AOW te laat aangevraagd? In bijzondere gevallen kan de SVB tot vijf jaar terug uitbetalen

Dat onderscheid is belangrijk voor mensen die er pas laat achter komen dat hun AOW nog niet is aangevraagd. Het kan ook spelen wanneer een zoon of dochter de administratie van een ouder overneemt en tussen oude brieven een onvoltooide aanvraag vindt.

Vijf jaar is daarbij geen algemene regeling voor iedereen die iets vergat. Waarom de aanvraag te laat kwam, maakt uit.

De actuele SVB-beleidsregel over de ingangsdatum beschrijft hoe de uitvoerder een te late aanvraag beoordeelt. Wordt de uitkering meer dan een jaar na de mogelijke ingangsdatum aangevraagd, dan kent de SVB deze in ieder geval toe met één jaar terugwerkende kracht.

De aanvraagdatum telt dus zwaar mee. Wie recht had op AOW en achttien maanden wacht met aanvragen, moet er rekening mee houden dat de oudste zes maanden zonder bijzondere omstandigheden buiten de nabetaling vallen.

Dat is een vereenvoudigd voorbeeld, geen berekening van een individueel dossier. De SVB moet vaststellen vanaf wanneer het recht bestond en welk bedrag daarbij hoort. Een uitkering kan uiteraard niet worden nabetaald over een periode waarin iemand nog geen recht op AOW had.

Voor bijzondere gevallen geldt volgens hetzelfde beleid maximaal vijf jaar terugwerkende kracht, gerekend vanaf de aanvraag. De beoordeling draait om de feiten en omstandigheden in samenhang.

Een ernstige lichamelijke beperking, psychische aandoening of gebrek aan basisvaardigheden kan daarbij relevant zijn als daardoor niet tijdig kon worden aangevraagd. Ook onjuiste overheidsvoorlichting of verschoonbare onbekendheid met het recht kan een rol spelen.

De SVB lichtte bij de versoepeling van het aanvraagbeleid in 2022 toe dat rekening moet worden gehouden met wat mensen daadwerkelijk kunnen overzien en regelen. De huidige beleidsregel werkt die individuele beoordeling uit. Dit is dus een bestaande mogelijkheid, geen nieuwe vijfjaarspremie die dit najaar is ingevoerd.

Alleen zeggen dat je de regels niet kende, is niet hetzelfde als aantonen dat de onbekendheid verschoonbaar was. Beschrijf wat er werkelijk is gebeurd en waarom dat de aanvraag in de weg stond.

Bij een verzoek om langer terug te gaan, helpt een overzicht van de gebeurtenissen. Wanneer bereikte je de AOW-leeftijd? Wanneer kwam je erachter dat de aanvraag ontbrak? In welke periode was je ziek of kon je de administratie niet regelen?

Leg daar zo mogelijk stukken naast: correspondentie, eerdere antwoorden van instanties of informatie die de beperking in de betreffende periode onderbouwt. Stuur alleen gegevens die voor de beoordeling nodig zijn en vraag de SVB bij twijfel welke stukken ontbreken.

Een familielid kan helpen om de volgorde te reconstrueren. Dat voorkomt dat een aanvraag alleen een algemene omschrijving bevat, terwijl juist de duur en het gevolg van de omstandigheden moeten worden beoordeeld.

Wacht niet tot iedere oude brief teruggevonden is voordat je contact opneemt. Meld de ontbrekende aanvraag en vraag hoe je aanvullende informatie kunt aanleveren.

Voor mensen die in Nederland wonen, begint de gewone AOW-aanvraagprocedure in de vier maanden vóór de AOW-leeftijd. De SVB stuurt daarover bericht. Dat kan ook in de Berichtenbox staan. Wie buitenlandse pensioenrechten verwacht, wordt gevraagd direct contact op te nemen.

Een ontvangen brief is nog geen afgeronde aanvraag. Dat verschil behandelde DDS eerder bij het zelf aanvragen van AOW. Controleer bij een oude aanvraag daarom of er een verzendbevestiging of beslissing bestaat.

Na de beoordeling is niet alleen het maandbedrag van belang. Kijk vanaf welke datum de SVB AOW toekent en of het verzoek om langere terugwerkende kracht is behandeld.

Ontbreekt daarover een antwoord, vraag dan om verduidelijking. Ben je het met de beslissing oneens, volg de bezwaarprocedure en termijn die in de brief staan. Bewaar de aanvraag en de meegestuurde stukken bij elkaar.

Een late aanvraag hoeft niet te betekenen dat alles verloren is. Ze maakt wel verschil voor wat nog kan worden uitbetaald. De nuttigste stap is daarom de aanvraag afronden en tegelijk duidelijk maken waarom die eerder uitbleef.