Kabinet wil pensioengrens bevriezen op €137.800: in 2032 790.000 mensen en partnerpensioen geraakt

Dat blijkt uit hoofdstuk 10 (pagina 129 tot en met 133) van de op 21 oktober 2026 gepubliceerde Nota naar aanleiding van het verslag bij het Belastingplan 2027 (Kamerstuk 37 022, nr. 21). Daarin beantwoordt staatssecretaris Eerenberg van Financiën vragen van de VVD, het CDA, JA21 en de SGP over het stilzetten van de indexatie van het maximale pensioengevend loon van 2027 tot en met 2032.

Op grond van artikel 18ga lid 1 van de Wet op de loonbelasting 1964 ligt het maximale loon waarover je fiscaal gefaciliteerd pensioen mag opbouwen in 2026 op €137.800 bruto per jaar bij voltijd. Volgens lid 2 van dat artikel stijgt dat bedrag normaal gesproken elk jaar mee met de contractloonontwikkeling, maar het kabinet wil die verhoging zes jaar lang buiten werking stellen.

Waar de maatregel in 2027 begint bij circa 280.000 mensen, groeit die groep volgens de memorie van toelichting door de normale loonstijging naar circa 790.000 in 2032. Op de vraag van de VVD en JA21 hoe een ingreep voor bijna achthonderdduizend werkenden in de Memorie van Toelichting als een "vrij technische wijziging" kon worden omschreven, antwoordt de staatssecretaris op pagina 130 dat die term alleen sloeg op de "doenlijkheid" voor de uitvoering en erkent hij: "Zoals uit de memorie van toelichting volgt raakt deze maatregel inderdaad een substantiële groep."

Gerekend in het prijspeil van 2026 daalt de reële waarde van het bevroren plafond volgens pagina 131 naar verwachting tot €118.650 in 2032. Waar €137.800 in 2026 nog overeenkomt met 287 procent van het modale inkomen (€48.000), zakt de grens door de bevriezing terug naar 232 procent van het verwachte modale inkomen in 2032 (€59.500).

Voor je pensioenopbouw bij veel pensioenfondsen telt niet je hele bruto jaarloon, maar je pensioengrondslag. Volgens artikel 18a lid 2 van de Wet op de loonbelasting 1964 bestaat die grondslag uit je pensioengevend loon tot ten hoogste het plafond van €137.800, verminderd met de AOW-franchise. De AOW-franchise is het deel van je loon waarover je geen pensioen opbouwt omdat je later AOW krijgt. Die bedraagt op grond van artikel 18a lid 3 van de Wet op de loonbelasting 1964 in 2026 wettelijk minimaal €19.172.

Daardoor ontstaat een dubbele klem die het kabinet op pagina 131 en 132 van de Nota naar aanleiding van het verslag op vragen van het CDA en JA21 voorrekent. Terwijl het plafond zes jaar op €137.800 blijft staan, stijgt de AOW-franchise aan de onderkant wél elk jaar mee met de AOW. In het rekenvoorbeeld van het kabinet met 2 procent jaarlijkse stijging en €19.172 franchise zou de maximale pensioengrondslag mét indexatie in 2032 uitkomen op €133.594, maar zonder indexatie blijft daar €116.209 van over. Dat is €17.385 (13 procent) minder pensioengrondslag per jaar. Volgens het kabinet is dat het maximale effect, voor wie nu al boven de grens verdient; voor de meeste geraakte werknemers is het effect kleiner. Bij het wettelijke premiemaximum van 30 procent uit artikel 18a lid 1 van de Wet op de loonbelasting 1964 scheelt dat volgens onze berekening in 2032 maximaal €5.215,50 per jaar aan belastingvrije pensioeninleg.

Je hoeft bovendien geen €137.800 per jaar op je loonstrook te hebben om door de bevriezing te worden geraakt. In artikel 18ga lid 1 van de Wet op de loonbelasting 1964 staat dat het maximum van €137.800 bij deeltijd verplicht naar rato van de deeltijdfactor wordt verlaagd. Wie drie dagen per week werkt (60 procent), loopt daardoor volgens onze berekening al bij €82.680 feitelijk bruto jaarloon tegen het bevroren plafond aan, en bij een halve werkweek (50 procent) al bij €68.900.

Daarnaast bevestigt het kabinet op pagina 133 op vragen van het CDA en de SGP dat ook het partnerpensioen door de bevriezing krimpt, voor wie boven de €137.800 verdient. Bij overlijden vóór de pensioendatum bedraagt het nabestaandenpensioen op grond van artikel 18b lid 1 van de Wet op de loonbelasting 1964 maximaal 50 procent van het op €137.800 afgetopte pensioengevend loon, en bij overlijden na de pensioendatum volgt het uit de lagere pensioengrondslag. Compensatie komt er niet, ook niet voor eenverdieners: "Het kabinet ziet dan ook geen aanleiding voor mitigerende maatregelen." Wel wijst het kabinet erop dat je voor het inkomen boven de grens een nettopartnerpensioen kunt verzekeren, dat in box 3 is vrijgesteld, en dat het partnerpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum kan worden aangevuld met een nabestaandenoverbruggingspensioen.

Wie het gemiste pensioen zelf met belastingaftrek wil aanvullen via banksparen of een lijfrenteverzekering in de derde pijler, stuit op hetzelfde bevroren plafond. Op grond van artikel 3.127 lid 3 van de Wet inkomstenbelasting 2001 is de premiegrondslag voor aftrekbare lijfrentepremies, die ook voor zzp'ers geldt, gekoppeld aan ditzelfde bedrag van €137.800.

Doordat zowel het werkgeverspensioen als de jaarruimte voor een lijfrente tot en met 2032 op €137.800 wordt vastgezet, kan een werknemer of zelfstandige boven die grens alleen nog bijsparen zonder aftrek in box 1, bijvoorbeeld via een nettopensioen of nettolijfrente, die wel in box 3 is vrijgesteld.