Waarde natuurlijke diamanten sinds 2022 bijna gehalveerd door opmars labdiamant

Dat verhaal staat steeds verder onder druk. Volgens een ervaren diamanthandelaar is de waarde van natuurlijke diamanten sinds maart 2022 bijna gehalveerd. Vooral stenen van minder dan twee karaat zijn moeilijker te verkopen.

De terugval is niet uitsluitend het gevolg van een tijdelijke economische dip. De diamantmarkt ondergaat een structurele verandering. Consumenten kunnen inmiddels kiezen voor vrijwel identiek uitziende stenen die in een laboratorium zijn gemaakt en een fractie van de prijs kosten.

Tegelijkertijd besteden jongere kopers hun geld anders. Een verre reis, een festival, een woning of financiële buffer krijgt geregeld voorrang boven een dure natuurlijke diamant.

De problemen zijn zichtbaar in Antwerpen, het belangrijkste Europese centrum voor de internationale diamanthandel. De handel nam daar vorig jaar met 22 procent af.

Diamanthandelaar Rob van Beurden zegt in een analyse van de NOS over de wereldwijde diamantmarkt dat de waarde van natuurlijke diamanten sinds maart 2022 bijna is gehalveerd. Vooral kleinere stenen vinden moeilijk een koper.

Het cijfer betekent niet dat iedere ring bij iedere juwelier exact de helft goedkoper is geworden. De waarde van een individuele diamant hangt af van onder meer het gewicht, de kleur, de zuiverheid, de slijpvorm en het bijbehorende certificaat.

Ook bestaat er een verschil tussen internationale handelsprijzen, de prijs in de winkel en het bedrag dat een particulier ontvangt bij wederverkoop. De bijna-halvering is vooral een duidelijk signaal over de richting waarin de markt zich sinds 2022 heeft bewogen.

De malaise raakt niet alleen handelaren en juweliers. De Beers, een van de bekendste en invloedrijkste diamantbedrijven ter wereld, heeft aangekondigd zijn grootste mijn in Zuid-Afrika voor twee jaar te sluiten.

De Venetia-mijn is goed voor ongeveer 40 procent van de jaarlijkse Zuid-Afrikaanse diamantproductie. Er wordt gesproken over mogelijk meer dan 1.200 banen die door de stillegging worden geraakt.

De afgelopen tien jaar verdwenen al ruim 7.000 banen bij de Zuid-Afrikaanse diamantmijnen. Dat komt neer op een daling van ongeveer 38 procent.

Normaal gesproken zou het verminderen van de productie de prijs kunnen ondersteunen. Minder aanbod kan bij gelijkblijvende vraag immers tot hogere prijzen leiden. Het fundamentele probleem is alleen dat de vraag eveneens onder druk staat.

Zelfs een grote beperking van het aanbod biedt weinig zekerheid wanneer consumenten massaal voor een goedkoper alternatief kiezen.

Een labdiamant is geen stukje glas of goedkope imitatie. De steen heeft in chemisch en fysiek opzicht dezelfde basiskenmerken als een natuurlijke diamant.

Het belangrijkste verschil is de oorsprong. Een natuurlijke diamant ontstaat diep in de aarde en wordt via mijnbouw gewonnen. Een labdiamant wordt onder gecontroleerde omstandigheden geproduceerd in een fabriek of laboratorium.

Voor het blote oog zijn de stenen nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Ook een labdiamant kan worden geslepen, gecertificeerd en in een gouden of platina ring worden gezet.

Die vergelijkbaarheid maakt de keuze voor consumenten eenvoudig te begrijpen. Wie vooral een grote, fonkelende steen wil, kan met een labdiamant voor hetzelfde budget aanzienlijk meer karaat kopen. Wie dezelfde grootte kiest, houdt juist een flink deel van het geld over.

In de Verenigde Staten bestaat inmiddels meer dan de helft van de verkochte verlovingsringen uit een synthetische of labgemaakte diamant.

Wereldwijd zou ongeveer 20 procent van alle verkochte diamanten uit een fabriek komen. Dat aandeel kan verder groeien naarmate de productie goedkoper en de acceptatie onder consumenten groter wordt.

Hoe snel de prijzen zijn gedaald, werd vorig jaar ook in Nederland zichtbaar. Zeeman verkocht een labdiamant van ongeveer 0,10 tot 0,12 karaat voor €30.

Zo’n kleine steen is niet rechtstreeks vergelijkbaar met een luxe verlovingsring van een gespecialiseerde juwelier. De actie maakte wel duidelijk dat een diamantachtig luxeproduct niet langer automatisch duizenden euro’s hoeft te kosten.

Voor de traditionele diamantsector is dat een pijnlijke ontwikkeling. Decennialang vormde de hoge prijs een belangrijk onderdeel van de aantrekkingskracht. De diamant moest niet alleen mooi zijn, maar ook zeldzaam, kostbaar en blijvend waardevol.

Zodra een vrijwel identiek alternatief op grote schaal kan worden geproduceerd, wordt het moeilijker om dat prijsverschil uitsluitend met romantiek en traditie te verdedigen.

Ook veranderende voorkeuren spelen een rol. Millennials en leden van Generatie Z kiezen vaker voor subtiele sieraden, kleurstenen of gerecyclede diamanten.

Een geërfde steen van een moeder of grootmoeder kan opnieuw worden geslepen en in een modern montuur worden geplaatst. Zo krijgt een bestaand familiebezit een tweede leven zonder dat een nieuwe natuurlijke diamant hoeft te worden gekocht.

Andere stellen besteden het geld liever aan de bruiloft, huwelijksreis of aankoop van een woning. In een tijd van hoge huizenprijzen en dure dagelijkse boodschappen is een diamant van duizenden euro’s voor veel jonge huishoudens geen vanzelfsprekendheid.

De traditionele gedachte dat een verlovingsring een bepaald aantal maandsalarissen zou moeten kosten, verliest eveneens terrein. Die norm is nooit een eeuwenoude romantische regel geweest, maar werd vooral groot gemaakt door succesvolle marketing van de diamantindustrie.

Consumenten die een diamant als investering beschouwen, moeten rekening houden met een belangrijk verschil tussen aanschafprijs en wederverkoopwaarde.

Bij de winkelprijs van een sieraad betaal je niet alleen voor de losse steen. Ook het goud of platina, het ontwerp, de arbeid, certificering, winkelkosten, belastingen en winstmarge zijn in het bedrag verwerkt.

Wie de ring later verkoopt, krijgt die onderdelen niet automatisch volledig vergoed. Een opkoper kijkt vooral naar de actuele handelswaarde van de diamant en het edelmetaal. De sentimentele waarde of oorspronkelijke winkelmarge telt daarbij niet mee.

Zelfs in een stabiele diamantmarkt kon het verschil tussen aankoopprijs en direct realiseerbare verkoopprijs groot zijn. Nu de internationale prijzen zijn gedaald, kan dat verschil nog pijnlijker uitpakken.

Een certificaat van een erkend laboratorium helpt bij het vaststellen van de kenmerken van een steen, maar garandeert geen toekomstige opbrengst. Het bewijst wat iemand bezit; het verplicht geen enkele koper om daar later een bepaald bedrag voor te betalen.

De opmars van labdiamanten betekent niet dat deze stenen ineens de betere investering zijn. Integendeel: doordat fabrieken steeds efficiënter en op grotere schaal kunnen produceren, kunnen de prijzen van synthetische diamanten verder dalen.

In China en India zijn veel producenten actief die elkaar op prijs beconcurreren. Wanneer de productiekosten afnemen en het aanbod blijft groeien, kan ook de tweedehandswaarde van een labdiamant zeer beperkt zijn.

Een labdiamant kan een aantrekkelijke keuze zijn voor iemand die voor minder geld een mooi sieraad wil. Dat is iets anders dan een bezit kopen in de verwachting dat het later meer waard wordt.

Dezelfde waarschuwing geldt nu in toenemende mate voor natuurlijke diamanten. Zeldzaamheid alleen is onvoldoende wanneer de volgende generatie minder belangstelling heeft en een goedkoper alternatief vrijwel hetzelfde oogt.

Een bijzondere natuurlijke diamant van uitzonderlijke kwaliteit kan nog altijd waardevol en gewild zijn. Grote, zeldzame stenen vallen bovendien in een ander marktsegment dan de kleine diamanten die in de meeste verlovingsringen worden verwerkt.

Voor de doorsnee consument is de belangrijkste les eenvoudiger: koop een diamant omdat je de ring of het sieraad mooi vindt, niet omdat iemand beweert dat de waarde gegarandeerd behouden blijft.

Vraag naar de herkomst, controleer het certificaat en laat duidelijk vastleggen of het om een natuurlijke of synthetische diamant gaat. Vergelijk vervolgens niet alleen de winkelprijzen, maar informeer ook naar de voorwaarden voor inruil of terugkoop.

De diamant is niet plotseling waardeloos geworden. Het oude idee dat vrijwel iedere natuurlijke diamant vanzelf een veilige belegging is, houdt echter steeds minder stand.

Sinds maart 2022 is de marktwaarde volgens een Antwerpse handelaar bijna gehalveerd, de handel in Antwerpen kromp met 22 procent en de grootste Zuid-Afrikaanse diamantmijn gaat twee jaar dicht. Dat is meer dan een kleine correctie. Het is een industrie die ontdekt dat een glanzend imago geen garantie biedt tegen veranderende technologie, smaak en vraag.