Een erfenis met WIA of Wajong

Na een overlijden komen er veel financiële vragen tegelijk. Soms is er alleen een bescheiden spaarbedrag, soms moet een woning worden verkocht en duurt de afwikkeling maanden.

Als je voor je maandelijkse inkomen afhankelijk bent van een uitkering, kan daar een extra zorg bij komen: moet je de erfenis eerst opmaken voordat de uitkering verdergaat?

Voor WIA en Wajong werkt dat anders dan mensen soms verwachten. Het woord ‘uitkering’ omvat verschillende regelingen, met verschillende voorwaarden.

Op de pagina over inkomsten naast onder meer WIA en Wajong noemt UWV verschillende bedragen die niet hoeven te worden gemeld. Daaronder vallen spaargeld, eigen vermogen en erfenissen.

Inkomsten uit werk staan juist wel op de lijst van te melden inkomsten. Ook betaald klussen, bepaalde commerciële activiteiten en andere vormen van verdiensten kunnen relevant zijn. Bekijk welke inkomsten UWV wel en niet vraagt.

Daar zit het wezenlijke verschil. Een geërfd bedrag is niet opeens loon omdat het op je betaalrekening binnenkomt. Omgekeerd wordt betaald werk niet onbelangrijk doordat je het verdiende geld op een spaarrekening laat staan.

Bij een combinatie van verschillende geldstromen is het verstandig ze ook in je administratie uit elkaar te houden.

Een eenvoudige geldsom is iets anders dan een ingewikkelde nalatenschap met een onderneming, meerdere woningen of doorlopende betalingen.

Schrijf voor jezelf op welke bezittingen of bedragen je krijgt en welke handelingen daar eventueel bij komen kijken. Alleen geld ontvangen is een andere situatie dan vervolgens zelf werkzaamheden voor een bedrijf verrichten.

Wie twijfelt over een onderdeel van de nalatenschap, kan UWV een gerichte vraag stellen. Vermeld daarbij welke uitkering je ontvangt en waar het geld vandaan komt. Dat levert een bruikbaarder antwoord op dan de algemene vraag of je “extra inkomen” mag hebben.

Stuur ook niet zonder noodzaak een compleet familiedossier rond. Vraag eerst welke informatie nodig is om het betreffende bedrag te beoordelen.

Dat de WIA of Wajong niet vanwege de erfenis wordt verlaagd, zegt nog niets over alle andere bedragen die maandelijks binnenkomen.

Bij de huurtoeslag speelt vermogen bijvoorbeeld wel een rol. De beoordeling van inkomen en de beoordeling van vermogen zijn bovendien verschillende toetsen.

DDS beschreef eerder hoe een erfenis gevolgen kan hebben voor huur- en zorgtoeslag. Ook een aandeel in een nog niet verdeelde nalatenschap kan fiscaal relevant zijn. Wachten op de overboeking betekent daarom niet vanzelf dat er nog niets hoeft te worden bekeken.

Maak een overzicht van de regelingen die je daadwerkelijk ontvangt. Zet WIA of Wajong op één regel en huurtoeslag, zorgtoeslag en eventuele aanvullende ondersteuning op afzonderlijke regels.

Een erfenis kan ruimte geven voor achterstallig onderhoud, een noodzakelijke aankoop of een reserve voor onverwachte uitgaven.

Toch is het verstandig eerst te bepalen welke kosten nog uit de nalatenschap moeten worden betaald en welk bedrag uiteindelijk voor jou beschikbaar blijft. Het voorlopige bedrag in een overzicht van de erfgenamen hoeft niet gelijk te zijn aan het bedrag dat je vrij kunt besteden.

Daarna kun je kijken wat er structureel verandert. Blijft de uitkering gelijk, maar vervalt later een toeslag, dan stijgt je vermogen terwijl je maandelijkse inkomsten dalen.

Dat hoeft geen reden te zijn om geld snel uit te geven. Het is wel een reden om beide ontwikkelingen apart in beeld te brengen.

Een advies van een bekende kan goed bedoeld zijn: houd je spaargeld onder een bepaald bedrag, anders raak je “je uitkering” kwijt.

Zonder de naam van de regeling is zo’n waarschuwing nauwelijks bruikbaar. Een vermogensgrens uit de bijstand kun je niet zonder meer toepassen op WIA of Wajong.

Vraag bij financiële beslissingen daarom altijd waarop een genoemd grensbedrag betrekking heeft. Voor welk jaar geldt het? Gaat het om één persoon of om partners? En worden alle bezittingen op dezelfde manier meegenomen?

Door die vragen vooraf te stellen, voorkom je dat je een grote aankoop doet of geld weggeeft om een gevolg te vermijden dat voor jouw uitkering helemaal niet bestaat.

Een afrekening van de nalatenschap, een overzicht van je erfdeel en de bijbehorende bankboeking kunnen later helpen om uit te leggen waar een bedrag vandaan kwam.

Bewaar zulke stukken op één plek. Dat is ook nuttig wanneer een adviseur of uitvoerder moet beoordelen wat de erfenis voor een andere regeling betekent.

Voor WIA en Wajong is de eerste boodschap geruststellend: geërfd geld is op zichzelf geen reden om dezelfde regels te verwachten als bij een uitkering met een vermogenstoets. Controleer vervolgens de overige regelingen op hun eigen voorwaarden, zodat je weet wat er met je totale financiële situatie gebeurt.