Brug laten verrotten, chauffeur beboeten: overheid deelt €500-boetes uit bij Merwedebrug

De Merwedebrug in de A27 werd plotseling afgesloten voor vrachtverkeer omdat de stalen constructie niet langer veilig genoeg zou zijn. Die afsluiting is vanuit veiligheidsoogpunt begrijpelijk. Niemand wil dat een zwaarbelaste brug bezwijkt.

Maar de politieke vraag is waarom een vitale verkeersader uit 1961 kennelijk zo lang kon verslijten dat alleen een onmiddellijke afsluiting resteerde.

Voor dat bestuurlijke falen wordt niemand persoonlijk beboet.

De chauffeur krijgt daarentegen zonder pardon €500 aan zijn broek.

De Merwedebrug is een belangrijke verbinding voor vrachtverkeer, distributiebedrijven en ondernemers in een groot deel van Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Brabant.

Transporteurs vertelden aan RTL Nieuws dat een rit die normaal ongeveer twintig minuten duurt door de omleiding kan uitlopen tot anderhalf uur.

Dat betekent extra diesel, extra loonkosten, vertraagde leveringen en minder ritten per dag. Voor één vrachtwagen is dat al een forse rekening. Voor een transportbedrijf met tientallen voertuigen kan de schade in korte tijd oplopen tot tienduizenden euro’s.

En uiteindelijk betaalt de consument.

De supermarkt bevoorraadt zichzelf niet. Bouwmaterialen vliegen niet zelfstandig naar een bouwplaats. Medicijnen, machines, meubels en voedsel worden door echte mensen in echte vrachtwagens vervoerd.

Iedere extra kilometer komt uiteindelijk terug in de prijs van producten.

Aanvankelijk reden nog tientallen vrachtwagens per uur over de afgesloten brug. Rijkswaterstaat verklaarde dat handhaving ingewikkeld was, onder meer omdat voldoende borden en een duidelijke verkeerssituatie nodig waren.

Maar zodra het over boetes ging, kwam de bekende bestuurlijke daadkracht plotseling tevoorschijn.

Camera’s werden opgehangen. De handhaving werd vervroegd. Vanaf zaterdag riskeren chauffeurs een boete van €500.

De staat kan misschien geen brug op tijd vervangen, maar een kenteken fotograferen en een acceptgiro versturen lukt altijd.

Dat contrast maakt mensen terecht woedend. De werkende burger ervaart dagelijks een overheid die uiterst efficiënt is bij belastinginning, boetes en controles, maar verbazingwekkend machteloos zodra zij zelf een fundamentele taak moet uitvoeren.

FVD-Kamerlid Hidde van Duijvenvoorde heeft 36 Kamervragen gesteld over de afsluiting.

Hij wil onder meer weten wanneer de zwakte van het staal voor het eerst werd ontdekt, waarom pas op het laatste moment werd ingegrepen en hoeveel achterstallig onderhoud er bij andere bruggen, tunnels, sluizen en viaducten bestaat.

Ook stelt hij vragen over compensatie voor ondernemers en een tijdelijke uitzondering op de kilometerheffing voor gedwongen omrijkilometers.

Dat laatste is volkomen redelijk.

Het is al wrang genoeg dat bedrijven extra brandstof en arbeidsuren moeten betalen vanwege falend overheidsbeheer. Als de staat vervolgens ook nog kilometerheffing incasseert over de extra kilometers die door diezelfde staat worden afgedwongen, wordt de ondernemer dubbel gestraft.

Van Duijvenvoorde vraagt bovendien waarom lijnbussen, hulpdiensten en bepaalde zwaarbeladen voertuigen de brug nog wel mogen gebruiken, terwijl alle vrachtwagens categorisch worden geweerd. Rijkswaterstaat moet transparant maken welke technische grens precies is gehanteerd.

Veiligheid mag nooit worden gegokt. Maar “veiligheid” mag evenmin als magisch woord worden gebruikt om iedere kritische vraag over voorbereiding, proportionaliteit en schadevergoeding af te weren.

De Merwedebrug staat symbool voor een groter probleem.

Nederland leeft nog altijd van wegen, bruggen, sluizen, spoorlijnen en waterwerken die door eerdere generaties zijn gebouwd. Politici geven intussen liever geld uit aan nieuwe beleidsambities, klimaatfondsen, adviescommissies en internationale prestigeprojecten.

Onderhoud is minder zichtbaar. Je kunt er geen glanzende persconferentie bij houden. Een brug die gewoon functioneert, levert geen jubelende krantenkop op.

Dus wordt onderhoud uitgesteld totdat het probleem niet langer kan worden genegeerd.

Dan volgt paniek. Afsluiting. Omleiding. Camera’s. Boetes.

En een minister die zegt te begrijpen dat het “vervelend” is voor ondernemers.

Het kabinet moet niet alleen uitleg geven, maar ook verantwoordelijkheid nemen.

Breng de volledige economische schade in kaart. Compenseer aantoonbare, buitensporige verliezen. Hef geen kilometerbelasting over noodzakelijke omleidingen. Versnel de vervanging van de brug en publiceer de onderhoudsstaat van vergelijkbare infrastructuur.

En vooral: stop met doen alsof dit een natuurramp is die niemand kon voorzien.

De brug werd in 1961 gebouwd. Het was al jaren bekend dat vervanging nodig was. De noodzakelijke vernieuwing werd gefaseerd en versoberd.

Dat is een politieke keuze geweest.

Wanneer de gewone Nederlander een waarschuwing negeert, krijgt hij een boete. Wanneer de overheid jarenlang waarschuwingen negeert, krijgt de burger opnieuw de rekening.

Zo kan het niet langer.