Kantonrechter passeert levenstestament van dementerende moeder: na overlijden dochter was schoonzoon voor niemand bereikbaar

Heb je bij de notaris een levenstestament laten opstellen waarin je vastlegt wie jouw bankzaken en medische keuzes regelt als je dat zelf niet meer kunt, bijvoorbeeld door dementie? Zo'n notariële volmacht is juist bedoeld om alles in eigen hand te houden en te voorkomen dat de kantonrechter later een bewindvoerder over je geld aanstelt. Maar een levenstestament is geen vrijbrief als de aangewezen persoon zijn taak verwaarloost. Dat blijkt uit een beschikking van de Rechtbank Oost-Brabant (ECLI:NL:RBOBR:2026:7574), die op 27 oktober is uitgesproken en op woensdag 28 oktober 2026 is gepubliceerd. De kantonrechter in Eindhoven zet een opvolgend gevolmachtigde schoonzoon volledig buitenspel en stelt alsnog professioneel beschermingsbewind in.

Zoals de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie uitlegt in de wegwijzer over het levenstestament, wijs je in zo'n akte een vertrouwenspersoon aan. Daarnaast kun je een vervanger benoemen, een opvolgend gevolmachtigde, voor het geval de eerste gevolmachtigde wegvalt. Dat had de oudere vrouw in deze Brabantse zaak op 11 april 2024 keurig bij de notaris geregeld. Zij gaf een algemene volmacht aan haar dochter en benoemde de partner van haar dochter tot opvolgend gevolmachtigde. In de akte stond bovendien uitdrukkelijk dat het levenstestament was opgesteld om onderbewindstelling via de rechter te voorkomen.

Sinds 30 januari 2025 woonde de moeder met een zorgindicatie voor dementie op een gesloten afdeling van een zorginstelling. In juni 2026 overleed de dochter. Op grond van het levenstestament schoof haar achtergebleven partner daardoor automatisch door als opvolgende vertegenwoordiger voor alle geldzaken, rekeningen en persoonlijke beslissingen van zijn dementerende schoonmoeder.

Twee andere betrokkenen uit haar omgeving zagen dat er niets meer werd geregeld en stapten in juli 2026 naar de kantonrechter met het dringende verzoek om een professionele bewindvoerder aan te stellen. Tijdens de mondelinge behandeling op 20 oktober 2026 (waarbij de moeder samen met haar vaste begeleidster via een videoverbinding werd gehoord en door haar dementie zelf niet meer kon vertellen wie haar zaken moest behartigen) bleek dat de schoonzoon zijn schoonmoeder al lange tijd niet meer had bezocht. Hij reageerde niet op e-mails, telefoontjes of berichten van het verpleeghuis en kwam ook op de rechtszitting zonder enige afmelding niet opdagen.

Voor de zorginstelling ontstond daardoor een onwerkbare situatie: er was geen enkel bereikbaar aanspreekpunt voor dagelijkse afstemming, medische keuzes en geldzaken rond de bewoonster. Bovendien had ze volgens de verzoekers schulden, waaronder haar CZ-zorgverzekering die al lange tijd niet betaald zou zijn.

De kantonrechter stelt voorop dat rechters in beginsel terughoudend omgaan met het opleggen van beschermingsbewind wanneer iemand bij vol bewustzijn zelf een notariële volmacht heeft laten opstellen. Pas wanneer uit concrete feiten blijkt dat de volmacht de kwetsbare oudere niet meer beschermt en haaks staat op haar eigen welzijn, grijpt de rechter in. Volgens de kantonrechter is daar hier sprake van, omdat er aanwijzingen zijn dat de schoonzoon zijn taak als gevolmachtigde niet zorgvuldig en niet in het belang van zijn schoonmoeder uitvoert.

De kantonrechter passeert daarom het levenstestament en benoemt per direct een professioneel bewindvoerderskantoor over alle goederen van de moeder, dat zijn wettelijke forfaitaire aanvangstarief en jaarbeloning ten laste van haar vermogen in rekening mag brengen. Wil je in je eigen levenstestament voorkomen dat je bij het wegvallen van één persoon afhankelijk wordt van een opvolger die de taken niet aankan of laat liggen, denk dan bij de notaris aan drie praktische waarborgen: wijs bij voorkeur twee opvolgend gevolmachtigden aan die elkaar kunnen controleren of vervangen, neem een verplichting op om jaarlijks rekening en verantwoording af te leggen aan een toezichthouder binnen de kring van naasten, en bespreek periodiek of de genoemde opvolgers die rol in hun huidige levensfase nog wel kunnen dragen. Zo houd je de regie echt in vertrouwde handen en voorkom je dat een zorginstelling op een kwetsbaar moment alsnog naar de kantonrechter moet stappen voor professioneel bewind.

Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.