad de waarschuwingen van het Iraanse regime. We zien dat de situatie grimmiger wordt, dat daardoor de veiligheidsrisico's groter worden. Dat heeft ervoor gezorgd dat wij besloten hebben om de ambassade te verplaatsen."

Het diplomatieke team is daarom tijdelijk ondergebracht in Azerbeidzjan. Van daaruit zullen de werkzaamheden voorlopig worden voortgezet. Volgens het kabinet gaat het nadrukkelijk om een tijdelijke maatregel.

Ambassades zijn meer dan alleen gebouwen waar visa worden afgegeven of officiële afspraken plaatsvinden. Ze vormen ook een belangrijke bron van informatie voor de Nederlandse overheid. Diplomaten volgen politieke ontwikkelingen, economische veranderingen en maatschappelijke spanningen van dichtbij. Juist daarom is de aanwezigheid in een land als Iran waardevol. Tegelijkertijd maakt diezelfde geslotenheid het werk er extra ingewikkeld.

Berendsen benadrukte dat de Nederlandse diplomaten daar al lange tijd onder moeilijke omstandigheden werken. "Die ogen en oren, dat is de reden dat ze daar heel lang onder hele moeilijke omstandigheden, waar ik grote waardering voor heb, hun werk hebben gedaan. Iran is een land dat zich afsluit voor de rest van de wereld, waar het internet natuurlijk uit lag. Dat betekent dat als je mensen daar hebt, dan weet je nog een beetje wat er gebeurt en hebben we daar nog ogen en oren."

Toch betekent de verhuizing niet dat alle diplomatieke lijnen met Iran zijn verbroken. Volgens Berendsen blijft Nederland via bestaande contacten informatie verzamelen en ontwikkelingen volgen. "Op het moment dat die ambassade verplaatst is, hebben we nog steeds onze contacten daar, maar dat is natuurlijk wel anders dan daadwerkelijk daar ter plaatse zijn."

Diplomaten kunnen daarbij blijven steunen op hun netwerk in het land. Dat bestaat uit lokale medewerkers, maatschappelijke organisaties en andere contacten die inzicht geven in wat er in Iran gebeurt.

Voorlopig blijft de Nederlandse ambassade dus op afstand opereren. Hoe lang dat zo blijft, hangt volledig af van de vraag of de veiligheidssituatie in Iran weer stabiliseert. Tot die tijd kijkt Den Haag liever vanaf een veilige afstand mee.