"Heel gênant om naar te kijken": Opiniemaker Mark Koster sloopt Boekenbal

Het Boekenbal is al jarenlang het exclusieve openingsfeest van de Boekenweek. Het evenement van de CPNB is alleen toegankelijk voor genodigden uit de boekenwereld. Schrijvers, uitgevers, redacteuren en andere prominenten uit het literaire circuit komen er samen om gezien te worden en elkaar te spreken.

Volgens Koster is dat precies het probleem. In Goedemorgen Nederland spaart hij het evenement niet. “Het is allemaal zo correct joh”, zegt hij zichtbaar geërgerd. Hij was in het verleden meerdere keren aanwezig, zowel als verslaggever als auteur, maar hield er weinig warme herinneringen aan over. “Dan zie je Adriaan van Dis dansen, helemaal uit de maat. Die mensen stellen zich zo aan. Harry Mulisch, al lang dood, zat er altijd. Het was eigenlijk heel gênant om naar te kijken.”

Ook de bekende trap van het Boekenbal, waar schrijvers en uitgevers elkaar ontmoeten, moet het ontgelden. “Hier zitten ze altijd op de trap, dan gaan ze heel interessant lopen kletsen. Tommy Wieringa, dat soort types zitten daar.”

Koster kiest daarom voor het Schaduwbal, een alternatief feest dat volgens hem ruimte biedt aan een ander geluid. Het initiatief komt onder meer van schrijver Arthur van Amerongen.

“Er moest wel een alternatief komen waar het een beetje rock-’n-roll is en waar ook boeken worden gepromoot die niet helemaal correct waren, waar weleens een rechtse mening in stond die niet altijd op het Boekenbal mag.” Volgens Koster heeft het officiële Boekenbal een duidelijke politieke kleur gekregen. “Het is daar toch een beetje linkse elite”, zegt hij.

Het idee van een tegenfeest bestaat al langer. Tussen 2002 en 2011 werd het Bal der Geweigerden georganiseerd, voor mensen die geen uitnodiging voor het Boekenbal kregen. Het Schaduwbal borduurt voort op dat concept. Het Schaduwbal vindt plaats in Amsterdam-Noord en krijgt volgens Koster een losse sfeer. “Ik heb foto’s binnengekregen van wat minder geklede dames, dus het gaat wel swingen.”

Naast het feest werkt Koster ondertussen aan een boek over de Nederlandse publieke omroep. Daarin wil hij stevig afrekenen met wat hij ziet als een gesloten systeem. “Ze doen alsof ze geëngageerd en betrokken zijn, maar het gaat er natuurlijk om dat ze hun eigen tokotje in stand willen houden.”