Verzonken deurgrepen zijn inmiddels op veel moderne auto’s te vinden. Tijdens het rijden liggen ze vlak in de carrosserie. Zodra de bestuurder nadert, schuiven ze naar buiten. Bij andere modellen wordt de deur met een elektronische knop geopend. Het ziet er strak uit en levert fabrikanten een klein aerodynamisch voordeel op. Na een ernstig ongeluk kan die moderne techniek echter een probleem worden.
Als de stroomvoorziening uitvalt, werken de gebruikelijke knoppen of grepen mogelijk niet meer. De deur blijft dan dicht terwijl iedere seconde telt. Hulpverleners kunnen moeite hebben om van buitenaf binnen te komen en inzittenden weten lang niet altijd waar de mechanische noodontgrendeling zit.
China grijpt inmiddels hard in. Ongeveer vier miljoen auto’s met dergelijke deursystemen moeten daar worden aangepast. Het zou voor circa drie miljoen exemplaren om Tesla’s gaan. Vanaf volgend jaar wil China puur elektronische deurgrepen verbieden.
Ook in Europa groeit de aandacht. De belangrijkste controle voor autobezitters hoeft echter niet te wachten op nieuwe regelgeving: zoek uit hoe jouw eigen deuren zonder elektriciteit geopend kunnen worden.
Elektrische knop kan na botsing uitvallen
Bij een traditionele autodeur trekt de inzittende aan een hendel die via een mechanische verbinding het slot opent. Moderne auto’s gebruiken steeds vaker een elektrische schakelaar. Een lichte druk op de knop geeft een signaal aan het slot, waarna de deur wordt ontgrendeld.
Onder normale omstandigheden werkt dat snel en comfortabel. Het probleem ontstaat wanneer de elektriciteit wegvalt. Dat kan gebeuren na een zware botsing, bij schade aan de accu of wanneer het elektronische systeem wordt verstoord.
De fabrikant bouwt daarom meestal een mechanische noodopening in. Die zit alleen niet altijd op een logische of goed zichtbare plaats.
Bij bepaalde Tesla-modellen hebben de voorste zitplaatsen een relatief eenvoudig bereikbare noodhendel. Achterpassagiers moeten bij sommige uitvoeringen een kabel zoeken die onder een vloermat, stoel of stukje bekleding verborgen zit.
Iemand die het systeem niet kent, gaat daar in een donkere, rokerige of paniekerige auto niet vanzelf naar zoeken.
Dodelijke ongelukken vergroten de zorgen
De discussie is niet theoretisch. Bij verschillende ongelukken lukte het inzittenden of omstanders niet om een moderne auto tijdig te openen.
In Duitsland kwamen een vader en twee kinderen om het leven nadat een Tesla in brand vloog. Bij een ongeval in de Verenigde Staten kreeg een brandweerman een deur niet open en moest hij een autoruit inslaan om de inzittende te bereiken.
Niet bij ieder incident staat vast dat uitsluitend de deurgreep het verschil tussen leven en dood heeft gemaakt. Een zware botsing kan een carrosserie vervormen, deuren blokkeren en meerdere veiligheidssystemen tegelijk beschadigen. De gebeurtenissen laten wel zien waarom een mechanische uitweg bereikbaar en herkenbaar moet zijn.
In China worden fabrikanten daarom verplicht miljoenen auto’s aan te passen. Tesla zou onder meer duidelijker gaan aangeven waar de noodgrepen zitten. Ook wordt gewerkt aan instellingen waarbij ramen na een botsing automatisch opengaan.
De
RDW benadrukt in berichtgeving over de nieuwe maatregelen dat voertuigdeuren in een noodsituatie altijd geopend moeten kunnen worden. Elektrisch bediende of verzonken grepen mogen de veiligheid niet in gevaar brengen.
Vier miljoen auto’s slaat op China
Het getal van vier miljoen moet zorgvuldig worden gelezen. Het betekent niet dat er nu in Nederland vier miljoen auto’s worden teruggeroepen.
Het gaat om voertuigen op de Chinese markt die moeten worden aangepast. De Chinese maatregel kan wel gevolgen hebben voor het ontwerp van auto’s die wereldwijd worden verkocht. Fabrikanten ontwikkelen een model doorgaans niet volledig opnieuw voor iedere afzonderlijke markt.
Ook de Europese Commissie werkt aan nieuwe veiligheidsnormen. Bij toekomstige crashtests moet mogelijk nadrukkelijker worden gecontroleerd hoe gemakkelijk deuren na een botsing nog zijn te openen.
De regels kunnen fabrikanten dwingen om noodgrepen zichtbaarder te maken of een mechanische bediening altijd eenvoudig bereikbaar te houden.
Voor bestaande autobezitters verandert de Europese wetgeving de huidige deurconstructie niet onmiddellijk. Daarom blijft kennis van het eigen voertuig belangrijk.
Zoek iedere noodopening op
Pak de handleiding van de auto of open de officiële digitale gebruiksaanwijzing. Zoek naar termen als ‘noodontgrendeling’, ‘mechanische deuropening’, ‘emergency release’ of ‘manual door release’.
Controleer vervolgens iedere deur afzonderlijk. De noodopening voor de bestuurder kan op een totaal andere plaats zitten dan die voor een passagier op de achterbank.
Voer de controle uit terwijl de auto stilstaat en volg de instructies van de fabrikant. Trek niet lukraak aan panelen of kabels. Bij sommige modellen kan het verkeerd gebruiken van de noodgreep schade veroorzaken aan het raamrubber of de portierbekleding.
Het doel is dat je na de controle drie dingen weet:
-
waar de mechanische noodopening bij de bestuurdersdeur zit;
-
hoe voor- en achterpassagiers zonder stroom naar buiten komen;
-
of de bediening ook met weinig licht eenvoudig te vinden is.
Vertel het ook aan de andere mensen die regelmatig in de auto zitten. Een partner of ouder kind hoeft geen volledige technische uitleg te onthouden. Weten dat er naast de gewone knop nog een mechanische hendel bestaat, kan al veel schelen.
Passagiers kennen de auto vaak niet
De bestuurder heeft misschien ooit de handleiding gelezen. Een vriend, collega of taxipassagier heeft die kennis niet.
Dat maakt volledig weggewerkte noodgrepen problematisch. Een veiligheidssysteem moet juist onder stress te begrijpen zijn. Bij rook, verwondingen of paniek is er geen tijd om een instructievideo op te zoeken.
Voor ouders is ook de achterbank van belang. Kinderen zitten vaak achterin, precies op de plaats waar de mechanische opening soms het minst zichtbaar is. Controleer bovendien hoe de noodgreep samenwerkt met het kinderslot. De precieze werking verschilt per model.
Een veiligheidshamer kan een aanvullende voorzorg zijn, maar is geen vervanging voor kennis van de deur. Bewaar zo’n hamer op een plaats die na een botsing bereikbaar blijft en niet los door de auto kan vliegen.
Niet iedere verzonken greep is hetzelfde
Een auto met vlakke deurgrepen is niet automatisch onveilig. Sommige systemen hebben een duidelijke mechanische bediening, blijven bij stroomuitval bruikbaar of worden na een botsing automatisch ontgrendeld.
Andersom kan ook een traditionele deur door de vervorming van het voertuig geblokkeerd raken. Geen enkel systeem garandeert dat iedere deur na ieder ongeluk open blijft.
Het specifieke risico ontstaat wanneer techniek, slechte vindbaarheid en onbekendheid samenkomen. Een verborgen noodkabel helpt weinig als niemand weet dat hij bestaat.
Autobezitters controleren regelmatig de bandenspanning, verlichting en olie. De noodopening van de deur verdient een plaats op dat lijstje. Het kost hooguit enkele minuten en er hoeft niets te worden gekocht.
De meeste mensen zullen de mechanische ontgrendeling gelukkig nooit nodig hebben. Maar na een botsing is het verkeerde moment om voor het eerst te ontdekken dat de gewone deurknop zonder stroom niets meer doet.