Na het overlijden van iemand met bijvoorbeeld een WIA-, WAO- of Wajong-uitkering kan een nabestaande recht hebben op een eenmalige overlijdensuitkering. Het uitgangspunt is één maand van de bruto-uitkering van de overledene. Over die overlijdensuitkering worden geen belasting en premies ingehouden. De laatste afrekening kan daarnaast vakantiegeld en een verrekening van eerdere betalingen bevatten.
Op het moment dat je een partner verliest, is een uitkeringsspecificatie waarschijnlijk het laatste waar je aandacht voor hebt. Toch blijven de huur, energie en boodschappen betaald moeten worden. Een onverwachte bijschrijving kan dan welkom zijn, maar ook vragen oproepen.
Hoort het geld bij de afgelopen maand? Komt er nog een betaling? En mag het hele bedrag worden gebruikt? De brief met de afrekening is daarvoor belangrijker dan alleen de omschrijving in de bankapp.
Een betaling voor de nabestaande
De gewone
uitkering van de overledene stopt. Onder voorwaarden komt daarvoor een eenmalige betaling aan de nabestaande in de plaats. De Rijksoverheid noemt onder meer arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en de Ziektewet bij de regelingen waarbij zo’n recht kan bestaan.
Bekijk welke uitkeringen hierbij worden genoemd.
De betaling betekent dus niet dat de uitkering van je partner voortaan iedere maand op jouw naam doorgaat. Dat onderscheid is van belang bij het opnieuw bepalen van je maandbudget.
Een eenmalig bedrag kan tijdelijk lucht geven. Voor de maanden daarna moet afzonderlijk duidelijk worden welke inkomsten blijven bestaan.
Het bruto maandbedrag is het uitgangspunt
Volgens de overheidsinformatie is de overlijdensuitkering gelijk aan één bruto maanduitkering. Daarover zijn geen belasting en premies verschuldigd. Ook wordt het opgebouwde vakantiegeld afgerekend, waarop wel de daarvoor geldende inhoudingen kunnen plaatsvinden.
Regelhulp van het ministerie van VWS licht dit onderscheid toe.
Stel ter illustratie dat de bruto maanduitkering €1.800 bedroeg. Dan is €1.800 het uitgangspunt voor de eenmalige overlijdensuitkering. Dat voorbeeld zegt nog niet wat er uiteindelijk wordt overgemaakt: vakantiegeld en eventuele verrekeningen moeten apart worden meegenomen.
Gebruik daarom de laatste gewone nettobetaling niet zonder meer als schatting. De fiscale behandeling van de overlijdensuitkering verschilt daarvan.
Wie komt in aanmerking?
UWV kijkt eerst naar de partner. Ontbreekt die, dan kunnen minderjarige kinderen in aanmerking komen. Zijn er ook geen minderjarige kinderen, dan kan een gezinslid op hetzelfde ingeschreven adres in beeld komen.
Ook ongehuwd samenwonenden kunnen volgens de UWV-voorwaarden als partner gelden, bijvoorbeeld bij een gezamenlijke huishouding waarbij de kosten werden gedeeld. Bij gehuwden speelt mee of zij duurzaam gescheiden leefden.
De precieze gezinssituatie hoort daarom bij de beoordeling. Degene die de administratie of uitvaart regelt, is niet uitsluitend om die reden ook de rechthebbende.
Wacht de brief af en volg de aanvraagroute
Wanneer UWV het overlijden heeft verwerkt, stuurt het een brief naar het adres van de overledene. Met die brief kan de nabestaande de overlijdensuitkering aanvragen. UWV vermeldt dat het vervolgens binnen vier weken beoordeelt of er recht bestaat.
Dit is de aanvraagprocedure van UWV.
Een automatisch doorgegeven overlijdensmelding betekent daarmee niet dat je geen verdere actie hoeft te ondernemen. Volg de instructies in de ontvangen brief.
Woonde de overledene buiten Nederland, neem dan contact op met UWV. Werd de uitkering via de werkgever betaald, dan wijst UWV voor het doorgeven van het rekeningnummer op een afzonderlijk formulier.
Een eerdere betaling kan nog worden verrekend
Het kan gebeuren dat na het overlijden nog uitkering is overgemaakt. Het te veel betaalde deel wordt betrokken bij de eindafrekening. Daardoor kan de nieuwe bijschrijving lager zijn dan je op basis van één maanduitkering plus vakantiegeld verwachtte.
Leg in dat geval de afrekening naast de laatste banktransacties. Noteer bij ieder bedrag op welke periode het betrekking heeft. Een lagere slotbetaling hoeft niet te betekenen dat een deel van het recht ontbreekt; het geld kan eerder al zijn ontvangen.
Is de berekening niet te volgen, vraag dan om een uitsplitsing. Vermeld de datum en het bedrag van de betaling waarover je een vraag hebt. Dat voorkomt een gesprek waarin verschillende overschrijvingen door elkaar lopen.
Een eventuele Anw-uitkering wordt apart beoordeeld
Naast deze eenmalige betaling kan voor sommige nabestaanden een Anw-uitkering van de SVB bestaan. Daarvoor gelden andere voorwaarden. Onder meer de AOW-leeftijd, zorg voor een thuiswonend kind onder achttien jaar of minimaal 45 procent arbeidsongeschiktheid spelen een rol. Ook moet aan de verzekeringsvoorwaarden zijn voldaan.
Bekijk de Anw-voorwaarden van de SVB.
Een toekenning door UWV geeft daarover dus nog geen uitsluitsel.
Ontvang je zelf al AOW, dan is ook je eigen AOW-bedrag relevant. DDS beschreef eerder
hoe de AOW-afrekening na het overlijden van een partner werkt.
Bewaar de brieven van iedere instantie afzonderlijk en zet de eenmalige betalingen apart van het blijvende inkomen. Dat maakt zichtbaar hoeveel geld er na de eerste afrekeningen werkelijk iedere maand beschikbaar blijft.