Echtpaar van rond de zeventig zit op een terras aan een Spaanse boulevard met koffie

Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI

Alleenstaande AOW'er die naar een land zonder verdrag verhuist, krijgt €1.139 in plaats van €1.662 bruto per maand

Economie•11 nov , 10:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Nederland betaalde in 2025 ruim €1,98 miljard AOW aan 327.285 mensen die in het buitenland wonen, zo blijkt uit een optelling van DDS van cijfers van de SVB. De meesten wonen in België, Duitsland en Spanje. De AOW gaat mee over de grens, maar niet overal volledig: in een land buiten de EU waarmee Nederland geen verdrag heeft, krijgt een alleenstaande het lagere bedrag voor gehuwden. Bij een volledige AOW is dat €1.139,39 bruto per maand in plaats van €1.662,16.

De cijfers staan in een overzicht van de Sociale Verzekeringsbank over de jaren 2010 tot en met 2025. Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stuurde het op 13 oktober 2026 naar de Tweede Kamer, bij antwoorden op vragen van het lid Schenk (FVD). In 2010 ging het nog om 278.674 mensen en €1,13 miljard.

Schenk vroeg ook of het kabinet de verdragen waarmee uitkeringen de grens over gaan, periodiek wil evalueren. Dat vindt het kabinet niet nodig.

Waar de AOW naartoe gaat

De SVB verdeelt de ontvangers in drie groepen. In 2025 woonden 212.870 van hen in een ander land van de EU, de EER of in Zwitserland. Zij kregen samen €1,30 miljard. In landen waarmee Nederland een verdrag heeft, woonden 109.818 AOW'ers, goed voor €646,3 miljoen. In alle overige landen samen ging het om 4.597 mensen en €33,8 miljoen.

Een greep uit het overzicht voor 2025:

België: 64.114 mensen, €379,9 miljoen
Duitsland: 49.697 mensen, €259,1 miljoen
Spanje: 38.766 mensen, €243,3 miljoen
Frankrijk: 16.245 mensen, €147,9 miljoen
Verenigd Koninkrijk: 13.827 mensen, €60,0 miljoen
Verenigde Staten: 12.936 mensen, €63,1 miljoen
Marokko: 11.874 mensen, €82,4 miljoen
Canada: 11.320 mensen, €52,6 miljoen
Australië: 10.513 mensen, €47,2 miljoen

De 10.457 AOW'ers op de Caribische eilanden van het Koninkrijk tellen in het totaal niet mee. In Nederland zelf kregen 3.360.878 mensen AOW, samen €53,15 miljard. Volgens een berekening van DDS gaat daarmee ongeveer 3,6 procent van alle AOW naar het buitenland.

Gemiddeld is dat volgens dezelfde berekening ongeveer €6.057 per persoon per jaar, tegen €15.816 in Nederland. Dat verschil komt doordat veel ontvangers in het buitenland geen volledige AOW hebben. Je bouwt 2 procent AOW op voor elk jaar dat je verzekerd bent, en wie vertrekt kan zich daarvoor vrijwillig verzekeren.

In welk land je de volle AOW houdt

Sinds 2000 geldt de Wet beperking export uitkeringen. Een uitkering gaat alleen mee naar het buitenland als een verdrag of Europese regels daar recht op geven. Binnen de EU, de EER en Zwitserland zijn landen verplicht de AOW door te betalen. Daarbuiten is een verdrag nodig waarin afspraken staan over controle.

Voor de AOW geldt één bijzonderheid. Volgens het kabinet kan de AOW "wereldwijd tot de gehuwdennorm" worden meegenomen. Ook zonder verdrag houd je dus AOW, maar als alleenstaande hooguit het bedrag dat een gehuwde krijgt.

Stel: je woont alleen, hebt een volledige AOW en verhuist naar een land zonder verdrag. Met de bedragen die sinds 1 juli 2026 gelden ga je dan van €1.662,16 naar €1.139,39 bruto per maand. Dat is €522,77 per maand minder, ofwel €6.273,24 per jaar, zonder vakantiegeld gerekend.

Tot de verdragslanden rekent de SVB onder meer Australië, Canada, Marokko, Nieuw-Zeeland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Op svb.nl kun je het land kiezen waar je woont of naartoe wilt en zie je of de AOW daar lager wordt.

AIO stopt, levensbewijs komt per brief of in de Berichtenbox

De AIO-aanvulling, voor wie onder het sociaal minimum zit, gaat niet mee. Met een AIO mag je maximaal 91 dagen per jaar buiten Nederland verblijven. Blijf je langer weg, dan stopt de aanvulling. Het kabinet bevestigt in de antwoorden dat uitkeringen op grond van de Participatiewet niet naar het buitenland gaan.

Voor wie alleen een paar maanden weggaat, gelden twee grenzen naast elkaar: 91 dagen voor de AIO en acht maanden voor de gemeente.

Woon je in het buitenland, dan kan de SVB om een levensbewijs vragen. Of dat gebeurt, hangt onder meer af van het land. Met sommige landen wisselt de SVB automatisch gegevens uit. Wie in België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Polen, Spanje, Denemarken, Australië, Canada of het Verenigd Koninkrijk woont, krijgt het formulier meestal niet. Krijg je de brief wel, stuur het levensbewijs dan altijd terug. Dat kan per post, via Mijn SVB of met de app en de QR-code uit de brief.

Wat het kabinet antwoordt

Schenk stelde 55 vragen over geldovermakingen naar het buitenland en de export van uitkeringen. Op de vraag naar een periodieke evaluatie van de verdragen wijst het kabinet in de antwoorden op het overleg dat al met de uitvoeringsorganisaties loopt, en op een verkenning van de SVB die op 2 juli 2026 naar de Kamer ging.

Op de vraag of het kabinet een integraal onderzoek wil doen naar geldovermakingen, het gebruik van sociale voorzieningen, de export van uitkeringen en misbruik, is het antwoord "Nee". Het kabinet schrijft dat mensen vrij zijn hun uitkering naar eigen inzicht te besteden.

Het kabinet erkent wel dat controle in het buitenland complexer is dan in Nederland. Het vindt het niet wenselijk om uitkeringen te exporteren als ze daar niet voldoende gecontroleerd kunnen worden.

Ga je met AOW buiten Nederland wonen, geef dan je nieuwe adres door aan de SVB. Vanaf dat moment krijgt de SVB geen wijzigingen meer van de gemeente en moet je die zelf melden. Regel je DigiD en je Berichtenbox voordat je vertrekt, zodat je post van de SVB ook daar ontvangt.

De nieuwe AOW-bedragen. Die staan in de gratis AOW-brief zodra ze bekend zijn.