Je kind van 27 komt weer thuis wonen: daardoor kan je Anw-uitkering lager worden

Na een verbroken relatie, het einde van een huurcontract of een tegenvallende zoektocht naar een woning ligt teruggaan naar het ouderlijk huis soms voor de hand. Voor een ouder voelt dat vooral als een praktische oplossing. Er wordt een slaapkamer vrijgemaakt en de rest volgt later.

Wie een Anw-uitkering ontvangt, moet ook naar de gevolgen voor het inkomen kijken. De regels voor samenwonen zijn namelijk niet bij iedere uitkering hetzelfde. Een verhaal over de AOW kun je daarom niet zomaar toepassen op de Anw.

De Anw is een nabestaandenuitkering voor mensen die hun partner hebben verloren en aan aanvullende voorwaarden voldoen. Het gaat dus niet om het ouderdomspensioen dat vanaf de AOW-leeftijd wordt betaald.

Volgens de regels voor de woonsituatie bij de Anw kan iemand van 27 jaar of ouder die op hetzelfde adres woont als kostendeler worden beschouwd. Een familieband sluit dat niet uit. Ook een zoon, dochter of ouder kan meetellen.

De gedachte achter die regel is dat volwassenen die een woning delen bepaalde woonkosten kunnen delen. Daarvoor hoeft niet eerst te worden vastgesteld hoeveel geld er iedere maand naar de gezamenlijke boodschappenpot gaat.

Dat maakt de regeling soms lastig te doorgronden. Een kind kan zonder werk terugkomen, zelf financiële zorgen hebben en voorlopig niets bijdragen. Toch betekent dat niet automatisch dat de Anw van de ouder ongewijzigd blijft.

Bij de beoordeling als kostendeler gaat het niet om de hoogte van het inkomen van de huisgenoot. Een hoog salaris is dus geen noodzakelijke voorwaarde voor een lagere uitkering. Andersom vormt een laag inkomen op zichzelf geen uitzondering.

Stel dat een dochter van 29 na een scheiding bij haar moeder intrekt. De moeder ontvangt Anw. De dochter betaalt de eerste maanden alleen haar eigen telefoonrekening. Dat gebrek aan kostgeld is op zichzelf onvoldoende om buiten de kostendelersregels te blijven.

Het is daarom verstandig om de verhuizing niet alleen als een administratieve wijziging bij de gemeente te behandelen. Vraag de SVB ook wat de nieuwe woonsituatie betekent voor de uitkering en welke gegevens nodig zijn om dat vast te stellen.

Bewaar het antwoord. Bij financiële afspraken binnen een gezin is het prettig als iedereen uitgaat van dezelfde informatie, zeker wanneer een tijdelijk verblijf langer gaat duren dan aanvankelijk de bedoeling was.

Niet iedere huisgenoot van 27 jaar of ouder telt automatisch mee. Voor bepaalde studenten jonger dan 30 jaar geldt een uitzondering. Het moet gaan om een opleiding waarvoor recht op studiefinanciering kan bestaan.

Alleen zeggen dat iemand “nog studeert” is daardoor niet voldoende. De aard van de opleiding en de leeftijd zijn relevant. Laat de SVB beoordelen of de uitzondering in de concrete situatie van toepassing is.

Ook een commerciële huurrelatie kan in bepaalde gevallen van belang zijn. Maar een ouder en een eigen kind kunnen niet simpelweg door een huurcontract op te stellen gebruikmaken van de uitzondering voor een commerciële huurder. Voor nauwe familieleden gelden beperkingen.

Een standaardcontract van internet biedt dus geen zekerheid. Eerst de toepasselijke regel vaststellen is nuttiger dan achteraf proberen de woonsituatie met papier anders te presenteren.

Bij de AOW gelden andere regels voor het samenwonen met een eigen kind. DDS beschreef eerder wat er met je AOW gebeurt als een volwassen kind weer thuis komt wonen. Dat artikel vormt geen antwoord op dezelfde vraag voor een Anw-ontvanger.

Ook het recht op Anw zelf moet blijven bestaan. Een inwonend volwassen kind geeft geen zelfstandig recht op deze uitkering. Daarvoor gelden onder meer voorwaarden rond de AOW-leeftijd, de verzekering van de overleden partner en de zorg voor een minderjarig kind of arbeidsongeschiktheid.

De algemene Anw-voorwaarden zijn daarmee een afzonderlijke toets. De kostendelersregel gaat vervolgens over de hoogte van een uitkering waarop iemand recht heeft.

Bespreek een voorgenomen verhuizing daarom liefst voordat de financiële afspraken vastliggen. Noteer wie er komt wonen, vanaf welke datum, hoe oud die persoon is en of er sprake is van een opleiding. Met die gegevens kan de SVB gerichter beoordelen wat er verandert. Dat voorkomt dat een goedbedoelde oplossing voor woningnood onverwacht een gat in het maandbudget slaat.