78-jarige raakt €15.000 kwijt nadat ‘bankmedewerker’ zijn pas ophaalt: dit doet een echte bank nooit

Pas de volgende dag ontdekte de man wat er was gebeurd. Met zijn pas was op verschillende plaatsen geld opgenomen. De politie heeft inmiddels een 30-jarige vrouw uit Utrecht aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij de fraude.

De zaak laat zien hoe geraffineerd bankhelpdeskfraude kan worden uitgevoerd. De criminelen vragen niet meteen om een grote overschrijving naar een onbekend buitenlands rekeningnummer. Ze bouwen eerst spanning op, geven het slachtoffer opdrachten die logisch lijken en sturen daarna iemand met een geloofwaardig verhaal naar de woning.

Volgens het officiële politiebericht werd de man op vrijdag 17 juli gebeld. De persoon aan de andere kant vertelde dat zijn geld niet meer veilig zou zijn.

De 78-jarige kreeg de opdracht om via zijn bankapp geld van zijn spaarrekening te halen. Vervolgens zou een bankmedewerker langskomen om hem verder te helpen.

Kort daarna verscheen inderdaad een vrouw aan de deur. Zij nam de bankpas van het slachtoffer mee. De pincode had hij tijdens het telefoongesprek al doorgegeven.

De aanwezigheid van iemand bij de woning kan het verhaal extra overtuigend hebben gemaakt. Voor het slachtoffer leek de beller kennelijk niet langer een willekeurige stem. Er stond daadwerkelijk iemand die beweerde namens de bank te handelen.

Toen de vrouw niet terugkwam, controleerde de man de volgende dag zijn bankrekening. Daar zag hij dat er geld was opgenomen in Vlaardingen, Amsterdam en IJsselstein.

Het totale verlies bedroeg €15.000.

Uit politieonderzoek zou blijken dat de aangehouden vrouw niet alleen de pas heeft opgehaald, maar ook zelf geld heeft opgenomen in Vlaardingen. Vanuit twee andere politie-eenheden liepen al onderzoeken naar haar.

Na meerdere herkenningen werd de verdachte op 18 augustus in Utrecht aangehouden. Bij een doorzoeking van haar woning vond de politie €3.800. Dat bedrag is in beslag genomen.

De vrouw moet volgens de politie op maandag 24 augustus voor de politierechter verschijnen tijdens een supersnelrechtzitting. Het onderzoek loopt ondertussen door. Meer aanhoudingen worden niet uitgesloten.

Het belangrijkste herkenningspunt in deze zaak is het ophalen van de bankpas. Een echte medewerker van een bank komt niet naar een woning om een bankpas, contant geld of kostbaarheden mee te nemen.

Een bank zal een klant evenmin telefonisch vragen de pincode door te geven. Die code is persoonlijk en mag ook niet met iemand worden gedeeld die al veel rekeninginformatie lijkt te kennen.

Dat laatste maakt fraude soms verwarrend. Criminelen kunnen beschikken over een naam, adres, telefoonnummer of informatie over de bank waarbij iemand klant is. Die gegevens kunnen afkomstig zijn uit een datalek, een eerdere phishingactie, openbare bronnen of handel in gestolen persoonsgegevens.

Het kennen van persoonlijke gegevens bewijst daarom niet dat de beller werkelijk bij de bank werkt.

Bankhelpdeskfraude begint vaak met een vermeend noodgeval. Er zou een verdachte betaling klaarstaan, een rekening is zogenaamd gehackt of het spaargeld moet onmiddellijk worden veiliggesteld.

Het slachtoffer krijgt nauwelijks tijd om na te denken. Iedere minuut wachten zou gevaarlijk zijn. Ophangen om zelf de bank te bellen wordt ontmoedigd, omdat de fraudeur beweert dat de lijn beveiligd is of dat andere medewerkers niet op de hoogte zijn.

Juist die haast is een alarmsignaal. Een echte bank kan een rekening blokkeren wanneer daar een geldige reden voor bestaat. Daarvoor hoeft een klant geen pas af te geven, pincode te noemen of geld naar een zogenoemde veilige rekening over te maken.

Ook het nummer op het telefoonscherm biedt geen zekerheid. Met technische middelen kunnen criminelen het telefoonnummer van een bank laten verschijnen. Dat heet spoofing. Het scherm kan daardoor een bekende banknaam tonen terwijl het gesprek ergens anders vandaan komt.

Wie twijfelt aan een telefoongesprek, kan het gesprek beëindigen en zelf het officiële nummer van de bank opzoeken. Gebruik daarvoor de bankapp, de eigen bankpas of de officiële website. Een nummer dat de beller doorgeeft, biedt uiteraard geen onafhankelijke controle.

Wanneer een onbekende al onderweg is om geld of een bankpas op te halen, is de situatie urgenter. De politie adviseert bij een vermoedelijke babbeltruc waarbij iemand aan de deur staat of op weg is direct contact op te nemen.

De Vlaardingse zaak eindigde met een verlies van €15.000. De verdachte is opgepakt, maar daarmee staat niet vast dat het volledige bedrag automatisch terugkomt. Voor slachtoffers kan na de fraude nog een lang traject met bank, politie en eventuele juridische procedures volgen.

Het verhaal waarmee de criminelen bellen, verandert voortdurend. Het vaste onderdeel blijft echter herkenbaar: een echte bank vraagt nooit om de pincode en stuurt geen medewerker om een bankpas aan huis op te halen.