ACM: huishoudens betalen in 2027 ongeveer €141 meer voor het stroom- en gasnet, en zuiniger stoken haalt dat bedrag niet van je rekening af

Een gemiddeld huishouden betaalt volgend jaar naar verwachting ongeveer €141 meer voor het transport van stroom en gas. Dat volgt uit de tariefvoorstellen van de netbeheerders voor 2027, die de Autoriteit Consument & Markt op 7 oktober openbaar maakte: ongeveer €89 per jaar extra voor het stroomnet en ongeveer €52 extra voor het gasnet. Gemiddeld gaat het om zo'n 20 procent.

Aan deze post kun je zelf weinig veranderen. Netbeheerkosten zijn een vast bedrag per aansluiting. Zet je de thermostaat een graad lager, dan daalt je verbruik, maar dit bedrag blijft gelijk. Je betaalt het via je energieleverancier, die het afdraagt aan de netbeheerder in jouw regio. Overstappen naar een andere leverancier verandert er dus ook niets aan.

De bedragen staan nog niet vast. De toezichthouder beoordeelt de voorstellen en neemt in november een besluit.

Welke netbeheerder je hebt, hangt af van je woonplaats. Kiezen kan niet. Enexis, grofweg actief in Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg, schrijft dat de netwerkkosten voor een gemiddeld huishouden met stroom en gas met maximaal €10 per maand stijgen, inclusief btw. Dat is hooguit €120 per jaar. De definitieve maandbedragen zet het bedrijf naar verwachting in december op zijn website.

Liander, met klanten in onder meer Gelderland, Noord-Holland, Flevoland en Friesland, gaf in september een eerste prognose af van gemiddeld ongeveer 22 procent.

Stedin, vooral actief in Zuid-Holland, Utrecht en Zeeland, ging in dezelfde maand uit van ongeveer 20 procent. Liander en Stedin noemden daarbij geen bedrag in euro's. Weet je niet bij welke netbeheerder je zit, kijk dan op je jaarafrekening: daar staat de naam bij de netbeheerkosten.

De stap van 2027 is veel groter dan die van dit jaar. Voor 2026 kwam de ACM nog uit op €25 per jaar extra voor een huishouden. Ongeveer €141 is daar ruim vijfenhalf keer zo veel van.

De toezichthouder noemt twee oorzaken. Bij stroom moeten netbeheerders fors investeren in nieuwe kabels, transformatorstations en hoogspanningsstations, omdat het net op veel plekken vol zit. Bij gas speelt het omgekeerde. Steeds minder huishoudens en bedrijven gebruiken aardgas, waardoor de kosten van het gasnet over een kleinere groep worden verdeeld. Wie van het gas af gaat, is die post kwijt. Wie blijft, betaalt een groter deel.

Omgerekend komt €141 per jaar neer op €11,75 per maand. Je leverancier verwerkt de nieuwe netbeheerkosten in het termijnbedrag dat vanaf januari wordt afgeschreven. Op de jaarafrekening staat de post apart vermeld.

Een vast energiecontract beschermt je hier niet tegen. De vaste prijs geldt voor de leveringstarieven van stroom en gas. Netbeheerkosten en belastingen mogen tussentijds wel veranderen, ook als je contract nog jaren doorloopt.

Twee routes kunnen de rekening wel verlagen. De eerste is je aansluiting. Volgens de ACM hebben ruim 300.000 huishoudens en bedrijven een zwaardere stroomaansluiting dan ze nodig hebben. Een kleinere aansluiting betekent lagere vaste kosten. Vraag bij je netbeheerder na welke aansluiting je hebt en wat verkleinen kost. Reken wel mee wat er de komende jaren bij komt, zoals een inductieplaat, warmtepomp of laadpaal.

De tweede route is bedoeld voor huishoudens met een laag of middeninkomen en een hoge energierekening. Het Noodfonds Energie gaat op 4 januari 2027 open en neemt aanvragen aan tot en met 7 mei. De tegemoetkoming ligt tussen €120 en €1.800 per huishouden. Je komt in aanmerking met een bruto-inkomen tot 130 procent van het sociaal minimum als je minstens 8 procent daarvan aan energie kwijt bent. Ligt je inkomen tussen 130 en 200 procent, dan is de grens 10 procent.

Het besluit van de ACM volgt in november. Kijk daarna in december op de website van je netbeheerder naar de definitieve bedragen en controleer in januari of je nieuwe termijnbedrag daarbij past. Zo voorkom je dat je bij de jaarafrekening moet bijbetalen.