Kabinet wil dat fooi en ploegentoeslag niet meer meetellen voor het minimumloon van €14,99 per uur

Het kabinet wil in de wet vastleggen dat alleen je basisuurloon telt voor het wettelijk minimumloon. Fooien en toeslagen voor onregelmatige uren, ploegendienst of overwerk mag je werkgever dan niet gebruiken om een te laag uurloon aan te vullen. Dat staat in het wetsvoorstel Verzamelwet SZW 2027, die minister Vijlbrief (Sociale Zaken) en minister Aartsen (Werk en Participatie) op 19 oktober bij de Tweede Kamer indienden.

Voor werknemers van 21 jaar en ouder is het minimumuurloon sinds 1 juli €14,99 bruto. Na de wijziging moet het kale uurloon op je loonstrook dus zelf minstens zo hoog zijn, en komen toeslagen en fooi daar bovenop. Het kabinet wil de wet op 1 januari 2027 laten ingaan. De Tweede en de Eerste Kamer moeten er nog over stemmen.

Het raakt vooral wie rond het minimumloon werkt en vaak 's avonds, 's nachts of in het weekend staat, zoals in de horeca, de schoonmaak, de logistiek of de winkel. Ben je jonger dan 21, dan geldt hetzelfde voor je minimumjeugdloon.

Nu is het minder duidelijk. Rijksoverheid.nl noemt toeslagen voor ploegendienst en onregelmatige werktijden nog als inkomsten die in beginsel meetellen voor je minimumloon. Fooien tellen daar ook mee, als jij en je werkgever dat hebben afgesproken.

Die ruimte voor fooien komt uit artikel 7, vierde lid van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. Geld dat je van klanten of andere derden krijgt, geldt daar als loon van je werkgever, zolang het bij je arbeidsvoorwaarden hoort. Het kabinet wil dat lid schrappen, zodat fooien nooit meer meetellen.

Voor de toeslagen spreekt het kabinet van een verduidelijking, niet van een inhoudelijke wijziging. Sinds de invoering van het minimumuurloon op 1 januari 2024 hoorde het basisuurloon volgens de ministers al minstens het minimum te zijn. De huidige wettekst wekt volgens hen "onbedoeld" de indruk dat toeslagen mogen meetellen. Een werkgever die zijn lonen daar nog niet op heeft aangepast, kan alsnog kosten krijgen, schrijft het kabinet.

Stel: je bent 25, je basisuurloon is €14,25 en op je loonstrook over vier weken staan 120 uur. Veertig daarvan werkte je 's avonds, met 25 procent onregelmatigheidstoeslag.

Telt de toeslag mee, dan lijkt dit genoeg: 120 uur tegen €14,99 is €1.798,80. Maar met alleen het basisloon kom je €0,74 per uur tekort, €88,80 over vier weken. Volgens het kabinet is dit loon dus te laag.

Met een basisuurloon van €14,99 en een toeslag als percentage daarvan krijg je €1.798,80 plus €149,90. Samen €1.948,70, of €96,20 meer.

Ook bij fooi. Stel: je basisuurloon is €14,50 en je krijgt gemiddeld €1,50 per uur fooi. Samen is dat €16,00, maar volgens het voorstel telt alleen de €14,50. Dan ontbreekt €0,49 per uur.

Voor je vakantiegeld verandert er volgens het kabinet niets. Je werkgever moet minstens 8 procent vakantiebijslag betalen over je loon, en daar blijven toeslagen voor overwerk en ploegendienst onder vallen. Het huidige, ruime loonbegrip verhuist daarvoor naar een nieuw artikel 14a. Ook over fooien die bij je arbeidsvoorwaarden horen, blijft vakantiebijslag verschuldigd. Die regel staat al in de wet en verandert niet.

In het rekenvoorbeeld bouw je over €1.948,70 dus minstens €155,90 vakantiegeld op. Bij het basisuurloon van €14,25 was dat €148,20.

Het voorstel repareert ook de regel voor extra uren, en dat raakt wie iets boven het minimumloon verdient. Nu geldt voor ieder overuur afzonderlijk minstens het minimumuurloon, ook als je boven het minimum verdient. Het kabinet noemt dat onbedoeld en wil terug naar de oude regel: je totale loon over je contracturen plus je extra uren in een betaalperiode moet minstens het minimumloon zijn.

Stel: je verdient 5 procent boven het minimumloon, je contract is 40 uur per week, je krijgt per week betaald en je werkt een week 44 uur. Je 40 contracturen zijn dan samen evenveel waard als 42 uur tegen het minimumuurloon. Volgens de voorgestelde regel hoeft je werkgever dan nog maar 2 van de 4 extra uren minstens tegen het minimumuurloon te betalen. Krijg je per maand betaald, dan kijk je naar alle uren van die maand samen. Verdien je precies het minimumloon, dan blijft elk extra uur minstens dat bedrag waard. Je cao of contract kan meer geven.

Op je loonstrook moeten je basisloon en het minimumloon dat voor jou geldt staan. Zo gebruik je die:

Ligt je kale uurloon onder €14,99, spreek je werkgever er dan eerst op aan. Omdat Rijksoverheid.nl toeslagen nu nog als meetellend noemt, is niet zeker dat je over de afgelopen tijd iets kunt terugvragen. Vraag bij twijfel je vakbond of het Juridisch Loket.

Zit je loon zelfs met toeslagen onder het minimumloon en weigert je werkgever bij te betalen, dan kun je dat melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Je werkgever hoort van de inspectie niet wie de melding deed, al kan hij het soms zelf afleiden.

Te weinig betaald loon en vakantiegeld kun je tot 5 jaar terug opeisen.

Dat een loonconflict hoog kan oplopen, zag je bij een chauffeur aan wie de kantonrechter ruim €22.000 toekende.

Bewaar je loonstroken en zet je basisuurloon naast €14,99, ook nu de wet nog niet is aangenomen. Dan heb je de cijfers klaar voor een gesprek met je werkgever.

Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.