Stel staat met een huissleutel voor een bescheiden Nederlandse nieuwbouwwoning. Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI
Starters kochten een huis voor €180.000 zonder recht op waardestijging, rechter wil dat ze de helft toch krijgen
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleEen eigen huis kopen voor €180.000 en bij vertrek toch niet profiteren van de gestegen woningwaarde. Dat was de afspraak waarmee kopers van dertien starterswoningen zaten. De Rechtbank Rotterdam oordeelt dat de ontwikkelaar misbruik heeft gemaakt van de woningnood. De rechter wil de regeling zo wijzigen dat de bewoners delen in de waardeontwikkeling. De definitieve uitwerking moet nog volgen.
De lage aankoopprijs maakte de woningen bereikbaar. Maar achter die prijs zaten voorwaarden die ook jaren later zwaar konden doorwerken. Binnen de eerste vijftien jaar moesten bewoners hun huis bij verkoop voor de oorspronkelijke koopsom aan de ontwikkelaar aanbieden. Ook na die periode had de ontwikkelaar een terugkoopoptie tegen dat vaste bedrag.
De bewoners kwamen daartegen op. In het tussenvonnis van 4 november krijgen zij op een belangrijk punt gelijk: deze afspraken moeten worden aangepast. De koopovereenkomsten worden niet vernietigd.
Goedkoop kopen met een dure beperking
Het probleem zit in het verschil tussen de aankoopprijs en wat een woning later op de markt waard is. Bij een gewone verkoop kan een eigenaar, na aflossing van de hypotheek en betaling van kosten, de overgebleven opbrengst gebruiken voor een volgende woning. Deze starters konden de waardestijging onder de terugkoopregeling niet op dezelfde manier meenemen.
Stel, uitsluitend als rekenvoorbeeld: een woning is gekocht voor €180.000 en later €300.000 waard. Bij terugkoop voor de vaste oorspronkelijke prijs blijft de €120.000 waardestijging buiten de verkoopopbrengst van de bewoner. Dat bedrag zegt niets over diens resterende hypotheek of daadwerkelijk vrij beschikbare geld.
Juist voor doorstromen maakt dit uit. Een bewoner kan eigenaar zijn en aflossen, maar ondertussen zien dat andere koopwoningen duurder worden zonder zelf in de stijging van de marktwaarde te delen. Investeringen in de eigen woning vormden daarnaast een afzonderlijk nadeel onder de regeling.
Lees ook
Woningnood woog mee in het oordeel
Misbruik van omstandigheden is iets anders dan achteraf ontevreden zijn over een prijs. De rechtbank betrekt de krappe woningmarkt en de positie van de starters bij haar beoordeling. De ontwikkelaar wist of moest begrijpen dat de woningnood hen ertoe bewoog deze koop met de nadelige regeling aan te gaan.
Dat de kopers de voorwaarden konden lezen en advies hadden kunnen vragen, neemt het oordeel in deze zaak niet weg. De vraag was of de ontwikkelaar de regeling onder deze omstandigheden had behoren aan te bieden.
De rechter houdt ook rekening met de lage koopsom en het belang van de ontwikkelaar om investeringen terug te verdienen. Toch vindt de rechtbank de verhouding tussen het nadeel voor de kopers en het voordeel voor de ontwikkelaar onevenwichtig. Dat oordeel rust op deze concrete overeenkomsten en omstandigheden. Het maakt andere startersregelingen niet automatisch ongeldig.
De rechter kiest voor delen
In de uitgangspunten voor de wijziging staat dat de bewoners voor de helft moeten kunnen delen in de waardeontwikkeling ten opzichte van de koopsom. De ontwikkelaar houdt dus ook een aanspraak op een deel daarvan.
In het vereenvoudigde voorbeeld van €180.000 naar €300.000 is de stijging €120.000. De helft is €60.000. Zonder andere aanpassingen zou een terugkoopprijs dan op €240.000 uitkomen: de oorspronkelijke €180.000 plus €60.000. Dit is een illustratie van de verdeelrichting, geen door de rechtbank vastgestelde waarde van een van de woningen.
De waardeverhoging door verbeteringen die de koper zelf aan huis of tuin heeft aangebracht, moet volgens de uitgangspunten volledig voor die koper blijven. Dat is niet hetzelfde als iedere verbouwingsfactuur volledig terugkrijgen. Het gaat om het effect van de verbetering op de waarde. Voor de vaststelling van de marktwaarde voorziet de rechtbank in een onafhankelijke taxateur met wie beide partijen instemmen.
Nog geen definitieve afrekening
Het tussenvonnis geeft de richting aan, maar is nog geen volledig uitgewerkte nieuwe regeling. Partijen mogen reageren op de uitvoering. Ook de afkoopmogelijkheid en de terugkoopoptie na vijftien jaar moeten daarin worden verwerkt.
Er is daarmee geen bedrag aan overwaarde uitgekeerd. Evenmin kunnen bewoners op basis van dit vonnis alle voorwaarden naast zich neerleggen of aannemen dat de woningen voortaan volledig vrij verhandelbaar zijn.
Lees ook
Koop je een woning met korting of een bijzondere terugkoopregeling, laat dan vooraf doorrekenen wat er bij vertrek gebeurt. Vraag wie de koper mag zijn, hoe de prijs wordt bepaald, wie deelt in waardeverandering en wat er gebeurt met eigen verbeteringen. Laat ook vaststellen of en tegen welke prijs je de voorwaarden kunt afkopen. De lage instapprijs is pas goed te beoordelen als die latere afrekening duidelijk is.
DDS op WhatsApp. Je kunt DDS ook volgen via ons WhatsApp-kanaal.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading




