Diesel in drie weken bijna 40 cent duurder dan eind juni

Dat is opvallend. Diesel is aan de pomp meestal goedkoper dan benzine, al worden dieselauto’s via de motorrijtuigenbelasting zwaarder belast. Die vertrouwde verhouding is door de snelle prijsstijging tijdelijk verdwenen.

Sinds eind juni is de adviesprijs voor een liter diesel met bijna 40 cent gestegen. Voor iemand die vijftig liter tankt, betekent dat een verschil van bijna twintig euro. Bij een tank van veertig liter gaat het om ongeveer zestien euro extra.

De stijging gaat bij diesel duidelijk sneller dan bij benzine. De adviesprijs voor Euro95 nam sinds eind juni met ruim 19 cent per liter toe. Dat is een stijging van ongeveer 8 procent.

Diesel werd in dezelfde periode bijna 40 cent duurder, oftewel ongeveer 18 procent. De actuele adviesprijs bedroeg volgens een overzicht van RTL Z circa €2,64 per liter.

De adviesprijs is niet het bedrag dat ieder tankstation daadwerkelijk vraagt. Deze prijs wordt vooral aangetroffen bij duurdere locaties langs de snelweg. Onbemande stations en pompen buiten doorgaande routes rekenen vaak minder.

Toch is de landelijke adviesprijs relevant. Wanneer die sterk stijgt, bewegen de prijzen bij goedkopere tankstations doorgaans mee. Het prijsverschil tussen locaties blijft mogelijk bestaan, maar vrijwel iedere dieselrijder krijgt met een hogere rekening te maken.

Voor een huishouden dat één keer per maand vijftig liter tankt, loopt het verschil ten opzichte van eind juni op tot ongeveer €240 per jaar wanneer de huidige stijging twaalf maanden zou aanhouden.

Iemand die voor het werk veel kilometers maakt, merkt het eerder. Bij twee tankbeurten van vijftig liter per maand gaat het om bijna veertig euro extra per maand, gemeten vanaf het prijsniveau van eind juni.

Voor zelfstandigen met een bestelbus, taxichauffeurs, vertegenwoordigers en transportbedrijven kunnen de bedragen nog veel groter worden. Brandstof vormt daar geen incidentele uitgave, maar een vast onderdeel van de bedrijfskosten. Een bedrijf kan proberen die hogere kosten door te berekenen, maar dat lukt niet altijd onmiddellijk.

De uiteindelijke rekening kan daardoor breder terechtkomen. Hogere transportkosten kunnen na verloop van tijd worden verwerkt in de prijzen van bezorging, bouwmaterialen, onderhoud en andere diensten.

Europa produceert niet genoeg diesel om volledig in de eigen vraag te voorzien. Een deel moet worden ingevoerd. Wanneer de internationale aanvoer wordt verstoord, kan de prijs daardoor snel reageren.

Volgens energie-experts spelen momenteel meerdere ontwikkelingen tegelijk. Leveringen vanuit het Midden-Oosten staan onder druk door het conflict en de problemen rond belangrijke vaarroutes. Ook de productie en export vanuit enkele grote leveranciers zijn verminderd.

Daarnaast heeft Rusland de uitvoer van diesel stilgelegd. Europese landen kopen door de sancties al langere tijd geen Russische diesel meer, maar andere afnemers deden dat nog wel. Zij moeten nu op zoek naar alternatieve leveranciers en vergroten daarmee de vraag op andere delen van de wereldmarkt.

Ook China speelt een rol. Het land heeft grote brandstofvoorraden aangelegd en tijdelijk minder uitgevoerd. Landen die normaal op Chinese diesel rekenen, moeten vervolgens elders inkopen.

Ten slotte kosten omvaarroutes, langere wachttijden en hogere verzekeringspremies voor scheepvaart geld. Al die kosten komen uiteindelijk terecht in de groothandelsprijs van de brandstof.

Wanneer de literprijs hoog is, levert een prijsverschil tussen tankstations meer op. Vijftien cent minder betalen scheelt bij vijftig liter €7,50. Bij een verschil van twintig cent bespaar je een tientje.

Vergelijk daarom de prijzen voordat de tank bijna leeg is. Wie pas langs de snelweg op zoek gaat, heeft weinig keuze en betaalt vaak het hoogste tarief. Een station enkele kilometers van de afrit kan aanzienlijk goedkoper zijn.

Let wel op de afstand. Tien kilometer omrijden om twee euro te besparen levert uiteindelijk weinig op. Combineer een tankbeurt bij voorkeur met een route die toch al gereden moet worden.

Ook bandenspanning, snelheid en korte ritten hebben invloed op het verbruik. Een slecht opgepompte band verhoogt de rolweerstand. Hard optrekken en langdurig met hoge snelheid rijden kosten eveneens extra brandstof.

De brandstofmarkt kan snel veranderen. Als leveringen worden hervat of de olieprijs daalt, kan diesel weer goedkoper worden. Een verdere escalatie kan de prijs juist opnieuw omhoogduwen.

Automobilisten moeten daarom voorzichtig zijn met de gedachte dat tanken morgen gegarandeerd duurder of goedkoper wordt. Brandstof hamsteren is bovendien gevaarlijk en aan regels gebonden.

Wat wel vaststaat, is hoeveel de recente stijging nu kost. Wie vandaag vijftig liter diesel tankt, is op basis van het verschil met eind juni bijna twintig euro meer kwijt. Voor mensen die hun auto dagelijks nodig hebben, is dat geen theoretisch marktbericht, maar een extra rekening die bij iedere rit opnieuw wordt opgebouwd.