‘Beste Koop’ tegen PFAS? Consumentenbond heeft geen waterfilters getest

De onderzochte advertenties op Facebook, Instagram en Google waren samen ruim vijf miljoen keer bekeken. Dat aantal weergaven zegt niet dat vijf miljoen verschillende mensen de advertenties zagen of een filter kochten. De waarschuwing van de Consumentenbond maakt vooral één controle noodzakelijk: wie heeft de prestatie van het aangeboden filter daadwerkelijk onderzocht?

Bij een term als ‘Beste Koop’ hoort een herleidbare beoordeling. Zoek daarom naar de naam van de beoordelaar, het rapport en het precieze model dat is onderzocht. Controleer ook de datum en de omstandigheden van de test.

Een onderzoek naar één onderdeel geeft bijvoorbeeld nog geen antwoord op hoe een complete kan tijdens normaal gebruik presteert. Vraag de verkoper welke stof wordt verwijderd, hoeveel water met één patroon kan worden gefilterd en waarop dat aantal liters is gebaseerd. Bewaar het antwoord bij de aanbieding, zodat je later kunt terugvinden wat er is beloofd.

Zorgen over PFAS hebben een reële achtergrond. Volgens het RIVM krijgen mensen deze stoffen via verschillende routes binnen, onder meer via voedsel en drinkwater. Het instituut vindt het verantwoord om kraanwater te blijven drinken en adviseert tegelijk maatregelen om de totale blootstelling terug te dringen.

De hoeveelheid die mensen via kraanwater binnenkrijgen is in het algemeen beperkt. Voedsel en drinkwater samen kunnen wel tot een te hoge langdurige blootstelling leiden. Dat maakt een algemene reclamebelofte over ‘PFAS-vrij’ water nog geen bewijs dat een specifieke filterkan het probleem oplost. Ook koken verwijdert PFAS niet, legt het RIVM uit.

Roberta Hofman, onderzoeker waterbehandeling bij KWR, beschrijft op het Drinkwaterplatform hoe veel consumentenfilters actieve kool gebruiken. Zulke filters kunnen bepaalde stoffen opnemen. Hun werking hangt echter af van de stof en van het gebruik.

Het platform waarschuwt dat sommige filters eerder opgenomen PFAS na verloop van tijd weer kunnen afgeven. Ook onderhoud telt: een onvoldoende schoongemaakt of te laat vervangen filter kan bacteriegroei geven. Een kan aanschaffen brengt dus terugkerende handelingen en kosten met zich mee.

Vraag vóór de aankoop wat vervangende patronen kosten, hoe vaak vervanging nodig is en hoe je bijhoudt wanneer het filter aan de beurt is. Reken vervolgens de aanschaf en een jaar aan navullingen bij elkaar op. Zo vergelijk je de werkelijke uitgave in plaats van alleen de introductieprijs.

Waternet legt in zijn uitleg over thuisfilters uit dat het geleverde drinkwater al wordt gezuiverd en gecontroleerd. Voor het normale gebruik van zijn drinkwater vindt het bedrijf een extra thuisfilter niet nodig. Wie elders woont, kan de kwaliteitsinformatie van het eigen drinkwaterbedrijf raadplegen.

Er kunnen specifieke problemen in een woning zijn, bijvoorbeeld met oude loden leidingen. Waternet beschrijft daarvoor afzonderlijke controles en mogelijkheden om water te laten testen. Bespreek zo'n concreet probleem met je verhuurder, waterbedrijf of deskundige. Een algemene advertentie stelt niet vast wat er met de leidingen in jouw huis aan de hand is.

Voor een online aankoop bij een bedrijf geldt doorgaans veertien dagen bedenktijd na ontvangst. ACM ConsuWijzer legt uit dat je de verkoper binnen die termijn moet laten weten dat je van de koop af wilt. Alleen een pakket terugsturen is niet voldoende.

Ga zorgvuldig om met gebruik en eventuele verzegeling. Meer uitproberen dan nodig is om het product te beoordelen kan tot waardevermindering leiden. Voor bepaalde verzegelde producten die om gezondheids- of hygiënische redenen niet geschikt zijn om terug te sturen, kan het herroepingsrecht na verbreking van de verzegeling vervallen. Dat betekent niet dat iedere waterfilterkan automatisch onder die uitzondering valt. Controleer welke situatie op jouw aankoop van toepassing is.

Ook bij andere huishoudelijke uitgaven loont de vraag welke extra prestatie je werkelijk nodig hebt. DDS beschreef bijvoorbeeld waarom een internetabonnement van 1.000 Mbps voor veel huishoudens overbodig is.

Leg voor een waterfilter eerst drie dingen naast elkaar: de informatie over je kraanwater, het bewijs voor de werking van het product en de totale kosten inclusief onderhoud. Dan bepaal je zelf waarvoor je betaalt.

Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.