UWV betaalt vanaf september compensatie voor fout berekende WIA

Daarmee kan het UWV beginnen met het corrigeren van betrokken uitkeringen en het uitbetalen van misgelopen bedragen. Niet iedere ontvanger van een WIA-uitkering krijgt automatisch geld. De regeling is bedoeld voor specifieke groepen bij wie fouten zijn gemaakt bij de berekening van het dagloon.

Voor gedupeerden is er een belangrijke bescherming ingebouwd: de eenmalige vergoeding verlaagt hun huurtoeslag, zorgtoeslag of andere inkomensafhankelijke regelingen niet.

De WIA is bedoeld voor werknemers die na een periode van ziekte niet of nog maar gedeeltelijk kunnen werken. De hoogte van de uitkering hangt onder meer samen met het inkomen dat iemand verdiende voordat hij of zij arbeidsongeschikt werd.

Het UWV gebruikt daarvoor een dagloon. Wanneer dat dagloon te laag wordt vastgesteld, werkt die fout door in iedere maandelijkse betaling. Een relatief klein verschil kan daardoor na enkele jaren oplopen tot een aanzienlijk bedrag.

Bij controles bleek dat in verschillende groepen dossiers fouten zijn gemaakt. Het kabinet heeft daarom een regeling opgesteld waarmee zowel de maandelijkse uitkering als het financiële nadeel uit het verleden kan worden hersteld.

Volgens de definitieve bekendmaking van de Rijksoverheid geldt de regeling om te beginnen voor mensen bij wie tussen 1 januari 2020 en 31 december 2024 het dagloon te laag is vastgesteld. Er moet daarbij daadwerkelijk sprake zijn van een te lage arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Daarnaast wordt gekeken naar mensen van wie het dagloon tussen 1 juli 2006 en 31 december 2022 niet correct is geïndexeerd. Indexeren betekent dat het bedrag periodiek wordt aangepast aan de ontwikkeling van lonen en prijzen. Wanneer zo’n aanpassing ontbreekt, kan de achterstand door de jaren heen groeien.

De derde groep bestaat uit bepaalde WIA-uitkeringen waarbij zogenoemde loonloze tijdvakken zijn verwerkt. Het gaat om uitkeringen die op of na 1 juli 2015 zijn ingegaan en onder uitspraken van de Centrale Raad van Beroep vallen. Voor deze groep gelden aanvullende juridische en administratieve voorwaarden.

De genoemde periodes betekenen niet dat iedereen die in die jaren WIA ontving automatisch recht heeft op compensatie. Het moet gaan om een van de fouten waarop de herstelregeling betrekking heeft.

Wanneer in een dossier een fout wordt vastgesteld, berekent het UWV de uitkering opnieuw. Het juiste bedrag wordt vervolgens gebruikt voor de toekomstige maandelijkse betalingen.

Heeft iemand door de fout te weinig ontvangen, dan volgt een eenmalige vergoeding ter waarde van het misgelopen bedrag. De hoogte verschilt dus per persoon. Die hangt onder meer af van het oorspronkelijke loon, het verschil in dagloon en de periode waarin een te lage uitkering is betaald.

Een algemeen compensatiebedrag bestaat niet. Bij de ene ontvanger kan het om een beperkt verschil gaan, terwijl bij een langdurige en grotere fout een aanzienlijk bedrag kan zijn opgebouwd.

Was de uitkering door de fout juist te hoog, dan vordert het UWV het te veel ontvangen geld niet terug. Dat voorkomt dat mensen door een administratieve correctie plotseling met een schuld worden geconfronteerd.

Een grote nabetaling kan normaal gesproken ongewenste financiële gevolgen hebben. Wanneer zo’n bedrag als inkomen wordt aangemerkt, kan iemand achteraf minder recht blijken te hebben op huurtoeslag, zorgtoeslag of een andere inkomensafhankelijke bijdrage.

Bij deze WIA-vergoeding is daar een afzonderlijke oplossing voor gekozen. De compensatie telt niet mee bij het belastbare inkomen waarop de toeslagen worden gebaseerd.

Het UWV betaalt de verschuldigde loonheffing rechtstreeks aan de Belastingdienst. De gedupeerde ontvangt het compensatiebedrag daardoor netto en mag het volledige uitgekeerde bedrag houden. De gebruikelijke huur- en zorgtoeslag blijven volgens het ministerie op het normale niveau.

Dat is vooral belangrijk voor mensen die al langere tijd van een beperkt inkomen moeten rondkomen. Een vergoeding voor een fout uit het verleden zou weinig herstel bieden wanneer een deel vervolgens via lagere toeslagen weer verdwijnt.

Wie vermoedt dat zijn of haar uitkering verkeerd is berekend, kan oude beslissingen, loonstroken en correspondentie van het UWV alvast bij elkaar zoeken. Kijk vooral naar de datum waarop het recht op WIA begon en naar het dagloon dat in de oorspronkelijke beslissing staat.

Dat betekent niet dat mensen op eigen houtje moeten proberen de volledige berekening over vele jaren opnieuw uit te voeren. De regels zijn complex en verschillen per situatie. Oude stukken kunnen wel helpen wanneer het UWV om aanvullende informatie vraagt of wanneer iemand uitleg wil over de herberekening.

Houd de brievenbus, de berichten in Mijn UWV en de bankrekening dit najaar daarom goed in de gaten. Een onverwachte betaling zonder bijbehorende uitleg moet niet direct worden uitgegeven. Controleer eerst op welke periode en berekening het bedrag betrekking heeft.

De regeling begint formeel op 1 september. Het UWV kan vervolgens in het najaar met de betalingen beginnen. Dat wil niet zeggen dat alle betrokken dossiers op dezelfde dag worden afgehandeld. Het controleren en herberekenen van uitkeringen zal tijd kosten.

Voor de mensen die daadwerkelijk jarenlang te weinig hebben ontvangen, is de belangrijkste verandering echter duidelijk: de fout wordt niet alleen voor de toekomst hersteld. Ook het bedrag dat in het verleden is misgelopen, kan worden vergoed.