Een vader die juridische hulp vroeg bij een conflict over de omgang met zijn kinderen, kreeg van DAS te horen dat zijn verzekering geen dekking bood. Conflicten die met een echtscheiding te maken hadden, waren uitgesloten. Maar volgens Kifid mocht de uitvoerder deze zaak daar niet zomaar onder schuiven.
In een bindende uitspraak van 21 september oordeelt het klachteninstituut dat de rechtsbijstand ten onrechte was geweigerd. Het conflict over de kinderen viel onder de basisdekking van de betreffende verzekering.
De beslissing is relevant voor ouders die na een scheiding een nieuw juridisch probleem krijgen. Dat er een ex-partner bij betrokken is, beantwoordt nog niet welke bepaling uit de verzekering geldt.
De polis maakte onderscheid tussen partners en kinderen
De vader had een rechtsbijstandverzekering bij ASR. De uitvoering van de juridische hulp lag bij DAS.
In het dekkingsoverzicht stond dat conflicten over de verhouding tussen de verzekerde en zijn kinderen verzekerd waren. Tegelijkertijd waren conflicten die te maken hadden met een echtscheiding uitgesloten.
Volgens de vader ging zijn hulpvraag over het contact met zijn kinderen. DAS zag een verband met de scheiding en weigerde dekking.
In de
uitspraak over het omgangsconflict beoordeelt Kifid beide bepalingen samen. De uitleg van de vader was volgens de commissie redelijk: een omgangsregeling gaat over de verhouding tussen ouder en kind.
Dat de uitvoering van de regeling door de ex-partner werd belemmerd, maakte dat niet anders.
Een uitsluiting moet voldoende duidelijk zijn
De commissie vond de reikwijdte van de uitsluiting voor echtscheidingszaken onvoldoende duidelijk tegenover de bepaling die conflicten over kinderen juist verzekerde.
Daarbij keek Kifid ook naar andere onderdelen van de polis. Sommige uitsluitingen hadden betrekking op de verhouding tussen voormalige partners. Conflicten over kinderalimentatie konden onder omstandigheden juist wel gedekt zijn.
Dat ondersteunde de uitleg dat niet ieder later geschil tussen gescheiden ouders automatisch onder de echtscheidingsuitsluiting viel.
Voor iemand die een afwijzing ontvangt, is het daarom zinvol om ook het dekkingsoverzicht erbij te pakken. Alleen de uitsluiting lezen kan een onvolledig beeld geven van de afspraken die in dezelfde polis staan.
De scheiding was eerder aangekondigd dan het conflict ontstond
DAS voerde daarnaast aan dat niet was aangetoond dat de behoefte aan juridische hulp pas tijdens de verzekering was ontstaan.
De vader had in november 2021 gezegd dat hij wilde scheiden. De rechtsbijstandverzekering was op 23 december 2021 afgesloten.
Maar een aangekondigde scheiding bewees volgens Kifid niet dat er in november al een conflict over de omgang met de kinderen bestond. Ook stond daarmee niet vast dat zo’n conflict toen al te voorzien was.
Na de aankondiging bleven de ouders communiceren. Ze hadden contact in het bijzijn van de kinderen en doorliepen samen een mediationtraject. Zelfs in januari 2022 was er nog prettig contact.
Die omstandigheden ondersteunden de uitleg van de vader dat de problemen waarvoor hij hulp vroeg pas later waren ontstaan.
Niet iedere afwijkende afspraak voorspelt een procedure
Kifid keek ook naar de praktische uitvoering van de omgangsregeling.
Dat afspraken in een eerste periode na een scheiding nog niet precies worden uitgevoerd zoals op papier staat, hoeft niet onmiddellijk te betekenen dat juridische hulp voorzienbaar is. Ouders kunnen in overleg tijdelijk andere afspraken maken, bijvoorbeeld om kinderen te laten wennen.
In deze zaak wezen de beschikbare stukken op aanvankelijk goed overleg. De commissie zag onvoldoende concrete aanwijzingen dat bij het afsluiten van de verzekering al een juridisch conflict te verwachten was.
Dat is een beoordeling van deze situatie. Wie een verzekering afsluit terwijl een geschil al loopt, kan uit deze uitspraak niet afleiden dat de kosten toch altijd verzekerd zijn.
De vader kreeg niet op alle punten gelijk
De man wilde ook een beroep doen op de geschillenregeling. Die was volgens de polis bedoeld voor meningsverschillen over bijvoorbeeld de haalbaarheid van een zaak of de juridische aanpak.
Hier was het probleem dat DAS helemaal geen rechtsbijstand had verleend. Daarom paste die regeling volgens Kifid niet bij het geschil dat moest worden beoordeeld.
De commissie stelde wel vast dat de dekking onterecht was geweigerd. De overige vorderingen werden afgewezen. In de beslissing staat geen toegekende schadevergoeding met een vast bedrag.
Leg de gebeurtenissen in de juiste volgorde vast
Bij een vergelijkbare afwijzing zijn de ingangsdatum van de verzekering en het moment waarop het concrete conflict ontstond belangrijke gegevens.
Bewaar daarom de voorwaarden, de afwijzingsbrief en relevante afspraken of berichten. Maak onderscheid tussen de beslissing om uit elkaar te gaan, het maken van afspraken over de kinderen en het later ontstaan van een geschil.
Vraag de verzekeraar vervolgens welke bepaling volgens hem de hulp uitsluit en op welke gebeurtenissen hij dat baseert. In deze zaak bleek juist dat de algemene verwijzing naar een scheiding onvoldoende recht deed aan het afzonderlijke conflict over de kinderen.