Na ruim 50.000 handtekeningen komen Texelse ondernemers in opstand tegen advies van Rijkswaterstaat over afsluiting delen Waddenzee

De huidige beheerplannen voor de beschermde waddennatuur lopen eind 2028 af. Omdat kustvogels zoals de grote stern, de kluut en de visdief het volgens ecologen moeilijk hebben, grijpt de ambtelijke molen van Rijkswaterstaat in zijn adviezen meteen naar het enige middel dat men nog lijkt te kennen: verbieden, afsluiten en de gewone burger wegjagen. Toen die ambtelijke plannen eerder dit jaar uitlekten, zorgde dat op de eilanden voor zo'n schokgolf dat de protestgroep Wij zijn de Wadden werd opgericht en de petitie inmiddels al ruim 50.000 handtekeningen telt.

Wie dacht dat Rijkswaterstaat na die ruim 50.000 handtekeningen met open vizier het gesprek met de Texelaars zou aangaan in dorpshuis De Waldhoorn in Den Hoorn, kwam bedrogen uit. Meer dan honderd bezorgde belangstellenden zaten klaar in de zaal voor een gezamenlijke uitleg en een echt debat. Maar de ambtenaren hadden een klassieke verdeel-en-heerstactiek bedacht: na een kort praatje vooraf moest iedereen maar zelf langs losse informatiestands schuifelen om vragen te stellen, zodat er geen gezamenlijke uitleg voor de hele zaal hoefde plaats te vinden.

Een medewerker van Rijkswaterstaat probeerde die blamage na afloop nog weg te poetsen door het "een leermoment" te noemen, terwijl Ike Hendriks van Rijkswaterstaat stamelde dat alle onrust van eerder dit jaar "niet de bedoeling" was: "Dat was niet de bedoeling. Toen niet en nu niet. Hoe komen we nader tot elkaar". Het is de standaardreactie van betrapte overheidsdiensten die eerst achter gesloten deuren kaarten intekenen vol verboden zones en vervolgens verbaasd doen als de bevolking weigert te slikken dat haar leefgebied op slot gaat.

Voor de lokale ondernemers en gezinnen op de Waddeneilanden staat er met deze Natura 2000-adviezen namelijk veel meer op het spel dan een ambtelijk papierwerkje. De eilanden leven van de zee, de vrijheid op het wad, de visserij, de rondvaartboten en de gasten die juist naar Texel, Terschelling, Ameland, Vlieland en Schiermonnikoog komen om die weidse natuur van dichtbij te beleven.

Rondvaartondernemer Immetje Duin, die met haar eigen bedrijf boottochten rondom Texel verzorgt, verwoordde tegenover NH Nieuws precies waar elke nuchtere eilandbewoner en vakantieganger voor vreest: "Ik mis de onderbouwing van Rijkswaterstaat. Het blijft in het luchtledige. Mijn grootste angst is dat je door een luikje naar de natuur mag kijken." Dat ene citaat vat de hele zieke Natura 2000-ideologie van Den Haag en Brussel in één zin samen: de natuur is er niet meer om in te leven, te varen of van te genieten, maar wordt een verboden openluchtmuseum waar de belastingbetaler alleen nog vanaf de dijk met een verrekijker naar mag gluren.

Bovendien prikten de aanwezige Texelaars in De Waldhoorn moeiteloos door de ecologische aannames van de staat heen. Zo wees een eilandbewoner op het feit dat decennia aan steeds strengere regels geen enkel succes hebben opgeleverd: "De laatste 50 jaar is er al veel natuurgebied bijgekomen, maar toch is de natuur achteruitgegaan. Wie zegt dat deze maatregelen wel gaan helpen?" En een rondvaartorganisator merkte droog op dat zeehonden tijdens vaartochten juist nieuwsgierig naar de boten toekomen, terwijl niemand weet wie al die nieuwe afsluitingen op het open water straks eigenlijk zou moeten handhaven.

Want wie de onderzoeken achter de waddenplannen bekijkt, ontdekt al snel een gigantische blinde vlek. Annemarie den Teuling van de protestgroep Wij zijn de Wadden legde tijdens de bijeenkomst op Texel de vinger genadeloos op die zere plek. Terwijl eilanders en toeristen volgens het advies moeten wijken van de platen bij de Schorren en boven de Razende Bol, blijft de zware industrie in en rond de Waddenzee vrijwel onbesproken.

Den Teuling stelde bij NH Nieuws de vraag waar Rijkswaterstaat en de verantwoordelijke Haagse ministeries geen antwoord op hebben: "Denk aan de lozingen, de zoutwinning en de invloed van windmolenparken. Dat heeft veel invloed op vogels en vissen. Waarom moet van ons de vrijheid worden ingeperkt en wordt hier niet naar gekeken?"

Het antwoord op die vraag kennen we inmiddels maar al te goed. De enorme windmolenparken op zee zijn het heilige troetelkind van de klimaatagenda, en de grote industriële partijen en staatsdeelnemingen hebben directe lijntjes naar de Haagse departementen. Wanneer reusachtige windturbines duizenden zeevogels en trekvogels uit de lucht maaien of het bodemleven verstoren, kijkt de overheid de andere kant op.

Maar wanneer een Texelse rondvaartondernemer met een groep gezinnen langs een zandplaat vaart of een eilandbewoner over zijn eigen wad loopt, staan de ecologen van Rijkswaterstaat plotseling met het vingertje en het verbodsbord klaar. Voor multinationals met staatssteun gelden in Nederland nu eenmaal heel andere natuurregels dan voor een zelfstandige ondernemer met een rondvaartboot.

De kleinschalige familieboer wordt voor honderden miljoenen euro's uitgekocht en van zijn erf gejaagd vanwege papieren berekeningen rond Natura 2000-gebieden, en op het water krijgt de kleine rondvaartschipper en de wadloper nu precies dezelfde behandeling voorgeschoteld.

Wanneer meer dan 50.000 mensen hun handtekening zetten onder een petitie en meer dan honderd belangstellenden in Den Hoorn in het geweer komen voor het behoud van hun vrije leefgebied, hoort een overheidsdienst als Rijkswaterstaat te luisteren in plaats van met praattafeltjes en voorgekookte afsluitingskaarten te komen. Rijkswaterstaat adviseert immers niet in een luchtledige bubbel, maar over het dagelijkse brood van ondernemers en de eeuwenoude vrijheid van de eilanden.

Het ministerie dat uiteindelijk over de nieuwe beheerplannen voor na 2028 moet beslissen, moet dit signaal vanaf Texel dan ook ter harte nemen en elke permanente of seizoensgebonden afsluiting voor gewone eilanders en kleinschalige rondvaartondernemers van tafel vegen. En nog beter: haal de bezem door die verstikkende Natura 2000-bureaucratie waarmee heel Nederland stukje bij beetje op slot wordt gezet.

Komende weken trekt de karavaan van Rijkswaterstaat nog langs Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog en Vlieland. De eilanders doen er goed aan om daar net zo rechtop te gaan staan als de Texelaars in Den Hoorn. Laat je niet wegsturen naar losse informatiestands en accepteer geen enkele nieuwe blokkade op het wad. De Waddenzee is geen ambtenarenreservaat waar Nederlanders alleen nog door een luikje naar mogen turen, maar vrij gebied van vrije eilanders en ondernemers!