Van Duijvenvoorde (FVD) verdedigt vwo-leerlingen en D66-minister Letschert bekent: brugklas 'nu nog niet goed geregistreerd'

Wie de plannen van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de afgelopen jaren volgt, ziet telkens hetzelfde nivellerende patroon. Alles wat uitblinkt, excelleert of boven het maaiveld uitsteekt, wordt door de Haagse onderwijstechnocraten met argwaan bekeken. In plaats van getalenteerde scholieren vanaf dag één op hun eigen niveau uit te dagen tussen gelijkgestemden, pompt de overheid via subsidies miljoenen euro's in het stimuleren van zogeheten brede brugklassen en het doordrukken van een blauwdruk voor "inclusief onderwijs".

FVD-Kamerlid Peter van Duijvenvoorde besloot die nivelleringsagenda bij de behandeling van de OCW-begroting recht in het gezicht uit te dagen. In vraag 66 van het woensdag verschenen Kamerstuk legde hij D66-minister Letschert een fundamentele vraag voor die door de kartelpartijen stelselmatig wordt genegeerd: "Welke concrete ambities heeft de minister eigenlijk voor de meest begaafde leerlingen van ons land? Waar in deze begroting zien we de ambitie terug om niet alleen achterstanden weg te werken maar ook excellentie te bevorderen?"

Het antwoord van Letschert laat direct zien waar de prioriteiten van D66 werkelijk liggen. Na een verplichte openingszin dat "alle leerlingen worden uitgedaagd en ondersteund binnen het onderwijs" en een verwijzing naar het nieuwe curriculum schakelt de minister onmiddellijk over naar haar echte troetelproject: "We werken bovendien aan de beweging richting inclusief onderwijs. Het transitieplan inclusief onderwijs wordt in het voorjaar van 2027 aan uw Kamer gestuurd." Pas daarna noemt ze de 23,3 miljoen euro per jaar die sinds 1 januari 2026 extra naar (hoog)begaafde leerlingen gaat, via het ondersteuningsbudget van de samenwerkingsverbanden. Dat juist hoogbegaafde en vwo-leerlingen in zulke overvolle, gemengde klassen verveeld achteroverleunen en afhaken, interesseert de gelijkheidsapostelen van D66 geen zier.

Vervolgens bracht Van Duijvenvoorde het debat in vraag 67 terug naar de concrete werkelijkheid waar duizenden Nederlandse gezinnen in groep acht mee te maken krijgen. Op steeds meer middelbare scholen verdwijnt de zelfstandige vwo-brugklas onder druk van gemeentelijk beleid, subsidieregelingen en dalende leerlingenaantallen, waardoor kinderen met een volwaardig vwo-advies gedwongen worden om eerst een, twee of zelfs drie jaar in een heterogene brede brugklas te zitten. De vraag van het FVD-Kamerlid aan Letschert was glashelder: "Is de minister bereid te borgen dat ouders van een kind met een vwo-advies in elke regio binnen redelijke reisafstand kunnen kiezen voor een categoriale vwo-brugklas?"

Een minister van Onderwijs die geeft om keuzevrijheid en academische kwaliteit zou daar volmondig 'ja' op antwoorden. Maar Letschert verschuilt zich direct achter de scholen en weigert elke harde garantie: "Schoolbesturen hebben de vrijheid om onderwijs te bieden dat past bij hun visie en de lokale context. We streven naar een goede regionale mix tussen brede brugklassen en onderwijs in één richting. Het staat ouders en leerlingen vrij om te kiezen voor de school en brugklas die voor hen het beste past. Het is ook afhankelijk van het onderwijsaanbod in de regio."

Wat heb je als ouder aan de holle frase dat het je vrijstaat om te kiezen, als alle schoolbesturen in jouw regio onder invloed van Haagse subsidies alleen nog maar brede brugklassen aanbieden? En vlak daarna volgt in het antwoord van Letschert een bekentenis waaruit blijkt dat het ministerie van Onderwijs volslagen blind vaart: "Of een leerling in een brede brugklas of een categorale vwo-brugklas zit, wordt nu nog niet goed geregistreerd."

Laat die zin even op je inwerken. Het ministerie van OCW geeft elk jaar tientallen miljarden euro's aan belastinggeld uit, bemoeit zich tot achter de komma met burgerschapskaarten, genderbeleid en inclusieplannen, en heeft jarenlang miljoenen aan subsidies uitgedeeld om brede brugklassen te promoten, maar er wordt niet eens goed geregistreerd hoeveel leerlingen er nog in een categoriale vwo-brugklas of een brede brugklas zitten.

Alsof het al niet pijnlijk genoeg is dat het ministerie van Onderwijs geen goed overzicht heeft van het brugklasaanbod in Nederland, maakt de oplossing waarmee Letschert komt het nog absurder. Gaat DUO dat vanaf morgen dan gewoon netjes bijhouden? Natuurlijk niet, want in de Haagse ambtenarenmolen moet er eerst een vooronderzoek komen naar het onderzoek. Letschert schrijft zonder een spoortje ironie: "DUO voert een impactanalyse uit naar de registratie van brugklassen. We verwachten uw Kamer over de kosten daarvan voor de zomer van 2027 te informeren."

Tot aan de zomer van 2027 zijn de ambtenaren van DUO en OCW dus alleen nog maar bezig om uit te rekenen hoeveel het gaat kosten om überhaupt te registreren in welk soort brugklas Nederlandse kinderen zitten! En pas in diezelfde zomer van 2027 verwacht de minister de Tweede Kamer te informeren over eventuele "concrete maatregelen" rond de hervorming van de subsidie voor brede brugklassen. Ondertussen verdwijnen er elk schooljaar meer zelfstandige vwo-afdelingen buiten de grote steden, zonder dat Den Haag ook maar een vinger uitsteekt.

In vraag 68 prikte Van Duijvenvoorde de ideologische kern achter deze laksheid haarscherp door: "Vindt de minister het aanvaardbaar dat het streven naar kansengelijkheid ertoe leidt dat leerlingen met de hoogste capaciteiten minder goed presteren dan zij anders zouden hebben gedaan? En waar ligt voor de minister de grens tussen het bevorderen van kansengelijkheid en het afremmen van talent?"

Ook daar weigerde de D66-minister een grens te trekken. In plaats van onomwonden uit te spreken dat het afremmen van toptalent onacceptabel is, suste Letschert de Kamer met de dooddoener dat de effecten van brede brugklassen op vwo-leerlingen "niet eenduidig" zijn en dat de ene leerling nu eenmaal "meer tijd nodig" heeft "om de eigen talenten te ontdekken" dan de ander. Dat het kind dat op twaalfjarige leeftijd wél precies weet wat het kan daardoor jarenlang op de rem moet trappen, neemt D66 met een schouderophalen op de koop toe.

Daarnaast nam Van Duijvenvoorde het in vraag 69 ook nog op voor het voortbestaan van kleine bijzondere en levensbeschouwelijke scholen. Het kabinet wil de huidige kleinescholentoeslag namelijk vervangen door een kille "dunbevolktheidstoeslag", waarmee vooral naar de bevolkingsdichtheid op de landkaart wordt gekeken. Dankzij de scherpe vraag van het FVD-Kamerlid of daarbij ook rekening wordt gehouden met de levensbeschouwelijke betekenis van een school, moesten de bewindslieden in hun antwoord bevestigen dat het voornemen is om de toeslag ook toe te kennen aan kleine scholen die "de laatste school van de richting zijn. Ook als zij zich in een stedelijk gebied bevinden."

Dat laat opnieuw zien hoe onmisbaar het Kamerwerk van Forum voor Democratie is. Waar D66 en de VVD het onderwijs het liefst veranderen in een grijze eenheidsworst van staatsopvoeding, brede brugklassen en inclusiedwang, vecht FVD voor de vrijheid van onderwijs, voor het behoud van bijzondere scholen en voor het recht van slimme kinderen om op een echt vwo of gymnasium het beste uit zichzelf te halen. Een land dat zijn grootste talenten afremt uit naam van 'kansengelijkheid', zaagt de poten onder zijn eigen toekomst vandaan. Schaf die ideologische subsidies voor brede brugklassen direct af en garandeer dat elk kind met een vwo-advies gewoon naar een echte vwo-brugklas kan!