Vanaf vandaag kijkt Brussel mee in je nieuwe auto: verplichte afleidingscamera ingevoerd

Op papier klinkt het logisch: minder afleiding, meer veiligheid. Maar de uitvoering roept vragen op over privacy, irritatie en kosten.

EenVandaag schreef afgelopen weekend dat nieuwe auto’s een camerasysteem krijgen dat de bestuurder in de gaten houdt. Volgens EenVandaag gebruikt het systeem camera’s en infraroodsensoren om te zien of je ogen en hoofd nog voldoende op de weg gericht zijn. Kijk je te lang weg, dan volgt een waarschuwing op het dashboard of via geluid. Privacy-expert Vincent Böhre van Privacy First noemt dat zorgelijk en spreekt van voortdurende observatie van de bestuurder.

Dat is precies waar veel automobilisten moeite mee zullen hebben. Een auto was ooit een privéruimte. Nu wordt hij steeds meer een rijdende computer die kijkt, piept, registreert en corrigeert.

Natuurlijk is afleiding in het verkeer een groot probleem. Smartphones, navigatie, infotainmentschermen en vermoeidheid kunnen gevaarlijke situaties veroorzaken. Als technologie ongelukken voorkomt, is dat winst.

Maar “veiligheid” wordt steeds vaker gebruikt als argument om extra systemen verplicht te maken. Eerst waren het waarschuwingspiepjes, rijstrookassistentie, snelheidswaarschuwingen en noodremassistentie. Nu komt daar bestuurdersmonitoring bij.

Nieuwe technologie kost geld. Fabrikanten moeten camera’s, sensoren, software, testprocedures en onderhoud inbouwen. De kosten worden uiteindelijk verwerkt in de autoprijs. Dat gebeurt niet altijd zichtbaar als aparte post, maar de koper betaalt mee.

Voor automobilisten die al worstelen met hoge aanschafprijzen, verzekeringspremies, brandstofkosten, wegenbelasting en onderhoud is dat opnieuw een extra laag.

De nieuwe verplichting geldt voor nieuwe voertuigen. Wie in een oudere auto rijdt, hoeft niet ineens een camera te laten inbouwen. Dat kan de tweedehandsmarkt aantrekkelijker maken voor mensen die geen zin hebben in extra technologie, extra kosten of extra bemoeienis.

Tegelijk kan het op termijn ook betekenen dat eenvoudige, betaalbare nieuwe auto’s verdwijnen of duurder worden omdat fabrikanten verplichtingen moeten inbouwen die vooral bij duurdere modellen makkelijker te verwerken zijn.

De EU stelt dat het systeem bedoeld is om afleiding te detecteren, niet om persoonlijke data te verzamelen. Toch blijft de vraag: wie controleert wat auto’s daadwerkelijk meten, opslaan of doorsturen? En wat gebeurt er met data bij verzekeraars, fabrikanten, software-updates of juridische procedures?

Automobilisten krijgen steeds vaker technologie opgelegd waar ze niet om hebben gevraagd. Uitzetten kan soms, maar vaak moet dat elke rit opnieuw. Dat is geen echte keuzevrijheid.

Afleidingsdetectie kan levens redden. Dat moeten we eerlijk erkennen. Maar verplichte bestuurderscamera’s zijn ook een nieuwe stap in de technologisering en controle van de auto.

Hoeveel verplichte systemen kunnen er nog bij voordat een nieuwe auto onbetaalbaar, irritant en bemoeizuchtig wordt?

Brussel noemt het veiligheid. Veel automobilisten zullen het ervaren als opnieuw een dure verplichting waar ze niet om hebben gevraagd.