SVB telt een erfenis mee als vermogen: AOW'ers met AIO verliezen de aanvulling bij meer dan €8.000, gehuwden bij meer dan €16.000

Krijg je naast je AOW een AIO-aanvulling van de SVB en erf je geld of een erfdeel, dan telt dat mee als vermogen. Heb je daardoor als alleenstaande meer dan €8.000, of als gehuwden of samenwonenden samen (of als alleenstaande ouder) meer dan €16.000, dan heb je geen recht meer op de aanvulling. Die grenzen staan in artikel 34 van de Participatiewet en gelden voor 2026.

De AIO vult het inkomen van AOW'ers aan tot het minimuminkomen dat voor hen geldt. Het gaat vaak om mensen met een onvolledige AOW.

Een erfenis hoeft je aanvulling dus niet te kosten: blijft je vermogen onder de grens, dan telt het niet mee. Wel kan wat je erft van invloed zijn op je recht op AIO, en zulke feiten moet je aan de SVB doorgeven. Hieronder staat hoe een erfenis meetelt, wat buiten beschouwing blijft en wat er kan misgaan als je het niet meldt.

De Centrale Raad van Beroep oordeelde op 8 december 2020 over een AOW'er die elke maand €400 uit een erfenis kreeg. De SVB rekende dat als inkomen en wees de AIO af. De Raad zag de erfenis als vermogen: een erfenis is een overgang van vermogen, en periodiek uitbetalen verandert dat niet. Ook het nog niet uitbetaalde deel telde mee, omdat de man er redelijkerwijs over kon beschikken. Zijn vermogen bleef onder de grens, dus kreeg hij de aanvulling alsnog.

Voor de AIO noemt de wet geen vaste datum zoals 1 januari. Wat telt, is wat jij of je gezin bezit of redelijkerwijs tot je beschikking kunt krijgen, min de schulden, en ook wat je ontvangt terwijl je de aanvulling al hebt. Bij gehuwden telt het vermogen van jullie samen. Bij de huurtoeslag is dat anders: daar beslist je vermogen op 1 januari.

Niet alles wat je erft of bezit telt mee. Gebruikelijke spullen die je nodig hebt, zoals de inboedel, tellen niet mee, en het vermogen onder de grens ook niet. Woon je zelf in je koophuis, dan blijft het vermogen dat in de woning zit tot €67.500 buiten beschouwing. Dat is het bedrag voor 2026.

Een geërfd huis waar je zelf niet woont, valt niet onder die vrijlating, want die geldt voor de woning waarin jij of je gezin woont. Vermogen in het buitenland telt ook mee, zoals bleek in een zaak over een huis in het buitenland.

Stel: je woont alleen en hebt €3.500 spaargeld. Je erft €9.000. Samen is dat €12.500, dus €4.500 boven de grens van €8.000, en dan heb je geen recht op AIO. Erf je €3.000 in plaats van €9.000, dan kom je op €6.500 en blijft je vermogen onder de grens. Het gaat om het totaal: spaargeld, het geërfde bedrag en je andere bezittingen, min je schulden. Zijn jullie gehuwd en hebben jullie samen €10.000, en erft een van jullie €7.000, dan komen jullie op €17.000. Dat is €1.000 boven de grens van €16.000.

Ook onder de grens kan je AIO lager worden. Wat het geërfde geld oplevert, zoals rente of huur, rekent artikel 32 van de Participatiewet tot inkomen. Daardoor kan de aanvulling dalen.

De wet vraagt je om feiten waarvan je redelijkerwijs kunt begrijpen dat ze je recht op bijstand kunnen beïnvloeden, onverwijld en uit eigen beweging door te geven. Een erfenis kan zo'n feit zijn.

Geef je een erfenis niet of niet op tijd door en krijg je daardoor te veel AIO, dan vordert de SVB het te veel betaalde bedrag terug.

Daarnaast legt de SVB in de regel een bestuurlijke boete op van ten hoogste het bedrag dat je te veel kreeg, binnen een wettelijk maximum. In sommige gevallen kan ze volstaan met een schriftelijke waarschuwing.

Hoe hoog de terugvordering wordt, hangt van de zaak af. In een uitspraak van 17 februari 2026 ging het om grond in het buitenland die volgens de SVB niet was gemeld. De SVB vond zelf dat de vordering omlaag moest naar €62.020, het bedrag waarmee het vermogen boven de grens was uitgekomen. De Centrale Raad van Beroep stelde de vordering op dat bedrag vast.

Geld weggeven heeft ook een regel. De SVB kan AIO verhalen op iemand die een schenking kreeg van een AIO-ontvanger. Dat kan niet als aannemelijk is dat de schenker de noodzaak van bijstand op dat moment redelijkerwijs niet kon voorzien.

Andere instanties kijken weer anders. Het CAK gebruikt voor de eigen bijdrage normaal gesproken het inkomen en eventuele vermogen van twee jaar geleden.

Samengevat telt een erfenis voor de AIO als vermogen, met een grens van €8.000 voor een alleenstaande en €16.000 voor gehuwden of samenwonenden samen en voor een alleenstaande ouder. Ligt je vermogen na aftrek van schulden daaronder, dan telt het niet mee. Ligt het erboven, dan is er geen recht op AIO. Een erfenis die je recht kan beïnvloeden, geef je volgens de wet onverwijld door.