D66-staatssecretaris Eerenberg wil belasting op kraanwater 10 cent per kuub hoger: gemiddeld huishouden betaalt dan €9 tot €11 per jaar meer

Wie een waterrekening betaalt, en dat doet bijna iedereen, gaat volgend jaar waarschijnlijk iets meer kwijt zijn. Het kabinet wil de belasting op leidingwater per 1 januari 2027 met 10 cent per kubieke meter verhogen. Een doorsnee huishouden is daardoor jaarlijks zo'n €9 tot €11 meer kwijt, volgens een rekensom van de Rijksoverheid.

Het is nog een voorstel. Het plan is onderdeel van het grote belastingpakket voor volgend jaar. Beide Kamers moeten nog instemmen; de stemmingen vallen in de laatste twee maanden van dit jaar.

Op dinsdag 20 oktober ontving de Tweede Kamer de antwoorden van staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg (D66) op vragen over het Belastingplan. Ook de waterheffing komt in dat stuk uitgebreid langs.

Opvallend: juist de D66-fractie vroeg waarom het kabinet voor 10 cent koos. Volgens die fractie had Financiën eerder gewaarschuwd dat de verhoging te groot kon uitvallen, samen met het verdwijnen van het plafond voor grootverbruikers. Het kabinet vindt een stijging van zo'n 3 procent van de gemiddelde drinkwaterprijs, zonder vastrecht, "niet onnodig belemmerend" voor bedrijven. Volgens het kabinet blijft Nederland ook dan goedkoper dan gemiddeld in Europa.

JA21 vroeg hoeveel water een huishouden met kinderen door de verhoging minder gaat gebruiken, en of dat een lastenverzwaring van zo'n €15 per huishouden rechtvaardigt. Het antwoord van het kabinet is duidelijk: het gaat in de eerste plaats om geld voor de schatkist. Mensen gaan door een hogere prijs nauwelijks minder water gebruiken.

Op dit moment is de belasting op leidingwater €0,437 per kubieke meter, volgens de Belastingdienst. Voor de duidelijkheid: met één kuub bedoelen we duizend liter water. In het plan gaat er per kuub een dubbeltje bovenop. Daarnaast wordt het tarief in 2027 nog gecorrigeerd voor inflatie, meldt de Rijksoverheid.

Volgens de overheid zit een doorsnee huishouden op 90 à 110 kuub per jaar. In de nota rekent het kabinet met ongeveer 100 kubieke meter.

Een paar rekenvoorbeelden:

Hoeveel jij verbruikt, staat op je jaarafrekening van het drinkwaterbedrijf. Vermenigvuldig dat aantal kubieke meters met 10 cent. Dan weet je ongeveer wat je extra kwijt bent.

Volgens de Rijksoverheid levert de verhoging jaarlijks ongeveer €111 miljoen op. Daarnaast noemt de overheid het tegengaan van waterverspilling, wat belangrijker wordt bij droge zomers.

Over dat laatste argument is de nota opvallend nuchter. Bij een gemiddelde drinkwaterprijs van €2,70 per kubieke meter is 10 cent een prijsstijging van 3,7 procent. Op basis van onderzoek van Witteveen+Bos verwacht het kabinet dat een gemiddeld huishouden daardoor maar 0,28 procent minder water gebruikt. Dat is ongeveer 0,28 kubieke meter per jaar, minder dan 300 liter.

Tegelijk vervalt in 2027 het plafond in de belasting. Nu hoeft over verbruik boven 50.000 kubieke meter per jaar geen belasting te worden betaald. Vanaf 2027 wel. Voor gewone huishoudens maakt dat niets uit, want die komen nooit in de buurt van die grens.

Voor grootverbruikers zoals ziekenhuizen wel. Zwembaden merken vooral het hogere tarief. Neem een zwembad dat jaarlijks 125.000 zwemmers trekt: dat is door het hogere tarief zo'n €1.000 à €1.250 per jaar extra kwijt. Een gemiddeld academisch ziekenhuis is door het wegvallen van het plafond en de hogere belasting samen €160.969 meer kwijt, rekent het kabinet voor. Die som gaat uit van de oude grens van 300 kuub. Vergeleken met de huidige grens van 50.000 kuub is het zo'n €139.000. Het kabinet ziet geen reden om daarvoor te compenseren en verwacht dat de kosten vaak worden doorberekend, bijvoorbeeld in de prijs van een zwemkaartje.

Water besparen helpt een beetje, maar de belasting is per liter laag. Kijk daarom vooral naar je totale verbruik op de jaarafrekening. Ligt dat veel hoger dan bij een vergelijkbaar huishouden, controleer dan of er ergens een kraan lekt of een toilet doorloopt.

Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.