Kabinet licht voorgesteld verbod op vragen naar salarisgeschiedenis verder toe

Het kabinet wil dat veranderen. In het wetsvoorstel over loontransparantie staat een verbod voor werkgevers om naar de salarisgeschiedenis van sollicitanten te vragen.

Daarmee moet worden voorkomen dat een eerder laag loon steeds meegaat naar de volgende baan. De nieuwe functie, de bijbehorende verantwoordelijkheid en wat een kandidaat meebrengt, moeten bepalender worden. De wet is nog niet ingevoerd; het kabinet mikt op 1 januari 2027.

De voorgestelde regel gaat over informatie rond het huidige en eerdere salaris. Het draait dus niet uitsluitend om de vraag of een werkgever een loonstrook mag opvragen.

Een mondelinge vraag tijdens een gesprek kan dezelfde informatie opleveren. Juist die informatie kan de onderhandelingsruimte beïnvloeden.

In nieuwe antwoorden over het wetsvoorstel legt minister Hans Vijlbrief uit waarom het kabinet de salarisgeschiedenis buiten de selectie wil houden. Het voorstel maakt deel uit van de Nederlandse uitvoering van Europese regels over gelijke beloning.

Voor sollicitanten is vooral het praktische gevolg relevant: het salarisgesprek moet meer over de nieuwe baan gaan.

Stel dat iemand €3.000 bruto verdient en overstapt naar een functie met aanzienlijk meer verantwoordelijkheid. Een aanbod van €3.150 oogt dan als vooruitgang.

Maar zonder informatie over de nieuwe functie is niet te beoordelen of dat aanbod passend is. Misschien ligt de gebruikelijke bandbreedte voor dat werk hoger.

Dit is een rekenvoorbeeld, geen uitspraak over een bepaalde beroepsgroep. Het laat zien hoe de oude beloning het gesprek kan sturen.

Een kandidaat hoeft bovendien niet altijd om inhoudelijke redenen laag te zitten. Een eerdere onderhandeling, een verandering in taken of een ongunstige start kan lang doorwerken.

De verandering bestaat niet alleen uit een vraag die moet verdwijnen. Werkgevers moeten sollicitanten volgens het voorstel ook tijdig informeren over het loon of de salarisbandbreedte.

De Rijksoverheid beschrijft de voorgenomen transparantieregels. De wet moet nog door beide Kamers worden goedgekeurd.

Een salarisindicatie maakt eerder duidelijk of een gesprek zinvol is. Dat kan voorkomen dat een sollicitant meerdere rondes doorloopt om pas aan het einde te ontdekken dat het aangeboden bedrag ver onder de verwachting ligt.

Een bandbreedte zegt overigens nog niet op welk punt binnen die schaal iemand terechtkomt. Daarover kan nog steeds worden onderhandeld.

Ook met meer openheid blijft vergelijken nodig. Een maandloon van €3.500 bij een veertigurige werkweek is niet rechtstreeks hetzelfde als €3.500 bij 36 uur.

Vakantiegeld, pensioenbijdragen, een eventuele dertiende maand, reiskosten en het aantal vrije dagen kunnen eveneens verschil maken.

Vraag daarom waarop een genoemd bedrag is gebaseerd. Is het een voltijdsalaris? Zit vakantiegeld erin? Is een bonus gegarandeerd of afhankelijk van resultaten?

Een bruikbaar overzicht zet vaste beloning, variabele beloning en overige voorwaarden naast elkaar. Daarmee wordt zichtbaar of een hoger loon ook werkelijk een beter totaalpakket oplevert.

Het wetsvoorstel gaat verder dan solliciteren. Werknemers moeten ook meer informatie kunnen krijgen over beloning voor gelijk of gelijkwaardig werk.

Dat betekent niet dat iedereen straks de persoonlijke loonstroken van alle collega’s mag bekijken. Het gaat onder meer om gemiddelde beloningsinformatie voor vergelijkbaar werk, uitgesplitst naar geslacht.

De aankondiging van het wetsvoorstel noemt daarnaast objectievere systemen voor het waarderen en indelen van functies.

Een loonverschil wordt daarmee niet automatisch verboden. Er kunnen inhoudelijke redenen bestaan, zoals relevante ervaring of andere verantwoordelijkheden. De bedoeling is dat verschillen beter kunnen worden verklaard.

De beoogde ingangsdatum is geen garantie dat alle nieuwe regels dan daadwerkelijk gelden. Het parlementaire dossier laat zien dat het om wetgeving in behandeling gaat.

Sollicitanten kunnen zich intussen voorbereiden door hun eigen salariswens te onderbouwen vanuit de nieuwe functie. Welke taken horen erbij, hoeveel verantwoordelijkheid draag je en welke ervaring is relevant?

Dat levert een ander gesprek op dan uitsluitend onderhandelen over een percentage boven op het oude loon. Het bedrag op het vorige contract vertelt immers niet vanzelf wat de volgende baan waard is.